Inklingo

Hoe zeg je "stijgen" in het Spaans

Het meest gebruikte Spaanse woord voorstijgenis aumentargebruik 'aumentar' voor algemene stijgingen in prijzen, waterpeilen of andere meetbare hoeveelheden die toenemen..

Dutch → Spaans

aumentar

ow-men-TAR/aw.menˈtaɾ/

verbB1neutraal
Gebruik 'aumentar' voor algemene stijgingen in prijzen, waterpeilen of andere meetbare hoeveelheden die toenemen.
Een kleine groene zaailing die uit de aarde komt, direct naast een volwassen, grote groene plant geplaatst, wat groei in omvang symboliseert.

Voorbeelden

El precio de la gasolina ha aumentado este mes.

De benzineprijs is deze maand gestegen.

El nivel del río aumentó después de la lluvia.

Het waterpeil van de rivier steeg na de regen.

La población ha aumentado dramáticamente en la última década.

De bevolking is de afgelopen tien jaar dramatisch gegroeid.

El costo de la vida sigue aumentando.

De kosten van levensonderhoud blijven stijgen.

Intransitief Gebruik (Geen Lijdend Voorwerp)

In deze betekenis is 'aumentar' intransitief. Het onderwerp van de zin (bijv. 'het waterpeil') is het ding dat toeneemt, en er is geen externe oorzaak nodig. Dit komt overeen met het Nederlandse 'stijgen' of 'groeien' (De prijs stijgt).

De Rol van 'Se' (Aumentarse)

Soms zie je 'aumentarse' (reflexieve vorm) als de toename automatisch lijkt te gebeuren of het onderwerp direct beïnvloedt, vooral bij persoonlijke zaken zoals familie of gewicht: 'Mi familia se ha aumentado' (Mijn familie is gegroeid). Dit is vergelijkbaar met het Nederlandse 'zich uitbreiden' of 'aankomen'.

Verkeerd Gebruik van 'Crecer'

Fout:El precio creció. (De prijs groeide.)

Correctie: El precio aumentó. (De prijs steeg/verhoogde.) – 'Crecer' wordt meestal gebruikt voor levende wezens (mensen, planten); 'aumentar' is beter voor getallen, prijzen en abstracte concepten. In het Nederlands gebruiken we 'groeien' voor levende dingen en 'stijgen/verhogen' voor prijzen.

subir

soo-bee-EN-doh/suˈβjen̪do/

verb (gerundium)B1neutraal
Gebruik 'subiendo' (het gerundium van 'subir') om een actieve stijging aan te geven, zoals bij temperaturen, prijzen of niveaus die momenteel omhoog gaan.
Een simplistische illustratie van een kinderfiguur die een steile groene heuvel beklimt, wat fysieke opwaartse beweging toont.

Voorbeelden

La temperatura está subiendo mucho, creo que va a llover.

De temperatuur stijgt erg, ik denk dat het gaat regenen.

Mi perro está subiendo las escaleras muy rápido.

Mijn hond is heel snel de trap aan het oplopen.

Están subiendo la montaña antes de que oscurezca.

Ze zijn de berg aan het beklimmen voordat het donker wordt.

El ascensor sigue subiendo, ya casi llegamos al piso diez.

De lift blijft omhoog gaan, we zijn bijna op de tiende verdieping.

Voortdurende acties vormen

Je gebruikt 'subiendo' met het werkwoord 'estar' (zijn) om aan te geven dat een actie op dit moment plaatsvindt: 'Estamos subiendo' (Wij zijn aan het omhoog gaan).

Gerundium als bijwoord

Je kunt 'subiendo' ook gebruiken om te beschrijven hoe iemand een andere actie uitvoert: 'Llegó cantando y subiendo las escaleras' (Hij kwam zingend en de trap oplopend aan).

Voortdurende trends uitdrukken

Gebruik 'seguir' (doorgaan) of 'estar' (zijn) gevolgd door 'subiendo' om een continue trend te beschrijven, zoals stijgende inflatie of toenemende opwinding.

Verwarring tussen Gerundium en Infinitief

Fout:El niño está subir.

Correctie: El niño está subiendo. (Onthoud dat de '-ndo' uitgang nodig is na 'estar' om de voortdurende actie aan te geven, net als in het Nederlands '-ende' of '-end' bij sommige werkwoorden.)

crecer

kreh-SEHR/kɾeˈseɾ/

verbB2neutraal
Gebruik 'crecer' wanneer er sprake is van groei in een meer algemene zin, zoals economische groei of de groei van een populatie of vraag.
Een eenvoudige, heldere glazen pot die voor de helft gevuld is met helderblauw water, waarbij een stroom water van bovenaf in de pot stroomt, waardoor het waterpeil stijgt.

Voorbeelden

La popularidad de las redes sociales ha crecido enormemente.

De populariteit van sociale media is enorm gegroeid.

La demanda de energía solar ha crecido exponencialmente.

De vraag naar zonne-energie is exponentieel gegroeid.

El nivel del agua creció tras la tormenta.

Het waterpeil steeg na de storm.

escalar

/es-kah-LAHR//eskaˈlaɾ/

verbB2formeel
Gebruik 'escalar' specifiek voor het stijgen in rang, positie of sociale status binnen een hiërarchisch systeem, zoals een bedrijf.
Een persoon in een professioneel pak stapt op een gouden voetstuk dat hoger is dan de anderen.

Voorbeelden

El atleta busca escalar posiciones en el ranking mundial.

De atleet probeert posities te stijgen op de wereldranglijst.

Ella logró escalar posiciones rápidamente en la empresa.

Zij wist snel op te klimmen in het bedrijf.

Queremos escalar nuestro modelo de negocio a otros países.

We willen ons bedrijfsmodel opschalen naar andere landen.

A1 vs. B1: 'Subiendo' is specifieker

Veel beginners verwarren 'aumentar' en 'subir' (of 'subiendo'). 'Aumentar' is algemener voor toename, terwijl 'subiendo' een lopend proces aangeeft, zoals bij een stijgende temperatuur of prijs. Let op het verschil in nuance.

Leer Spaans met Inklingo

Interactieve verhalen, gepersonaliseerd leren en meer.