Hoe zeg je "gestart" in het Spaans
Het meest gebruikte Spaanse woord voor “gestart” is “comenzado” — gebruik 'comenzado' als onderdeel van een samengestelde werkwoordsvorm om aan te geven dat iets begonnen is, vergelijkbaar met de Nederlandse voltooid tegenwoordige tijd..
comenzado
co-men-ZAH-doh/ko.menˈsa.ðo/
Voorbeelden
Ya hemos comenzado la clase de hoy.
We zijn vandaag met de les al begonnen.
Ella había comenzado a leer el libro antes del viaje.
Zij was begonnen met het lezen van het boek voor de reis.
Si hubieras comenzado antes, terminarías a tiempo.
Als je eerder was begonnen, zou je op tijd klaar zijn.
El proyecto comenzado requiere mucha atención.
Het gestarte project vereist veel aandacht.
Vorming van Voltooid Tijden
Om 'comenzado' te gebruiken om over voltooide acties te praten, combineer je het met het werkwoord 'haber' (he, has, ha, hemos, etc.). Het deelwoord 'comenzado' verandert zijn uitgang nooit, ongeacht wie de actie uitvoert.
De '-AR' Regel
Werkwoorden die eindigen op -AR (zoals 'comenzar') vormen hun voltooid deelwoord altijd door -AR te veranderen in -ADO. Dit is een zeer voorspelbaar patroon, vergelijkbaar met de Nederlandse regel voor -ER werkwoorden die vaak op -D eindigen in de verleden tijd.
Overeenstemming is Cruciaal
Wanneer 'comenzado' als bijvoeglijk naamwoord fungeert, moet het overeenkomen met het zelfstandig naamwoord dat het beschrijft. Voor een vrouwelijk zelfstandig naamwoord zoals 'la fiesta' moet je 'la fiesta comenzada' zeggen. Dit is vergelijkbaar met hoe Nederlandse bijvoeglijke naamwoorden soms een lidwoord of een uitgang krijgen.
Gebruik met Ser/Estar
Het volgt vaak 'estar' om de resulterende toestand te beschrijven ('De vergadering is gestart/aan de gang'), of 'ser' als je een permanente eigenschap beschrijft of de lijdende vorm gebruikt.
Gebruik van 'Estar' in plaats van 'Haber'
Fout: “Yo estoy comenzado el trabajo.”
Correctie: Yo he comenzado el trabajo. (Onthoud: 'haber' wordt gebruikt voor de actie; 'estar' wordt gebruikt voor locatie of tijdelijke toestanden, net als in het Nederlands.)
empezado
em-peh-SAH-doh/empeˈθa.ðo/
Voorbeelden
Ella ya ha empezado la tarea.
Zij is al begonnen met het huiswerk.
Habíamos empezado a llover cuando llegaste.
Het was begonnen met regenen toen jij aankwam.
Una vez que la película hubo empezado, la sala se oscureció.
Zodra de film was begonnen, werd het donker in de zaal.
Solo tenemos un proyecto empezado.
We hebben maar één gestart (of half af) project.
Vorming van de Voltooid Tijd (Perfectum)
Je moet 'empezado' (het voltooid deelwoord) altijd gebruiken met een vorm van het werkwoord 'haber' (hebben) om voltooide acties te beschrijven, zoals 'he empezado' (ik ben begonnen).
Onveranderlijke Vorm
Wanneer 'empezado' met 'haber' wordt gebruikt om een tijd aan te geven, is het 'onveranderlijk' — het blijft altijd 'empezado' en verandert niet op basis van geslacht of getal van de handelende persoon. Dit is anders dan in het Nederlands, waar het deelwoord vaak meervoudsvormen heeft (bijv. 'begonnen' vs. 'begonnenen').
Overeenkomst met het Zelfstandig Naamwoord
Wanneer 'empezado' als bijvoeglijk naamwoord fungeert (iets beschrijft), moet het overeenkomen met het geslacht en getal van het beschreven ding: 'la tarea empezada' (vrouwelijk enkelvoud), 'los libros empezados' (mannelijk meervoud). Dit is vergelijkbaar met hoe Nederlandse bijvoeglijke naamwoorden soms verbogen worden (bijv. 'een begonnen taak' vs. 'de begonnen taak').
Gebruik van Ser vs. Estar
Om de toestand van iets als 'gestart' (een tijdelijke conditie) te beschrijven, gebruik je 'estar': 'La construcción está empezada' (De bouw is gestart/bezig).
Verwarring tussen 'Haber' en 'Tener'
Fout: “Yo tengo empezado.”
Correctie: Yo he empezado. (In het Spaans gebruik je 'haber' voor samengestelde werkwoordsvormen, niet 'tener', wat 'bezitten' betekent.)
iniciado
/ee-nee-thyah-doh//iniˈθjaðo/
Voorbeelden
El trámite ya está iniciado.
Het papierwerk is al gestart.
Tenemos un proyecto iniciado en esa ciudad.
We hebben een project onderweg in die stad.
Una vez iniciado el proceso, no se puede cancelar.
Zodra het proces is begonnen, kan het niet worden geannuleerd.
Overeenkomen met het Zelfstandig Naamwoord
Omdat dit woord als beschrijving (adjectief) fungeert, moet het einde veranderen om te passen bij waar je het over hebt. Gebruik 'iniciado' voor mannelijke dingen (el proyecto) en 'iniciada' voor vrouwelijke dingen (la sesión).
Gebruik met 'Estar'
Als je wilt zeggen dat iets 'gestart is', gebruik je het werkwoord 'estar' (zijn), omdat je de huidige staat van dat ding beschrijft. Dit is vergelijkbaar met hoe we in het Nederlands 'zijn' gebruiken voor een toestand, zoals 'de machine is gestart'.
Machines versus Taken
Fout: “El motor está iniciado.”
Correctie: El motor está encendido/en marcha.
comenzado
Voorbeelden
El proyecto comenzado requiere mucha atención.
Het gestarte project vereist veel aandacht.
empezado
Voorbeelden
Solo tenemos un proyecto empezado.
We hebben maar één gestart (of half af) project.
Werkwoord of bijvoeglijk naamwoord?
Gerelateerde vertalingen
Leer Spaans met Inklingo
Interactieve verhalen, gepersonaliseerd leren en meer.