Hoe zeg je "stijgen" in het Spaans
Het meest gebruikte Spaanse woord voor “stijgen” is “subiendo” — gebruik 'subiendo' als een algemene omschrijving van iets dat op dat moment aan het stijgen is, zoals temperaturen, prijzen, of objecten die een trap oplopen.
subiendo
soo-bee-EN-dohsuˈβjen̪do
Voorbeelden
Mi perro está subiendo las escaleras muy rápido.
Mijn hond is heel snel de trap aan het oplopen.
Están subiendo la montaña antes de que oscurezca.
Ze zijn de berg aan het beklimmen voordat het donker wordt.
El ascensor sigue subiendo, ya casi llegamos al piso diez.
De lift blijft omhoog gaan, we zijn bijna op de tiende verdieping.
La temperatura está subiendo rápidamente, va a hacer mucho calor.
De temperatuur stijgt snel; het wordt erg heet.
Voortdurende acties vormen
Je gebruikt 'subiendo' met het werkwoord 'estar' (zijn) om aan te geven dat een actie op dit moment plaatsvindt: 'Estamos subiendo' (Wij zijn aan het omhoog gaan).
Gerundium als bijwoord
Je kunt 'subiendo' ook gebruiken om te beschrijven hoe iemand een andere actie uitvoert: 'Llegó cantando y subiendo las escaleras' (Hij kwam zingend en de trap oplopend aan).
Voortdurende trends uitdrukken
Gebruik 'seguir' (doorgaan) of 'estar' (zijn) gevolgd door 'subiendo' om een continue trend te beschrijven, zoals stijgende inflatie of toenemende opwinding.
Verwarring tussen Gerundium en Infinitief
Fout: “El niño está subir.”
Correctie: El niño está subiendo. (Onthoud dat de '-ndo' uitgang nodig is na 'estar' om de voortdurende actie aan te geven, net als in het Nederlands '-ende' of '-end' bij sommige werkwoorden.)
aumentar
ow-men-TARaw.menˈtaɾ
Voorbeelden
El nivel del río aumentó después de la lluvia.
Het waterpeil van de rivier steeg na de regen.
La población ha aumentado dramáticamente en la última década.
De bevolking is de afgelopen tien jaar dramatisch gegroeid.
El costo de la vida sigue aumentando.
De kosten van levensonderhoud blijven stijgen.
Intransitief Gebruik (Geen Lijdend Voorwerp)
In deze betekenis is 'aumentar' intransitief. Het onderwerp van de zin (bijv. 'het waterpeil') is het ding dat toeneemt, en er is geen externe oorzaak nodig. Dit komt overeen met het Nederlandse 'stijgen' of 'groeien' (De prijs stijgt).
De Rol van 'Se' (Aumentarse)
Soms zie je 'aumentarse' (reflexieve vorm) als de toename automatisch lijkt te gebeuren of het onderwerp direct beïnvloedt, vooral bij persoonlijke zaken zoals familie of gewicht: 'Mi familia se ha aumentado' (Mijn familie is gegroeid). Dit is vergelijkbaar met het Nederlandse 'zich uitbreiden' of 'aankomen'.
Verkeerd Gebruik van 'Crecer'
Fout: “El precio creció. (De prijs groeide.)”
Correctie: El precio aumentó. (De prijs steeg/verhoogde.) – 'Crecer' wordt meestal gebruikt voor levende wezens (mensen, planten); 'aumentar' is beter voor getallen, prijzen en abstracte concepten. In het Nederlands gebruiken we 'groeien' voor levende dingen en 'stijgen/verhogen' voor prijzen.
ascender
ah-sen-DEHRasθenˈdeɾ
Voorbeelden
El globo empezó a ascender lentamente al amanecer.
De ballon begon langzaam te stijgen bij zonsopgang.
Tardamos tres horas en ascender hasta la cima de la montaña.
Het kostte ons drie uur om naar de top van de berg te klimmen.
Vimos cómo el humo ascendía por la chimenea.
We keken hoe de rook door de schoorsteen steeg.
De 'e' naar 'ie' wisseling
Dit werkwoord is een 'schoenwerkwoord'. In de tegenwoordige tijd verandert de 'e' in het midden in 'ie' voor alle personen behalve 'nosotros' en 'vosotros'.
Gebruik met 'a'
Wanneer je naar een specifieke plek stijgt, gebruik dan altijd 'a' na het werkwoord.
Het voor alles gebruiken
Fout: “Voy a ascender las escaleras.”
Correctie: Voy a subir las escaleras. Gebruik 'subir' voor simpele dingen zoals trappen en 'ascender' voor indrukwekkendere beklimmingen of formele contexten.
crecer
kreh-SEHRkɾeˈseɾ
Voorbeelden
La demanda de energía solar ha crecido exponencialmente.
De vraag naar zonne-energie is exponentieel gegroeid.
El nivel del agua creció tras la tormenta.
Het waterpeil steeg na de storm.
disparar
dis-pah-RAHRdis.paˈɾaɾ
Voorbeelden
Tras el anuncio, las acciones se dispararon en la bolsa.
Na de aankondiging schoten de aandelen omhoog op de beurs.
La fiebre del niño se disparó de repente, tuvimos que ir al hospital.
De koorts van het kind schoot plotseling omhoog, we moesten naar het ziekenhuis.
Het Reflexieve Gebruik ('Se')
Wanneer 'disparar' 'omhoogschieten' betekent, moet het reflexief met 'se' (dispararse) worden gebruikt. Dit toont aan dat de actie (de snelle stijging) het onderwerp zelf is overkomen, vaak zonder een duidelijke externe oorzaak.
Het 'Se' Vergeten
Fout: “Zeggen 'Los precios dispararon' (De prijzen schoten/vuurden [iets] af).”
Correctie: Je moet de reflexieve vorm gebruiken: 'Los precios se dispararon' (De prijzen schoten omhoog). Dit verwijdert de transitieve betekenis van 'afvuren'.
escalar
es-kah-LAHReskaˈlaɾ
Voorbeelden
Ella logró escalar posiciones rápidamente en la empresa.
Zij wist snel op te klimmen in het bedrijf.
Queremos escalar nuestro modelo de negocio a otros países.
We willen ons bedrijfsmodel opschalen naar andere landen.
Verwarring tussen 'subiendo' en 'aumentar'
Gerelateerde vertalingen
Leer Spaans met Inklingo
Interactieve verhalen, gepersonaliseerd leren en meer.