Hoe zeg je "uitgeput" in het Spaans
Het meest gebruikte Spaanse woord voor “uitgeput” is “cansados” — gebruik dit woord als een algemene beschrijving van moe zijn, vaak na een dag werken of een activiteit. Het is een van de meest basale en veelgebruikte opties..
cansados
/kan-SA-dos//kanˈsaðos/
Voorbeelden
Mis padres están cansados después de trabajar todo el día.
Mijn ouders zijn moe na de hele dag gewerkt te hebben.
Los niños llegaron cansados de la excursión.
De kinderen kwamen moe terug van de excursie.
Estamos muy cansados por el viaje.
We zijn erg moe vanwege de reis.
De '-os' Uitgang
De 'os' aan het einde geeft aan dat we het over meer dan één persoon hebben, en dat ze ofwel allemaal mannelijk zijn, of dat de groep een mix van mannen en vrouwen is.
Gebruik van 'Estar'
Aangezien moe zijn meestal een tijdelijk gevoel is, gebruik je altijd het werkwoord 'estar' (zijn) in plaats van 'ser'. Dit is vergelijkbaar met het Nederlandse onderscheid tussen 'zijn' (tijdelijk) en 'zijn' (permanent/karaktertrek).
'Ser' gebruiken in plaats van 'Estar'
Fout: “Somos cansados.”
Correctie: Estamos cansados. Gebruik 'estar' omdat vermoeidheid een toestand is die verandert, geen permanente karaktereigenschap. In het Nederlands gebruiken we ook 'zijn' (tijdelijk) in plaats van 'zijn' (permanent).
agotado
ah-goh-TAH-doh/a.ɣoˈta.ðo/
Voorbeelden
Llegué a casa después del trabajo y estaba completamente agotado.
Ik kwam thuis na het werk en was compleet uitgeput.
Mi madre se siente agotada de tanto cuidar a los niños.
Mijn moeder voelt zich op van het vele zorgen voor de kinderen.
Hemos agotado todos los intentos de financiación.
We hebben alle financieringspogingen opgebruikt.
Si hubieras agotado tu energía antes, no habrías ganado la carrera.
Als je je energie eerder had opgebruikt, had je de race niet gewonnen.
Naamvallen (Verbuiging)
'Agotado' is een bijvoeglijk naamwoord, dus het moet zijn uitgang aanpassen aan het persoon of ding waarnaar het verwijst: 'agotado' (mannelijk enkelvoud), 'agotada' (vrouwelijk enkelvoud), 'agotados' (mannelijk meervoud), 'agotadas' (vrouwelijk meervoud).
Gebruik in Voltooide Tijden
Als voltooid deelwoord combineert 'agotado' met het werkwoord 'haber' (hebben) om voltooide tijden te vormen, zoals 'Ha agotado' (Hij/Zij/Het heeft opgebruikt).
Gebruik van 'Ser' in plaats van 'Estar'
Fout: “Soy agotado.”
Correctie: Gebruik 'Estoy agotado.' omdat uitputting een tijdelijke toestand of conditie is, wat het werkwoord 'estar' vereist. In het Nederlands gebruiken we hier ook 'zijn', maar de Spaanse regel is strikt: tijdelijke toestand = estar.
muerta
/MWER-tah//ˈmweɾta/
Voorbeelden
Después de la fiesta, estaba muerta.
Na het feest was ik doodop.
La flor que me regalaste está muerta.
De bloem die je me gaf, is dood.
Después de la maratón, llegué a casa muerta.
Na de marathon kwam ik uitgeput thuis.
Se me quedó la pierna muerta después de estar sentada tanto tiempo.
Mijn been werd verdoofd na zo lang zitten.
Komt overeen met het Zelfstandig Naamwoord
Als bijvoeglijk naamwoord moet 'muerta' overeenkomen met het vrouwelijke ding dat het beschrijft. Voor een mannelijk zelfstandig naamwoord gebruik je 'muerto'. Voorbeeld: 'la planta muerta' (de dode plant), 'el árbol muerto' (de dode boom).
Gebruik met 'Estar', niet 'Ser'
Om te zeggen dat iets dood is, gebruik je bijna altijd het werkwoord 'estar' (bv. 'La mosca está muerta'). Het gebruik van 'ser' is zeer zeldzaam en klinkt in de meeste situaties onnatuurlijk. In het Nederlands gebruiken we ook 'zijn' (zijn/blijven), maar in het Spaans is de keuze tussen 'ser' en 'estar' cruciaal.
Voltooid Deelwoord van 'Morir'
'Muerta' is ook een speciale vorm van het werkwoord 'morir' (sterven), een voltooid deelwoord genaamd. Daarom kan het het resultaat van die actie beschrijven, zoals 'een dode bloem' een bloem is die gestorven is.
Geslachtsovereenkomst
Fout: “La flor está muerto.”
Correctie: La flor está muerta. Omdat 'flor' een vrouwelijk woord is, moet het bijvoeglijk naamwoord dat het beschrijft ook vrouwelijk zijn. Dit is anders dan in het Nederlands waar 'de bloem' onzijdig is, maar het Spaans vereist dit.
destruida
/des-troo-EE-dah//desˈtɾwiða/
Voorbeelden
Ella quedó destruida después de la ruptura.
Zij was verwoest na de breuk.
Estoy destruida tras correr el maratón.
Ik ben uitgeput na het lopen van de marathon.
Mensen Beschrijven
Wanneer het voor een persoon wordt gebruikt, is het bijna altijd vrouwelijk in deze vorm ('Ella está destruida'). Als je een vrouw bent, zeg je 'Estoy destruida'. Dit is een belangrijk verschil met het Nederlands, waar bijvoeglijke naamwoorden voor personen vaak niet veranderen op basis van geslacht.
llevados
/yeh-VAH-doh//ʎeˈβa.ðo/
Voorbeelden
Los trabajadores estaban muy llevados después de la jornada extra.
De werknemers waren erg uitgeput/op na de extra dienst.
Me siento tan llevado por el estrés de los exámenes.
Ik voel me zo uitgeput door de stress van de examens.
'Estar' Gebruiken Voor Toestanden
Deze betekenis gebruikt altijd het werkwoord estar omdat het een tijdelijke fysieke of emotionele toestand beschrijft: 'Estoy llevado' (Ik ben uitgeput).
matado
mah-TAH-doh/maˈtaðo/
Voorbeelden
Llegué a casa matado después del turno de diez horas.
Ik kwam uitgeput thuis na de dienst van tien uur.
Mi hermana está matada con los exámenes finales; no ha dormido bien.
Mijn zus is afgemat van de eindexamens; ze heeft niet goed geslapen.
Mannelijk vs. Vrouwelijk
Aangezien dit een bijvoeglijk naamwoord is, moet het overeenkomen met de persoon die je beschrijft: 'Estoy matado' (als hij mannelijk is) of 'Estoy matada' (als zij vrouwelijk is).
Gebruik van 'ser' in plaats van 'estar'
Fout: “Soy matado.”
Correctie: Estoy matado. Gebruik 'estar' omdat uitputting een tijdelijke toestand is, geen permanente eigenschap. In het Nederlands gebruiken we 'zijn' voor beide, maar de Spaanse regel is hier cruciaal.
pedazos
peh-DAH-sos/peˈða.θos/
Voorbeelden
Después de correr la maratón, estaba hecho pedazos.
Na het lopen van de marathon was ik totaal uitgeput/kapot.
La crítica hizo pedazos su nueva novela.
De recensie maakte haar nieuwe roman aan stukken (vernietigde het volledig).
Me sentí hecha pedazos cuando se fue.
Ik voelde me verbrijzeld/gebroken toen hij wegging.
Gebruik van 'Hecho'
In de veelvoorkomende uitdrukking 'estar hecho pedazos' valt op dat 'hecho' (gemaakt) moet overeenkomen met het geslacht van de spreker ('hecho' voor mannelijk, 'hecha' voor vrouwelijk), ook al is 'pedazos' mannelijk meervoud.
acabado
ah-kah-BAH-doh/a.kaˈβa.ðo/
Voorbeelden
Después de la excursión, el corredor estaba completamente acabado.
Na de wandeling was de hardloper compleet op/uitgeput.
El viejo motor ya estaba acabado y tuvimos que reemplazarlo.
De oude motor was al versleten en we moesten hem vervangen.
Si el negocio cierra, estamos acabados.
Als het bedrijf sluit, zijn we geruïneerd/op.
Gebruik met Estar
Deze emotionele of fysieke toestand gebruikt altijd het werkwoord 'estar' (tijdelijk zijn) omdat het een huidige conditie beschrijft, geen permanente eigenschap.
terminado
/ter-mee-NAH-doh//teɾ.miˈna.ðo/
Voorbeelden
Después de trabajar 12 horas, estoy terminado.
Na 12 uur werken ben ik uitgeput.
Este coche está terminado, no creo que arranque.
Deze auto is op, ik denk niet dat hij start.
Las chicas llegaron terminadas del viaje.
De meisjes kwamen uitgeput aan van de reis.
Een Toestand van Zijn Beschrijven
Net als wanneer het 'klaar' betekent, gebruikt deze betekenis het werkwoord 'estar' omdat uitgeput zijn een tijdelijke toestand is. 'Estoy terminado' (Ik ben uitgeput).
tirado
tee-RAH-doh/tiˈɾa.ðo/
Voorbeelden
Después de trabajar doce horas, llegué a casa tirado.
Na twaalf uur werken kwam ik uitgeput thuis.
Ella estaba tirada de la tristeza por las malas noticias.
Ze was afgemat van verdriet door het slechte nieuws.
Figuurlijk Gebruik
Deze betekenis is figuurlijk; je bent 'neergeslagen' door uitputting. Het benadrukt een compleet gebrek aan energie.
frito
FREE-toh/ˈfɾito/
Voorbeelden
Después de correr la maratón, estoy completamente frito.
Na het lopen van de marathon ben ik compleet uitgeput.
Si llegas tarde al aeropuerto, estás frito, pierdes el vuelo.
Als je te laat op het vliegveld aankomt, ben je eraan toe; je mist de vlucht.
Gebruikt met 'Estar'
Deze figuurlijke betekenis gebruikt bijna altijd het werkwoord 'estar' (tijdelijk zijn), omdat het een tijdelijke toestand van vermoeidheid of in de problemen zitten beschrijft. Dit is anders dan in het Nederlands, waar we vaak 'zijn' gebruiken voor een meer permanente staat, maar hier is 'zijn' (estar) correct voor een tijdelijke toestand.
agotado
ah-goh-TAH-doh/a.ɣoˈta.ðo/
Voorbeelden
Hemos agotado todos los intentos de financiación.
We hebben alle financieringspogingen opgebruikt.
Llegué a casa después del trabajo y estaba completamente agotado.
Ik kwam thuis na het werk en was compleet uitgeput.
Mi madre se siente agotada de tanto cuidar a los niños.
Mijn moeder voelt zich op van het vele zorgen voor de kinderen.
Si hubieras agotado tu energía antes, no habrías ganado la carrera.
Als je je energie eerder had opgebruikt, had je de race niet gewonnen.
Naamvallen (Verbuiging)
'Agotado' is een bijvoeglijk naamwoord, dus het moet zijn uitgang aanpassen aan het persoon of ding waarnaar het verwijst: 'agotado' (mannelijk enkelvoud), 'agotada' (vrouwelijk enkelvoud), 'agotados' (mannelijk meervoud), 'agotadas' (vrouwelijk meervoud).
Gebruik in Voltooide Tijden
Als voltooid deelwoord combineert 'agotado' met het werkwoord 'haber' (hebben) om voltooide tijden te vormen, zoals 'Ha agotado' (Hij/Zij/Het heeft opgebruikt).
Gebruik van 'Ser' in plaats van 'Estar'
Fout: “Soy agotado.”
Correctie: Gebruik 'Estoy agotado.' omdat uitputting een tijdelijke toestand of conditie is, wat het werkwoord 'estar' vereist. In het Nederlands gebruiken we hier ook 'zijn', maar de Spaanse regel is strikt: tijdelijke toestand = estar.
Verwarring tussen 'agotado' en andere uitdrukkingen
Gerelateerde vertalingen
Leer Spaans met Inklingo
Interactieve verhalen, gepersonaliseerd leren en meer.