Przejdź do treści
InkLingo
Wszystkie listy słownictwa

Lista słownictwa — włoski, poziom B2: 1260 słów

1260 słów · Poziomy opowiadań: A0–B2
Między innymi: di · che · in · a · per

Ćwicz tę listę0 / 1260

di

/di/

(dopełniacz: „...”)

/pɛr/

przez

Inne znaczenia: aby · proszę · po

Sofia cucina per un'ora.

Sofia gotuje przez godzinę.

Brakujący smak · A1

/aˈvere/

mieć jako czasownik posiłkowy w 1. os. lp. czasu teraźniejszego

Inne znaczenia: byłby / miałby (czasownik posiłkowy) · mieć … lat · potrzebuję

Non ho firmato! Sto leggendo.

Jeszcze nie podpisałam! Czytam.

Il Campeggio È Diventato un Set Cinematografico · A1

/kon/

z

Inne znaczenia: kończyć się czymś · w celu

Marco guarda la foto con attenzione.

Marco patrzy na zdjęcie z uwagą (ostrożnie).

Pies, który wrócił sam · A2

/ˈprendere/

brać

Inne znaczenia: otrzymać · łapać · wypić

Anna prende la palla.

Anna bierze piłkę.

Gdzie jest piłka? · A0

/ˈtrɔppo/

zbyt

Inne znaczenia: zbyt wiele · zbędny

"Ho il suo libro da troppo tempo."

„Mam jego książkę już za długo.”

Kuzyni z Dalekiego Lata · A1

/ˈkrɛdere/

wierzyć

Inne znaczenia: wierzyć w · wierzyć komuś · uważać się za

in base ai minuti... credo che siamo vicino a Lamezia Terme.

bazując na minutach... wierzę, że jesteśmy w pobliżu Lamezia Terme.

Il Treno Notturno Si È Fermato nel Posto Sbagliato · A2

/arriˈvare/

przybywać

Inne znaczenia: dotrzeć do · zająć pierwsze miejsce · emanować

Un giorno, dei soldati arrivano.

Pewnego dnia, przybywa kilku żołnierzy.

Ogród Króla Laury · A1

/ˈkazo/m · casi

przypadek

Inne znaczenia: losowo · uwaga

ho anche preparato mentalmente un discorso di scuse nel caso peggiore.

Ja też mentalnie przygotowałem mowę z przeprosinami w najgorszym przypadku.

Screenshot Inviato al Gruppo Sbagliato · B1

/ˈled.dʒe/f · leggi

prawo

Poi le leggi razziali furono promulgate e lui non poté più esibirsi in pubblico.

Następnie ogłoszono ustawy rasowe i nie mógł już występować publicznie.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/poˈlitiko/

polityczny

Inne znaczenia: politycy

Non era solo ciclismo: era quasi una divisione politica e culturale.

To nie było tylko kolarstwo: to był niemal podział polityczny i kulturowy.

Bidon dla rywala · B1

/enˈtra.re/

wejść

Inne znaczenia: wpadać (o świetle) · dołączyć do grupy · wejść (o golu)

Marco entra nel canneto.

Marco wchodzi w trzcinowisku.

Piłka w trzcinach · A1

/ˈuniko/

jedyny

Inne znaczenia: pojedynczy · wyjątkowy

Devo essere onesta: quando ho scritto stamattina, ero convinta di essere l'unica assegnata alla 3B.

Muszę być szczery: kiedy pisałem dziś rano, byłem przekonany, że jestem jedyną osobą przydzieloną do 3B.

Ci Hanno Assegnato la Stessa Cattedra · B1

/ˈpɛrdere/

tracić

Inne znaczenia: zgubić się · przegapić · stracić kontakt

Il Cantastorie che Perse la Voce.

Opowiadacz historii który Stracił swój Głos.

Opowiadacz, który stracił głos · A2

/ˈɔltre/

ponad

Inne znaczenia: poza · po upływie czasu · oprócz

Si stimava che oltre settantamila persone fossero morte quella mattina, tra le quattro e le cinque, quando la gente dormiva ancora.

Szacowano, że ponad siedemdziesiąt tysięcy ludzi zginęło tamtego ranka, między czwartą a piątą, kiedy ludzie jeszcze spali.

Wóz, który nie ruszył · B2

/serˈvire/

być potrzebnym

Inne znaczenia: służyć do · podawać komuś jedzenie lub napój · używać czegoś

perché non sapevo che servisse fino a trenta secondi fa??

ponieważ nie wiedziałem że jest potrzebne aż trzydzieści sekund temu??

La Mia Supplente Ha Bloccato Tutta la Classe · A2

/ˈdare/

dawać

Inne znaczenia: wychodzić na · rzucać się w oczy · zwracać błąd

La mamma dà il pane ad Anna.

Mama daje chleb Annie.

Anna chce chleb · A0

/teˈnere/

trzymać

Inne znaczenia: przechowywać · utrzymywać coś w określonym stanie · chronić

La mamma aiuta Mia a tenere lo strumento.

Mama pomaga Mii trzymać instrument.

Il Mandolino Appeso alla Porta · A2

/madˈdʒore/

większość

Inne znaczenia: większy · starszy

La maggior parte dei ristoratori farebbe carte false per ricevere quella telefonata, vedendola come il coronamento di una carriera.

Większość restauratorów posunęłaby się do wszystkiego aby odebrać ten telefon, widząc w tym ukoronowanie kariery.

Babcia, która odmówiła Gwiezdnej Michelina · B2

/ˈdato/m · dati

fakt lub punkt danych

"questo dato sembrerà surreale anche al più scettico dei negazionisti climatici, salvo che abbia vissuto a Trieste a febbraio — nel qual caso lo sa già"

"te dane wydadzą się surrealistyczne nawet najbardziej sceptycznym negacjonistom klimatu, chyba że mieszkali w Trieście w lutym — w takim przypadku już to wiedzą"

La Mia Ricerca È Citata da un Politico a Caso · B2

/ˈnulla/

nic

Inne znaczenia: odludzie · nicość

"Sotto esame." Lingua burocratica per "non ne so nulla."

„W trakcie analizy”. Biurokratyczny język czyli „Nic o tym nie wiem”.

Ci Hanno Assegnato la Stessa Cattedra · B1

/skuˈzare/

Przepraszam

"Mi scusi tanto," dice Marta.

"Bardzo mi przykro," mówi Marta.

Zły przystanek · A2

/ˈsɛːrje/f · serie

seria

Inne znaczenia: seryjny

Ma lei possedeva i dati: immagini satellitari che mostravano sottili variazioni termiche superficiali e una serie di campioni d'acqua che rivelavano tracce di composti organici tipici di un'attività biologica latente sul fondo.

Ale ona posiadała dane: zdjęcia satelitarne, które wykazywały subtelne zmienności termiczne na powierzchni i serię próbek wody które ujawniały ślady typowych związków organicznych ukrytej aktywności biologicznej na dnie.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/nattsjoˈnale/

narodowy

I Sassi erano una 'vergogna nazionale' per i politici di Roma, un luogo di miseria da dimenticare.

Sassi były 'narodowym wstydem' dla polityków w Rzymie, miejscem nędzy, o którym należało zapomnieć.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/ˈfɔrma/f · forme

krąg sera

Inne znaczenia: kształt

In Emilia-Romagna, alcune banche accettano forme di Parmigiano Reggiano come garanzia per un prestito.

W Emilii-Romanii niektóre banki przyjmują kręgi sera Parmigiano Reggiano jako zabezpieczenie pożyczki.

Bank, który przyjmuje formy Parmigiano · A2

/partikoˈlare/

szczególny

Inne znaczenia: szczególnie · charakterystyczny

Ci sono procedure particolari da seguire per il passaggio di proprietà?

Czy są jakieś szczególne procedury do wykonania przy przeniesieniu własności?

Il Notaio Ha Letto il Testamento Sbagliato · B2

/ˈkɔditʃe/m · codici

kod

Inne znaczenia: szyfr · kodeks

Esatto. E il codice "PQ/43" compariva in tre di quelle schede.

Dokładnie. A kod "PQ/43" pojawił się na trzech z tych kart.

Il Murales del Quartiere Copre Qualcosa · B1

/ˈsɛnso/m · sensi

sens

Inne znaczenia: poczucie · intuicja

ha senso. quelle fermate esistono ancora. a volte i treni notturni si fermano lì per un problema tecnico.

ma to sens. te przystanki wciąż istnieją. czasami nocne pociągi się tam zatrzymują z powodu problemu technicznego.

Il Treno Notturno Si È Fermato nel Posto Sbagliato · A2

/sutˈtʃɛsso/m · successi

sukces

Adelina non era contraria al successo, ma era contraria a ciò che, secondo lei, lo accompagnava inevitabilmente.

Adelina nie była przeciwna sukcesowi, ale była przeciwna temu, co według niej, nieuchronnie mu towarzyszyło.

Babcia, która odmówiła Gwiezdnej Michelina · B2

/verˈsjone/f · versioni

zapisana wersja

Inne znaczenia: wersja · adaptacja

Dobbiamo ripristinare la versione corretta e avvisare la tipografia.

Musimy przywrócić poprawną wersję i powiadomić drukarnię.

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/ˈtale/

taki

Inne znaczenia: tak

Erano le condizioni ambientali ideali in cui, secondo le sue complesse ricerche, le colonie di alghe unicellulari potevano moltiplicarsi con una rapidità tale da tingere, in poche ore, l'intero specchio d'acqua.

Były to idealne warunki środowiskowe w których, według jej złożonych badań, kolonie jednokomórkowych glonów mogły się rozmnażać z taką szybkością, że barwiły, w ciągu kilku godzin, całą masę wodną.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/ekoˈnɔmiko/

ekonomiczny

Inne znaczenia: tani

La differenza è che se collabori, Chiara ha molte più possibilità di uscire da questo senza danni economici.

Różnica polega na tym, że jeśli będziesz współpracować, Chiara będzie miała znacznie więcej możliwości wyjścia z tego bez strat ekonomicznych.

La Mia Firma È su un Contratto Che Non Ho Firmato · B1

/ˈnɔve/

rozdział dziewiąty

Inne znaczenia: dziewiąta

Il capitolo 9 è diverso da quello che avevamo approvato la settimana scorsa.

Rozdział 9 jest inny niż to, co zatwierdziliśmy w zeszłym tygodniu.

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/ˈɔrdine/m · ordini

kolejność

Inne znaczenia: porządek

L'ordine di arrivo non è il risultato: è il rituale.

Kolejność przybycia nie jest wynikiem: jest to rytuał.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/attiviˈta/f · attività

aktywność

Ma lei possedeva i dati: immagini satellitari che mostravano sottili variazioni termiche superficiali e una serie di campioni d'acqua che rivelavano tracce di composti organici tipici di un'attività biologica latente sul fondo.

Ale ona posiadała dane: zdjęcia satelitarne, które wykazywały subtelne zmienności termiczne na powierzchni i serię próbek wody które ujawniały ślady typowych związków organicznych ukrytej aktywności biologicznej na dnie.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/ˈkarta/f · carte

papier

Inne znaczenia: dokumenty · karty do gry · wolna ręka

Porta con sé un pezzo di cioccolato del nonno avvolto in carta gialla.

Zabiera ze sobą kawałek czekolady dziadka zawinięta w żółty papier.

Modicańska czekolada, która się nie topi · A2

/proprjeˈta/f · proprietà

nieruchomość

Inne znaczenia: własność · własność intelektualna

Non entrare in proprietà private, mi raccomando.

Nie wchodź na teren prywatny, błagam cię.

Il Murales del Quartiere Copre Qualcosa · B1

/aˈpɛr.to/

otwarty

Inne znaczenia: na świeżym powietrzu

Qualcuno stava friggendo qualcosa — l'odore arrivava dalla finestra aperta, mescolandosi all'aria stantia dell'appartamento.

Ktoś coś smażył — zapach dochodził przez otwarte okno, mieszając się ze stęchłym powietrzem mieszkania.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/ˈuzo/m · usi

użytkowanie

Quando l'uso del territorio era cambiato, anche la chimica dell'acqua si era trasformata.

Gdy zmieniło się użytkowanie ziemi, zmieniła się również chemia wody.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/ˈdɔditʃi/

12.

Inne znaczenia: dwunasta · dwanaście

Lucia Armenante è scomparsa il 12 settembre 1943 — due giorni dopo la liberazione di Napoli, paradossalmente.

Lucia Armenante zaginęła 12 września 1943 r. — dwa dni po wyzwoleniu Neapolu, paradoksalnie.

La Cantina Sotto il Palazzo È Murata · B1

/ditʃasˈsɛtte/

Inne znaczenia: 17:00

La sera del 17 aprile 1906, Enrico Caruso canta al teatro dell'opera di San Francisco.

Wieczorem 17 kwietnia 1906 roku, Enrico Caruso śpiewa w teatrze operowym w San Francisco.

Il Fischio Mancante del Tenore · A2

/ˈunditʃi/

Io? No. Ho aperto il file lunedì per rileggere il capitolo 11, ma non ho toccato nulla. Perché?

Ja? Nie. Otworzyłam plik w poniedziałek żeby przeczytać rozdział 11, ale niczego nie dotykałam. Dlaczego?

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/tuttaˈvia/

jednak

Il quindici agosto, tuttavia, fece una cosa che nessuno gli aveva ordinato e che nessuno gli aveva vietato.

Jednak piętnastego sierpnia zrobił coś, czego nikt mu nie nakazał i czego nikt mu nie zabronił.

Wóz, który nie ruszył · B2

/skoˈprire/

odkryć

Inne znaczenia: bezbronny · okazać się

Riunione all'ufficio scolastico territoriale mentre i suoi insegnanti scoprono via notifica push di aver perso la cattedra.

Spotkanie w lokalnym biurze szkolnym podczas gdy jej nauczyciele dowiadują się przez powiadomienie push że stracili swoje stanowisko nauczycielskie.

Ci Hanno Assegnato la Stessa Cattedra · B1

/ˈnɔta/f · note

nuta

Inne znaczenia: adnotacja · wiadomość głosowa · nutka

Una nota è stonata.

Nuta jest rozstrojona.

Fałszywa nuta chóru · A1

/ˈsanto/m · santi

święty

I vicoli medievali rigurgitano di gente vestita con le magliette gialle, blu e nere dei tre santi.

Średniowieczne zaułki aż kipią od ludzi ubranych w żółte, niebieskie i czarne koszulki trzech świętych.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/possibiliˈta/f · possibilità

możliwość

La differenza è che se collabori, Chiara ha molte più possibilità di uscire da questo senza danni economici.

Różnica polega na tym, że jeśli będziesz współpracować, Chiara będzie miała znacznie więcej możliwości wyjścia z tego bez strat ekonomicznych.

La Mia Firma È su un Contratto Che Non Ho Firmato · B1

/radˈdʒun.dʒe.re/

dogonić kogoś

Inne znaczenia: dotrzeć do · skontaktować się z

Matteo e Luca ripartono e poi li raggiungono.

Matteo i Luca znów ruszają, a potem ich doganiają.

La Ruota Bucata sul Muro di Sormano · A2

/ˈfronte/f · fronti

czoło

Inne znaczenia: w obliczu · naprzeciwko

ho scoperto solo adesso, allo specchio del bagno, che avevo gli occhiali sulla fronte per tutta la riunione con Rossana.

właśnie odkryłem teraz, w łazienkowym lustrze, że miałem okulary na czole przez całe spotkanie z Rossaną.

Screenshot Inviato al Gruppo Sbagliato · B1

/ˈfe.de/f · fedi

wiara

Inne znaczenia: dobra wiara · obrączka ślubna

Da una parte c'erano i "bartaliani" — persone cattoliche, tradizionali, che vedevano in Bartali un uomo di fede e di valori solidi.

Z jednej strony byli „bartaliani” — osoby katolickie, przywiązane do tradycji, które widziały w Bartalim człowieka wiary i o ugruntowanych wartościach.

Bidon dla rywala · B1

/espeˈrjɛntsa/f · esperienze

doświadczenie

La discesa attraverso il Sasso Barisano di notte era un'esperienza per cui Marco non era preparato.

Zejście przez Sasso Barisano nocą było przeżyciem, na które Marco nie był przygotowany.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/ˈarte/f · arti

sztuka

Inne znaczenia: artystyczny · rzemiosło

“Anche questa è un’opera d’arte!”

To także dzieło sztuki!

Pusta rama w Uffizi · A1

/terriˈtɔrjo/m · territori

terytorium

«La cucina e questo salotto rimangono in territorio italiano,» spiegò l'uomo rialzandosi e pulendosi le ginocchia impolverate.

„Kuchnia i ten pokój dzienny pozostają na włoskim terytorium”, wyjaśnił mężczyzna, wstając i wycierając zakurzone kolana.

Granica przechodząca przez salon · B2

/struˈmento/m · strumenti

instrument muzyczny

Inne znaczenia: narzędzie · środek

È uno strumento antico, ma è molto bello.

Jest starożytny instrument, ale jest bardzo piękny.

Il Mandolino Appeso alla Porta · A2

/miˈzura/f · misure

środki

sta usando i nostri dati per sostenere che le misure di contenimento siano "premature"

on używa naszych danych aby twierdzić, że środki zapobiegawcze są „przedwczesne”

La Mia Ricerca È Citata da un Politico a Caso · B2

/ˈpatʃe/f · paci

pokój

Il silenzio che seguì il sisma non era pace, era un vuoto assordante.

Cisza, która nastała po trzęsieniu ziemi, nie była spokojem, to była ogłuszająca próżnia.

Wóz, który nie ruszył · B2

/preˈzɛntsa/f · presenze

obecność

Inne znaczenia: osobiście

Il dolore era diventato una presenza domestica, un ospite che sedeva a tavola ogni giorno.

Żal stał się domową obecnością, gościem, który codziennie zasiadał do stołu.

Wóz, który nie ruszył · B2

/odˈdʒɛtto/m · oggetti

przedmiot

Inne znaczenia: przedmiot umowy

Lo studio è pieno di disegni e oggetti strani.

Studio jest pełne rysunków i dziwnych przedmiotów.

La Macchina di Leonardo che Non Volò · A1

/dʒiˈrare/

obracać coś

Inne znaczenia: odwrócić się · obracać się · przemierzać

Elena, hai girato la nostra foto?

Elena, odwróciłaś nasze zdjęcie?

Zdjęcie Odwrócone do Ściany · A2

/proˈvintʃa/f · province

prowincja

Il mondo continuava, indifferente alla caduta di una squadra di provincia che probabilmente aveva dimenticato da tempo.

Świat toczył się dalej, obojętny na upadek prowincjonalnej drużyny o którym prawdopodobnie już dawno zapomniał.

L'Autogol che Nessuno Spiegò · B2

/riˈɡwardo/

w sprawie

Ho bisogno di confrontarmi con Lei riguardo a un problema tecnico emerso dalla seduta di stamattina.

Muszę z Panem porozmawiać w sprawie problemu technicznego, który pojawił się podczas dzisiejszych zajęć.

Il Notaio Ha Letto il Testamento Sbagliato · B2

/solˈtanto/

tylko

Mi scusi se scrivo nella chat comune — lo faccio soltanto perché è urgente.

Przepraszam, że piszę na wspólnym czacie — Robię to tylko dlatego, że jest to pilne.

Il Notaio Ha Letto il Testamento Sbagliato · B2

/ˈseɲ.ɲo/m · segni

ślady

Inne znaczenia: znak · znacznik wyboru · gest

Marco guardò le pareti: erano tappezzate di ricordi, di segni, di vita vissuta.

Marco spojrzał na ściany: były pokryte wspomnieniami, śladami i przeżytym życiem.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/inteˈrɛsse/m · interessi

interes

Inne znaczenia: znaczenie

Esatto. Qualcuno aveva tutto l'interesse a che quella stanza non venisse mai trovata.

Dokładnie. Ktoś miał wszelki interes w tym, aby tego pokoju nigdy nie odnaleziono.

La Cantina Sotto il Palazzo È Murata · B1

/tratˈtato/m · trattati

traktat

Spiegarono con la voce piatta di chi ha già ripetuto la stessa cosa decine di volte in quel giorno: in base al Trattato di Parigi, firmato il 10 febbraio, il confine tra la Repubblica Italiana e la Repubblica Federativa Popolare di Jugoslavia passava esattamente — qui aprirono la cartella e indicarono una mappa fitta di linee rosse — esattamente attraverso la sua proprietà.

Wyjaśnili monotonnym głosem kogoś, kto już powtarzał to samo dziesiątki razy tego dnia: na podstawie Traktatu Paryskiego, podpisanego 10 lutego, granica między Republiką Włoską a Federacyjną Republiką Ludową Jugosławii przebiegała dokładnie — tutaj otworzyli teczkę i wskazali mapę gęstą od czerwonych linii — dokładnie przez jej posiadłość.

Granica przechodząca przez salon · B2

/riferiˈmento/m · riferimenti

punkt odniesienia

Inne znaczenia: wzmianka · szczegółowe dane identyfikacyjne · referencje zawodowe

Ho sempre pensato fosse un riferimento andato perduto.

Zawsze myślałem, że to jakieś zagubione odniesienie.

Il Murales del Quartiere Copre Qualcosa · B1

/ˈstampa/f · stampe

druk

Inne znaczenia: prasa

Stavo facendo l'ultimo controllo prima della stampa di domani.

Robiłem ostatnie sprawdzenie przed jutrzejszym drukiem.

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/komuniˈta/f · comunità

społeczność

Ho un contatto al museo della comunità ebraica di Milano.

Mam kontakt w Muzeum Społeczności Żydowskiej w Mediolanie.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/reziˈstɛntsa/f · resistenze

ruch oporu

Inne znaczenia: silna wola

Entra nella Resistenza con il nome di battaglia Gabriella.

Dołącza do ruchu oporu pod pseudonimem Gabriella.

La Bicicletta della Staffetta Partigiana · A2

/diˈfɛza/f · difese

ustawienia defensywne

Novantadue minuti di difese chiuse, di porte inviolate, di falli calcolati al millimetro.

Dziewięćdziesiąt dwie minuty zamkniętych obron, czystych kont, fauli obliczonych co do milimetra.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/ˈsoɲɲo/m · sogni

marzenie

Inne znaczenia: marzenie na jawie

Si erano conosciuti da bambini nel campetto di via Turati, avevano condiviso scarpe consumate e sogni troppo grandi per quel quartiere.

Znali się od dzieciństwa, kiedy byli dziećmi na małym boisku przy Via Turati, dzielili zużyte buty i marzenia zbyt wielkie jak na to osiedle.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/deˈtʃidere/

zdecydować

Più tardi racconta di aver deciso di non cantare mai più in quella città.

Później mówi, że postanowił już nigdy nie śpiewać w tym mieście.

Il Fischio Mancante del Tenore · A2

/awˈtore/m · autori

autor

Inne znaczenia: prawa autorskie

il blog si chiama "Studi Linguistici Pratici" e l'autore è un certo "Prof. L. Ferretti"

blog nazywa się „Praktyczne Studia Lingwistyczne" a autorem jest niejaki „Prof. L. Ferretti"

La Mia Tesi È Finita sul Sito Sbagliato · B1

/setˈtore/m · settori

branża

Luca, voglio essere sicuro di aver capito bene: hai venduto ventidue bottiglie del nostro Barolo Riserva 2015 a Rinaudo, le hai sostituite con vino contraffatto, hai falsificato il documento di uscita, e hai fatto servire quel vino alla stampa di settore nel giorno del matrimonio della figlia del nostro miglior cliente.

Luca, chcę się upewnić, że dobrze zrozumiałem: sprzedałeś dwadzieścia dwie butelki naszego Barolo Riserva 2015 Rinaudo, zastąpiłeś je podrobionym winem, sfałszowałeś dokument wydania, i kazałeś to wino podać prasie branżowej w dniu ślubu córki naszego najlepszego klienta.

Il Vino Che Ha Rovinato un Matrimonio · B2

/ˈkɔrrere/

biec

Inne znaczenia: ryzykować

I ragazzi corrono forte.

Chłopcy biegną szybko.

Zamienione podium · A1

/ˈanima/f · anime

dusza

Inne znaczenia: mieszkańcy

La storia, l'anima di questo posto."

Historię, duszę tego miejsca."

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/rakˈkɔʎʎere/

zbierać lub zrywać

Inne znaczenia: zbierać · upięty · zebrane na jedną stronę

Lavorarono insieme fino al tramonto, raccogliendo gli stimmi uno per uno, come avevano sempre fatto.

Pracowali razem do zachodu słońca, zbierając słupki jeden po drugim, tak jak zawsze robili.

Szafran, który zakwitł wśród ruin · B1

/miˈnore/

niższej rangi

Inne znaczenia: młodszy

I miei compagni di squadra si erano dispersi in campionati minori, alcuni avevano smesso del tutto, portando con sé il peso di quel fallimento.

Moi koledzy z drużyny rozproszyli się po niższych ligach, niektórzy całkowicie zrezygnowali, niosąc ze sobą ciężar tamtej porażki.

L'Autogol che Nessuno Spiegò · B2

/konˈtraːrjo/

przeciwny

Inne znaczenia: przeciwieństwo · przeciwnie

Adelina non era contraria al successo, ma era contraria a ciò che, secondo lei, lo accompagnava inevitabilmente.

Adelina nie była przeciwna sukcesowi, ale była przeciwna temu, co według niej, nieuchronnie mu towarzyszyło.

Babcia, która odmówiła Gwiezdnej Michelina · B2

/disˈtantsa/f · distanze

odległość

Inne znaczenia: po upływie · zdalnie

Ma dopo qualche minuto di cammino, si accorse con un brivido che la distanza davanti a lui non era diminuita.

Ale po kilku minutach marszu, z dreszczem zauważył że odległość przed nim się nie zmniejszyła.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/manteˈnere/

utrzymywać

Inne znaczenia: dotrzymać obietnicy

chiese Lucia, cercando di mantenere la calma.

zapytała Lucia, starała się zachować spokój.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/riˈtɔrno/m · ritorni

powrót

Inne znaczenia: droga powrotna · potwierdzenie odbioru

L'aria notturna profumava di pino e pietra fredda, e lei sentì, per la prima volta in tre anni, che il suo ritorno non era stato un errore, ma un atto di giustizia verso la memoria di chi l'aveva preceduta.

Nocne powietrze pachniało sosną i zimnym kamieniem, i po raz pierwszy od trzech lat poczuła, że jej powrót nie był błędem, ale aktem sprawiedliwości wobec pamięci tych, którzy ją poprzedzili.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/diskusˈsjone/f · discussioni

dyskusja

Inne znaczenia: kwestia

Aveva scritto di un mercato di frutta e di una discussione al comune.

Pisała o targu owocowym i o dyskusji w urzędzie miasta.

Światło w opuszczonej latarni · B1

/riˈprɛndere/

odzyskać

Inne znaczenia: został wznowiony / wznowił · podnieść ponownie · filmować

Quando paga il debito, può riprendere il suo formaggio.

Kiedy spłaci dług, będzie mógł odebrać swój ser.

Bank, który przyjmuje formy Parmigiano · A2

/ˈpɛzo/m · pesi

ciężar

Inne znaczenia: znaczenie

Il peso dell'oggetto non era fisico, ma morale.

Ciężar przedmiotu nie był fizyczny, lecz moralny.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/dʒuˈstitːsja/f · giustizie

sprawiedliwość

L'aria notturna profumava di pino e pietra fredda, e lei sentì, per la prima volta in tre anni, che il suo ritorno non era stato un errore, ma un atto di giustizia verso la memoria di chi l'aveva preceduta.

Nocne powietrze pachniało sosną i zimnym kamieniem, i po raz pierwszy od trzech lat poczuła, że jej powrót nie był błędem, ale aktem sprawiedliwości wobec pamięci tych, którzy ją poprzedzili.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/kapa.tʃiˈta/f · capacità

zdolność

Era questo che Marta apprezzava di lei, in fondo — quella capacità di non riempire il vuoto con le parole sbagliate.

W końcu właśnie to Marta w niej ceniła — tę umiejętność nie wypełniania pustki niewłaściwymi słowami.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/pasˈsad.dʒo/m · passaggi

fragment tekstu

Inne znaczenia: zadaszone przejście · przeniesienie własności

Il passaggio sulle ville di Varese.

Fragment o willach w Varese.

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/ˈfaːze/f · fasi

etap

Quando siamo in fase di chiusura ci sono sempre accessi strani, correzioni...

Kiedy jesteśmy w fazie finalizacji zawsze pojawiają się dziwne dostępy, poprawki...

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/neˈmiko/m · nemici

wróg

Inne znaczenia: szkodliwy

A luglio, chiunque avesse cercato di metterla in guardia sarebbe diventato automaticamente il nemico.

W lipcu, każdy, kto próbowałby ją ostrzec, automatycznie stałby się wrogiem.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/perˈmesso/m · permessi

pozwolenie

Inne znaczenia: zezwolenie · uprawnienie do odczytu

no. se qualcuno usa le tue foto senza permesso è una cosa seria.

nie. jeśli ktoś używa twoich zdjęć bez pozwolenia to poważna sprawa.

Il Profilo Fake di Mia Sorella · B1

/preveˈde.re/

przewidywać

Inne znaczenia: uwzględniać · zaplanowana

Dopo i quali il contratto prevede penali che nessuno di voi vuole calcolare.

Po których umowa przewiduje kary których nikt z was nie chce obliczać.

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/komˈpaɲːo/m · compagni

towarzysz

Inne znaczenia: kolega z drużyny

«Non si lascia solo un compagno», aveva detto Matteo.

Nie zostawia się kolegi samego — powiedział Matteo.

La Ruota Bucata sul Muro di Sormano · A2

/aˈdʒɛn.t͡sja/f · agenzie

agencja

Inne znaczenia: zakład pogrzebowy

L'agenzia aveva già trovato un acquirente — un imprenditore tedesco che voleva trasformare lo spazio in una piccola locanda di lusso.

Agencja już znalazła kupca — niemiecki przedsiębiorca, który chciał przekształcić tę przestrzeń w mały luksusowy zajazd.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/sosteˈnere/

twierdzić

Inne znaczenia: kibicować drużynie · odbyć rozmowę kwalifikacyjną

Marta aveva dedicato tre anni della sua carriera a sostenere che il lago potesse ancora ricordare.

Marta poświęciła trzy lata swojej kariery na dowodzenie, że jezioro wciąż może pamiętać.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/ˈa.re.a/f · aree

obszar

Inne znaczenia: pole karne

Se riusciamo a delimitare bene l'area esatta, il resto del cantiere potrebbe ripartire in pochi giorni.

Jeśli uda nam się dobrze wyznaczyć dokładny obszar, reszta miejsca mogłaby ruszyć za kilka dni.

L'Osso di Dinosauro Sotto il Cantiere · B1

/konˈfine/m · confini

granica

Fuori, la vigna di Carlo era silenziosa sotto un cielo che non sapeva nulla di confini.

Na zewnątrz winnica Carla była cicha pod niebem, które nie wiedziało nic o granicach.

Granica przechodząca przez salon · B2

/porˈtata/f · portate

danie

Inne znaczenia: znaczenie

"Ordinano troppe portate," spiegò una volta a suo nipote Marco, "e mangiano con una certa attenzione professionale."

"Zamawiają za dużo dań", wyjaśniła kiedyś swojemu siostrzeńcowi Marco, "i jedzą z pewną zawodową uwagą."

Babcia, która odmówiła Gwiezdnej Michelina · B2

/fisˈsare/

wpatrywać się w

Inne znaczenia: być wyznaczonym · utrwalać · wyznaczać

Lui rimase in silenzio per un momento, fissando il vuoto.

Milczał przez chwilę, wpatrując się w pustkę.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/korˈrɛnte/f · correnti

prąd wodny

ha appena detto — cito testualmente — "le correnti termoaline adriatiche mostrano un'anomalia di 1,3°C nel periodo 2019-2023, con picchi critici registrati nei mesi di febbraio"

powiedział właśnie — cytuję dosłownie — "Adriatyckie prądy termohalinowe wykazują anomalię 1,3°C w okresie 2019-2023, z krytycznymi szczytami odnotowanymi w miesiącach lutym"

La Mia Ricerca È Citata da un Politico a Caso · B2

/voˈlume/m · volumi

tom

Inne znaczenia: bryła

Materiale depositato luglio 1943: registri stato civile anni 1939-1944, numero 847 volumi, sigillati in casse di legno."

Materiały złożone w lipcu 1943 r.: rejestry stanu cywilnego z lat 1939–1944, 847 tomów, zapieczętowanych w drewnianych skrzyniach”.

Il Murales del Quartiere Copre Qualcosa · B1

/ˈkɔppja/f · coppie

para

Chiamò Rosaria e due vicini di tenda, una coppia anziana di Bordonaro che aveva perso il figlio unico.

Zawołał Rosarię i dwóch sąsiadów z namiotów, starsze małżeństwo z Bordonaro którzy stracili swojego jedynego syna.

Wóz, który nie ruszył · B2

/as.soˈlu.to/

absolutny

Inne znaczenia: światowa prapremiera

«Lo strumento è loro», la interruppe il vecchio con una fermezza assoluta.

„Instrument jest ich”, przerwał mu starszy z absolutną stanowczością.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/manˈkan.tsa/f · mancanze

brak

Inne znaczenia: tęsknota

Ma l'indagine fu archiviata dopo sei mesi per mancanza di prove.

Ale śledztwo zostało umorzone po sześciu miesiącach z braku dowodów.

L'Autogol che Nessuno Spiegò · B2

/ˈɛssa/

ona

La piazza non c'era più nel senso in cui l'aveva conosciuta: il bar di Ambrogio aveva la serranda abbassata da tre mesi, la fontanella in travertino era stata disattivata e la chiesa di San Filippo Neri aspettava anch'essa il suo destino, avvolta in un silenzio innaturale.

Plac już nie istniał w takim sensie, w jakim go znała: Bar Ambrogia miał opuszczoną roletę od trzech miesięcy, trawertynowa fontanna została wyłączona a kościół świętego Filipa Neri również czekał na swój los, spowity w nienaturalnej ciszy.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/ˈɡwar.dja/f · guardie

czujność

Inne znaczenia: leśniczy

A luglio, chiunque avesse cercato di metterla in guardia sarebbe diventato automaticamente il nemico.

W lipcu, każdy, kto próbowałby ją ostrzec, automatycznie stałby się wrogiem.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/ˈminimo/

najmniejszy

Inne znaczenia: malutki

Da un account anonimo che non ti ha fatto sorgere il minimo dubbio.

Z anonimowego konta, które nie spowodowało u ciebie najmniejszej wątpliwości.

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/intenˈtsjone/f · intenzioni

zamiar

«E le dico quello che ho già detto ai suoi colleghi: ho settantaquattro anni, sono nata in questo appartamento, e non ho intenzione di morire in un palazzo nuovo al Tiburtino, tra mura che non sanno chi sono.»

„A mówię Panu/Pani to, co już powiedziałem/am Pana/Pani kolegom: Mam siedemdziesiąt cztery lata, urodziłam się w tym mieszkaniu, i nie mam zamiaru umierać w nowym budynku na Tiburtino, między ścianami, które nie wiedzą, kim jestem.”

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/responˈsabile/mf · responsabili

przełożony

Inne znaczenia: odpowiedzialny za

La Dottoressa Ferretti. La mia responsabile diretta.

Dr Ferretti. Mój bezpośredni przełożony.

Mia Madre Sta Seguendo il Mio Capo · A2

/ˈpratiko/

praktyczny

Chiara pensava alle spese mediche, ai problemi pratici.

Chiara myślała o wydatkach medycznych, o praktycznych problemach.

Ser śpiący pod ziemią · B1

/inˈvjare/

wysłany

Nel frattempo, vi informo che questa professoressa Marchetti mi ha inviato stamattina alle 7:45 una mail.

Tymczasem informuję Was wszystkich, że ta profesor Marchetti wysłała mi dziś rano o 7:45 maila.

Ci Hanno Assegnato la Stessa Cattedra · B1

/ˈstima/f · stime

szacunek

Stima: 2,4 milioni. Se non trova prima la formula nei margini, qualcuno comprerà un falso.

Szacowana wartość: 2,4 miliona. Jeśli najpierw nie znajdziesz formuły na marginesach, ktoś kupi fałszerstwo.

La Ricetta Segreta Venduta All'Asta · B2

/kamˈpjone/m · campioni

próbka

Inne znaczenia: mistrz

Marta impacchettò l'attrezzatura, sigillò i campioni e si incamminò verso l'auto.

Marta spakowała sprzęt, zapieczętowała próbki i ruszyła w stronę samochodu.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/protetˈtsjone/f · protezioni

ochrona

Non era sicura neanche lei se il suo silenzio fosse stato protezione o codardia.

Ona sama też nie była pewna czy jej milczenie było ochroną, czy tchórzostwem.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/re.dʒiˈstra.re/

nagrywać audio

Inne znaczenia: być odnotowanym · nagrywać ekran

ieri sera ho registrato un vocale per te.

wczoraj nagrałam notatkę głosową dla ciebie.

Screenshot Inviato al Gruppo Sbagliato · B1

/kaˈrattere/m · caratteri

charakter

La città era in lutto, le strade non erano sicure, e il governo aveva giudicato inopportuna qualsiasi manifestazione pubblica di carattere festivo.

Miasto pogrążyło się w żałobie, ulice nie były bezpieczne, a rząd uznał za niestosowną jakąkolwiek publiczną manifestację o charakterze świątecznym.

Wóz, który nie ruszył · B2

/letˈtura/f · letture

odczytanie testamentu

Inne znaczenia: pomiar pH · dostęp do odczytu · interpretacja

Stavo trascrivendo la registrazione della lettura testamentaria dei Mantovani.

Transkrybowałam nagranie z odczytania testamentu rodziny Mantovani.

Il Notaio Ha Letto il Testamento Sbagliato · B2

/trasforˈmare/

przekształcać coś

Inne znaczenia: zmieniać się

"Vuole trasformare questo posto in una suite."

"Chce zamienić to miejsce w apartament."

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/kolˈpire/

robić wrażenie lub poruszać

Inne znaczenia: uderzać

Marco si fermò, colpito.

Marco zamarł, poruszony.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/eviˈdɛnte/

widoczny

Inne znaczenia: oczywisty

Un oggetto metallico scuro e bagnato è adagiato sul ponte di legno grezzo, con quattro bracci rigidi e rotori ancora intatti nonostante evidenti segni di corrosione marina.

Mroczny i mokry metalowy obiekt leży na szorstkim drewnianym pokładzie, z czterema sztywnymi ramionami i wciąż nienaruszonymi wirnikami pomimo wyraźnych oznak morskiej korozji.

Il Pescatore Che Trova un Drone Militare · B2

/ˈtraffiko/m · traffici

ruch uliczny

Per qualche minuto parlarono di banalità — del freddo improvviso di quel novembre, di un film che non avevano visto, del traffico mattutino — finché Marta mise giù la tazza con un colpo secco e disse: «Lo sapevi, vero?»

Przez kilka minut rozmawiali o błahostkach — o nagłym chłodzie tamtego listopada, o filmie, którego nie widzieli, o porannym ruchu ulicznym — aż Marta odstawiła filiżankę z suchym stuknięciem i powiedziała: „Wiedziałeś, prawda?”

Zwrócony prezent ślubny · B2

/ˈpjan.dʒe.re/

płakać

Inne znaczenia: opłakiwać

«Ma stasera, per la prima volta, ho pianto.»

„Ale dziś wieczorem, po raz pierwszy, płakałem.”

Opowiadacz, który stracił głos · A2

/ˈtrattʃa/f · tracce

ślad

Il sole picchiava implacabile sulle lamiere delle baracche, rendendo l'aria densa e irrespirabile, un calore che sembrava voler cancellare ogni traccia di speranza rimasta.

Słońce prażyło bezlitośnie w metalowe blachy baraków, czyniąc powietrze gęstym i nie dającym się oddychać, upał, który zdawał się chcieć wymazać wszelki pozostały ślad nadziei.

Wóz, który nie ruszył · B2

/ˈmonte/m · monti

góra

Quando il cero giallo scompare in fondo alla salita verso il monte, Marco si ritrova con le guance bagnate.

Gdy żółta świeca znika u szczytu wspinaczki w stronę góry, Marco zastaje siebie z mokrymi policzkami.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/komˈposto/m · composti

związek

Ma lei possedeva i dati: immagini satellitari che mostravano sottili variazioni termiche superficiali e una serie di campioni d'acqua che rivelavano tracce di composti organici tipici di un'attività biologica latente sul fondo.

Ale ona posiadała dane: zdjęcia satelitarne, które wykazywały subtelne zmienności termiczne na powierzchni i serię próbek wody które ujawniały ślady typowych związków organicznych ukrytej aktywności biologicznej na dnie.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/ˈɔspite/mf · ospiti

gość

Inne znaczenia: drużyna gości

Il dolore era diventato una presenza domestica, un ospite che sedeva a tavola ogni giorno.

Żal stał się domową obecnością, gościem, który codziennie zasiadał do stołu.

Wóz, który nie ruszył · B2

/kaˈstɛl.lo/m · castelli

zamek

I palazzi erano crollati come castelli di sabbia, le chiese si erano frantumate, le strade erano scomparse sotto cumuli di macerie alti quanto case.

Budynki zawaliły się jak zamki z piasku, kościoły rozpadły się na kawałki, ulice zniknęły pod stertami gruzu wysokimi jak domy.

Wóz, który nie ruszył · B2

/konˈfronto/m · confronti

porównanie

Ho già il campione del pigmento del dipinto. Mi manca solo il termine di confronto: la formula originale scritta da Ettore.

Mam już próbkę pigmentu z obrazu. Brakuje mi tylko punktu porównania: oryginalnej formuły napisanej przez Ettore.

La Ricetta Segreta Venduta All'Asta · B2

/iˈnutile/

bezcelowy

Inne znaczenia: bezużyteczny

Pensò a Carlo, a come avrebbe riso di una cosa simile — lui che rideva sempre delle cose che non si potevano cambiare, dicendo che era inutile prendersela col mondo quando il mondo era così chiaramente più testardo di qualsiasi uomo.

Myślała o Carlo, o tym, jak by się śmiał z czegoś takiego — on, który zawsze śmiał się z rzeczy, których nie można było zmienić, mówiąc, że nie ma sensu gniewać się na świat kiedy świat był tak wyraźnie bardziej uparty niż jakikolwiek człowiek.

Granica przechodząca przez salon · B2

/ˈtur/m · tour

trasa koncertowa

no luca è ossessionato dalla batteria del telefono, è quasi una patologia porta sempre due caricabatterie in tour — uno nel borsone e uno in camerino non esiste che lasci questo qui

nie Łukasz ma obsesję na punkcie baterii w telefonie, to prawie patologia on zawsze zabiera dwa ładowarki na trasę — jedną w torbie podróżnej i jedną w garderobie niemożliwe, żeby zostawił ten tutaj

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/ˈfjaŋko/m · fianchi

obok siebie

Inne znaczenia: bok · biodra

Nella fotografia, Coppi e Bartali pedalano fianco a fianco.

Na fotografii Coppi i Bartali jadą rowerem ramię w ramię.

Bidon dla rywala · B1

/ˈvwɔto/

pusty

Inne znaczenia: pustka · bez odpowiedzi

Ma una cornice dorata è vuota.

Ale złota rama jest pusta.

Pusta rama w Uffizi · A1

/akkaˈdere/

wydarzać się

Si erano poi persi per una questione stupida, come accade spesso tra uomini che non sanno chiedere scusa.

Potem oddalili się od siebie z powodu głupiej sprawy, jak to często bywa między mężczyznami, którzy nie wiedzą, jak przeprosić.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/ˈpɔrre/

zadawać

Inne znaczenia: położyć

Cinque anni di silenzio, di distanze accumulate e di domande mai poste.

Pięć lat ciszy, nagromadzonych dystansów i pytań nigdy nie zadanych.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/ˈpɔn.te/m · ponti

most

Inne znaczenia: pokład

La leggenda era semplice, quasi banale nella sua crudeltà: di notte, il ponte si allunga.

Legenda była prosta, niemal banalna w swojej okrucieństwie: w nocy most się wydłuża.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/ˈpunta/f · punte

końcówki włosów

Inne znaczenia: opuszki palców · odrobina · czubek

Chiara scende con il blazer blu sopra la maglietta dei Fugees e le treccine con le punte ramate raccolte su un lato. Nel cortile c'è un pergolato con due tavoli sotto le luci basse. Marco è seduto a uno. Ha lasciato libero il tavolo accanto.

Chiara schodzi z niebieską marynarką na koszulce Fugees i warkoczykami z miedzianymi końcówkami zebranymi na boku. Na dziedzińcu znajduje się pergola z dwoma stołami pod przyćmionymi światłami. Marco siedzi przy jednym. Zostawił wolny sąsiedni stolik.

Il Tuo Ex Ha Prenotato lo Stesso Agriturismo · A2

/ˈspalle/f · spalle

barki

Inne znaczenia: za kimś

«La terza è rotta e Colapesce la tiene sulle spalle.

«Trzecia jest pęknięta, a Colapesce trzyma ją na ramionach.

La Terza Colonna di Colapesce · A2

/sfiˈdare/

przeciwstawiać się

Inne znaczenia: rzucać wyzwanie

Veniva per sentire quel grido, per far parte di quel corpo unico che sfida la gravità.

Przychodził, żeby usłyszeć ten krzyk, żeby stać się częścią tego jednego ciała, które rzuca wyzwanie grawitacji.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/ˈdɛtʃine/f · decine

dziesiątki

Ma adesso i visitatori erano scomparsi, e i tedeschi erano a poche decine di chilometri.

Ale teraz odwiedzający zniknęli, a Niemcy byli kilkadziesiąt kilometrów stąd.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/riveˈlare/

ujawniać

Inne znaczenia: wskazywać

«Il meccanismo va a carica manuale, signora,» rispose il barista Pietro, abbassando la voce come se stesse rivelando un segreto proibito.

„Mechanizm nakręca się ręcznie, proszę pani” odpowiedział barista Pietro, ściszając głos, jakby zdradzał zakazany sekret.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/ˈkarika/f · cariche

nakręcanie

«Il meccanismo va a carica manuale, signora,» rispose il barista Pietro, abbassando la voce come se stesse rivelando un segreto proibito.

„Mechanizm nakręca się ręcznie, proszę pani” odpowiedział barista Pietro, ściszając głos, jakby zdradzał zakazany sekret.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/komiˈtato/m · comitati

komitet

Il comitato dei finanziamenti aveva approvato la sua ricerca sul campo con un entusiasmo forzato, quasi come se stessero concedendo un favore a un'amica eccentrica.

Komisja finansująca zatwierdziła jej badania terenowe z wymuszonym entuzjazmem, prawie tak, jakby wyświadczali przysługę ekscentrycznej przyjaciółce.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/akˈkuza/f · accuse

oskarżenie

L'appartamento aveva quell'aria sospesa, quasi spettrale, tipica delle case dove è appena successo qualcosa di irreparabile: i fiori ormai appassiti sul tavolo, una valigia ancora mezza aperta nell'ingresso, e i regali di nozze impilati in un angolo come accuse silenziose.

Mieszkanie miało tę zawieszoną, niemal upiorną atmosferę, typowe dla domów, w których właśnie wydarzyło się coś nieodwracalnego: kwiaty, teraz zwiędnięte na stole, walizka wciąż otwarta do połowy w przedpokoju, i prezenty ślubne piętrzące się w kącie jak ciche oskarżenia.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/visˈsuːto/

przeżyte

Marco guardò le pareti: erano tappezzate di ricordi, di segni, di vita vissuta.

Marco spojrzał na ściany: były pokryte wspomnieniami, śladami i przeżytym życiem.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/ˈkɔrsa/f · corse

bieganie

Inne znaczenia: wyścig · w pośpiechu · ruch

Matteo raggiunse la riva con il cuore che batteva forte, non per la corsa, ma per il peso di quella confessione.

Matteo dotarł do brzegu z mocno bijącym sercem, nie z powodu biegu, lecz ciężaru tego wyznania.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/moˈrale/

moralny

Inne znaczenia: moralizowanie

Il peso dell'oggetto non era fisico, ma morale.

Ciężar przedmiotu nie był fizyczny, lecz moralny.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/kompeˈtɛntsa/f · competenze

kompetencja

Mettimi in copia. Gli dici che il manoscritto non è stato modificato e che la direzione editoriale resta di mia competenza esclusiva.

Wstaw mnie do kopii. Powiedz mu że rękopis nie został zmodyfikowany i że kierownictwo redakcyjne pozostaje moją wyłączną kompetencją.

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/pro.tʃeˈdu.ra/f · procedure

Inne znaczenia: standardowa procedura

Se entro venti minuti non ho una conferma, devo avviare le procedure di cancellazione.

Jeśli w ciągu dwudziestu minut nie będę mieć potwierdzenia, muszę rozpocząć procedurę anulowania.

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/prinˈtʃipjo/m · principi

zasada

Inne znaczenia: początek

luca odia la punteggiatura, tipo è una questione di principio questo messaggio sembra scritto da sonia, non da luca

Luca nienawidzi interpunkcji, jakby to była kwestia zasady ta wiadomość wygląda, jakby napisała ją Sonia, a nie Luca

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/a.miˈtʃit.t͡sja/f · amicizie

przyjaźnie

Era solo il riconoscimento che certe amicizie sopravvivono non perché siano perfette, ma perché nessuna delle due è disposta a lasciar perdere.

To było tylko uznanie że pewne przyjaźnie przetrwają nie dlatego, że są idealne, ale dlatego, że żadne z nich dwojga nie chce odpuścić.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/kaˈpatʃe/

zdolny do

Aveva ottantadue anni, le mani nodose come radici di quercia e uno sguardo che sembrava capace di leggere la storia di uno strumento solo sfiorandolo.

Miał osiemdziesiąt dwa lata, jego dłonie były sękate jak korzenie dębu i spojrzenie, które zdawało się potrafić odczytać historię instrumentu, ledwie go dotykając.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/vilˈlad.dʒo/m · villaggi

wieś

La casa stava ai margini di un piccolo villaggio non lontano da Gorizia, con il muro del giardino che dava su una vigna che nessuno coltivava più da quando Carlo, suo marito, era morto in Russia nel '43.

Dom stał na skraju małej wioski niedaleko Gorizii, z murem ogrodu, który wychodził na winnicę którego nikt już nie uprawiał odkąd Carlo, jej mąż, zmarł w Rosji w 1943 roku.

Granica przechodząca przez salon · B2

/oˈrarjo/m · orari

wyznaczone godziny

Inne znaczenia: godziny · punktualnie

Il campanile di Sant'Agata non suonò più fuori orario.

Dzwonnica Sant'Agata nigdy więcej nie zadzwoniła poza wyznaczonymi godzinami.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/komˈmɛttere/

popełnić błąd

Era qualcosa di simile a un imbarazzo viscerale, la sensazione di quando ti accorgi di aver commesso un errore imperdonabile e non riesci ancora ad ammetterlo nemmeno a te stesso.

To było coś w rodzaju głębokiego zażenowania, uczucie, gdy zdajesz sobie sprawę, że popełniłeś niewybaczalny błąd i nadal nie możesz tego przyznać nawet przed sobą.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/ˈtavola/f · tavole

przy stole

Inne znaczenia: stół · deska · deska podłogowa

La famiglia è a tavola.

Rodzina siedzi przy stole.

Puste krzesło na Nowy Rok · A1

/manifestaˈtsjone/f · manifestazioni

uroczystość lub wydarzenie

La città era in lutto, le strade non erano sicure, e il governo aveva giudicato inopportuna qualsiasi manifestazione pubblica di carattere festivo.

Miasto pogrążyło się w żałobie, ulice nie były bezpieczne, a rząd uznał za niestosowną jakąkolwiek publiczną manifestację o charakterze świątecznym.

Wóz, który nie ruszył · B2

/testimoˈnjantsa/f · testimonianze

zeznanie

Inne znaczenia: świadectwo lub zapis · dawanie świadectwa

voi portate i vostri telefoni e la vostra testimonianza diretta

przynieście swoje telefony i wasze bezpośrednie zeznania

Il Mio Allenatore Scommette Contro la Nostra Squadra · B1

/ˈrusso/

nazwisko Russo

14 nov, ore 09:12 — mirella.cantu 17 nov, ore 14:45 — davide.esposito (ero io, cercavo una nota nel cap. 7) 18 nov, ore 21:03 — editor_house01 19 nov, ore 08:30 — federica.russo

14 lis, 09:12 — mirella.cantu 17 lis, 14:45 — davide.esposito (to byłem ja, szukałem notatki w rozdz. 7) 18 lis, 21:03 — editor_house01 19 listopada, 08:30 — federica.russo

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/skariˈkare/

pobierać

Inne znaczenia: rozładowywać się · zrzucać odpowiedzialność · pozbyć się ciężaru

c'è un modo di vedere chi ha scaricato il pdf?

czy jest sposób, żeby zobaczyć, kto pobrał pdf?

La Mia Ricerca È Citata da un Politico a Caso · B2

/noviˈta/f · novità

nowość

Inne znaczenia: wiadomości

Sì, okay. Ascoltami, per favore. Tre anni fa stavo attraversando un periodo molto difficile — lo sapete entrambi, non è una novità. Stavo cercando di capire alcune cose su di me, sulla mia famiglia, su mio padre. Ho riletto la tua lettera più di una volta, Alex. Un giorno Elena — la mia ex, quella con cui sono stato quasi due anni — mi ha trovato mentre la leggevo. Ha chiesto di cosa si trattasse. Ho detto che era una cosa privata di una persona cara. Lei ha insistito. Alla fine... le ho lasciato leggerla una volta. Una volta sola. Non sapevo che stesse scrivendo un romanzo. Non gliela ho data, non gliene ho fatto una copia. Ma lei ricorda tutto quello che legge. Tutto. E io non avrei mai dovuto lasciarla leggere. Lo so. Mi dispiace.

Tak, okej. Posłuchaj mnie, proszę. Trzy lata temu przechodziłem przez bardzo trudny okres — oboje wiecie, to nic nowego. Próbowałem zrozumieć pewne rzeczy o sobie, o mojej rodzinie, o moim ojcu. Przeczytałem twoją list więcej niż raz, Alex. Pewnego dnia Elena — moja była, z którą byłem prawie dwa lata — znalazła mnie, gdy ją czytałem. Zapytała, o co chodzi. Powiedziałem, że to prywatna sprawa bliskiej osoby. Nalegała. W końcu... pozwoliłem jej przeczytać ją raz. Tylko raz. Nie wiedziałem, że pisze powieść. Nie dałem jej jej, nie zrobiłem jej kopii. Ale ona pamięta wszystko, co przeczyta. Wszystko. I nigdy nie powinienem był pozwolić jej czytać. Wiem. Przepraszam.

La Mia Lettera È Finita nel Romanzo di Qualcuno · B2

/koˈstante/

stały

Fuori, si sentiva il martellare costante dei carpentieri che costruivano baracche di legno.

Na zewnątrz słychać było nieustanne rąbanie cieśli, którzy budowali drewniane baraki.

Wóz, który nie ruszył · B2

/ˈkrɔtʃe/f · croci

krzyż

Il sacerdote aveva il viso color argilla e portava una croce di legno grezzo al collo, non quella dorata che aveva sempre esibito prima del terremoto.

Ksiądz miał twarz o barwie gliny i nosił na szyi szorstki, drewniany krzyż, nie ten złoty, którym zawsze się obnosił przed trzęsieniem ziemi.

Wóz, który nie ruszył · B2

/atːra.verˈsa.re/

przekraczać

Inne znaczenia: przechodzić przez · przejść po

I due attraversano insieme il traguardo.

Obaj razem przekraczają linię mety.

La Ruota Bucata sul Muro di Sormano · A2

/rifjuˈtare/

odmawiać

Niente che potesse giustificare trent'anni di ostinata nostalgia da parte di una donna che aveva rifiutato, fino all'ultimo respiro, di lasciare questa città per trasferirsi a Milano.

Nic, co mogłoby usprawiedliwić trzydzieści lat upartej nostalgii ze strony kobiety, która odmówiła, aż do swojego ostatniego tchnienia, opuścić to miasto, aby przenieść się do Mediolanu.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/ˈkwadro/m · quadri

obraz

Inne znaczenia: kwadratowy · ramy

“Forse il quadro è in laboratorio,” dice.

„Może obraz jest w pracowni” — mówi.

Pusta rama w Uffizi · A1

/dikjaˈrato/

zadeklarowany

Non esisteva debito tra loro, almeno non uno dichiarato — eppure esisteva qualcosa di più sottile e più tenace: una storia condivisa che non si cancella mai del tutto, nemmeno volendolo.

Nie istniał dług między nimi, przynajmniej nie zadeklarowany — a jednak istniało coś bardziej subtelnego i bardziej wytrwałego: wspólna historia, która nigdy nie zostaje całkowicie wymazana, nawet jeśli tego chcemy.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/estremaˈmente/

niezwykle

La portò fino alla soglia con entrambe le mani, come se trasportasse qualcosa di estremamente fragile — cosa che, in un certo senso, era tragicamente vera.

Niosła go na próg obiema rękami, jakby niosła coś niezwykle kruchego — coś, co w pewnym sensie było tragicznie prawdą.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/ˈsa.kro/

święty

Mentre scendevano insieme per le strade di pietra di Cremona, Elena portava l'astuccio con entrambe le braccia, come si porta qualcosa di sacro.

Schodząc razem kamiennymi uliczkami Cremony, Elena niosła futerał obiema rękami, jak niesie się coś świętego.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/ˈɔv.vjo/

oczywisty

Rocco alzò le spalle con l'aria di chi spiega qualcosa di ovvio.

Rocco wzruszył ramionami z miną kogoś, kto tłumaczy coś oczywistego.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/sostituˈire/

być zastąpionym

Inne znaczenia: zastąpić

«Lei ha mai perso qualcosa che non poteva essere sostituito?»

„Czy kiedykolwiek stracił Pan/Pani coś, czego nie dało się zastąpić?”

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/ambjenˈtale/

środowiskowy

Erano le condizioni ambientali ideali in cui, secondo le sue complesse ricerche, le colonie di alghe unicellulari potevano moltiplicarsi con una rapidità tale da tingere, in poche ore, l'intero specchio d'acqua.

Były to idealne warunki środowiskowe w których, według jej złożonych badań, kolonie jednokomórkowych glonów mogły się rozmnażać z taką szybkością, że barwiły, w ciągu kilku godzin, całą masę wodną.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/kjuˈzu.ra/f · chiusure

zamknięcie

Quando siamo in fase di chiusura ci sono sempre accessi strani, correzioni...

Kiedy jesteśmy w fazie finalizacji zawsze pojawiają się dziwne dostępy, poprawki...

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/bɛnd/f · band

zespół muzyczny

insinuo che tu sappia sempre tutto quello che succede in questa band e che da tre mesi stai cercando di smontare quello che abbiamo costruito

Insynuuję, że ty zawsze wiesz wszystko co się dzieje w tym zespole i że od trzech miesięcy próbujesz rozbić to, co zbudowaliśmy

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/trasfeˈrire/

zostać przeniesionym

Inne znaczenia: przenosić · przeprowadzać się

«Sono stati trasferiti a Firenze», disse Aldo, con la voce piatta di chi mente senza piacere.

«Zostały przeniesione do Florencji», powiedział Aldo, monotonnym głosem kogoś, kto kłamie bez przyjemności.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/ˈkassa/f · casse

drewniana skrzynia

Inne znaczenia: skrzynia · kasy biletowe · gotówka w kasie

Materiale depositato luglio 1943: registri stato civile anni 1939-1944, numero 847 volumi, sigillati in casse di legno."

Materiały złożone w lipcu 1943 r.: rejestry stanu cywilnego z lat 1939–1944, 847 tomów, zapieczętowanych w drewnianych skrzyniach”.

Il Murales del Quartiere Copre Qualcosa · B1

/ritroˈvare/

odzyskać

Inne znaczenia: znaleźć się

La processione sarebbe ripresa anni dopo, quando Messina avesse ritrovato le forze per trascinarla di nuovo per le strade.

Procesja miała ruszyć ponownie lata później, kiedy Mesyna odzyska siły, by znów przeciągnąć ją ulicami.

Wóz, który nie ruszył · B2

/prezentaˈtsjone/f · presentazioni

prezentacja

e che quella presentazione sui "nuovi processi" l'ha copiata da internet.

i że ta prezentacja o "nowych procesach" skopiowała z internetu.

Screenshot Inviato al Gruppo Sbagliato · B1

/lanˈtʃare/

rzucać

Inne znaczenia: rzucić spojrzenie

Stavano tutti cantando, abbracciandosi, lanciando sciarpe in aria.

Wszyscy śpiewali, przytulając się, rzucając szaliki w powietrze.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/ˈblɔkko/m · blocchi

kamienny blok

Inne znaczenia: blok tekstu · zator · kwartał zabudowy

Un angolo di muro antico con un singolo blocco di pietra chiara dai bordi regolari, visibilmente diverso per colore e texture dai mattoni scuri e consumati che lo circondano.

Fragment starożytnego muru z pojedynczym blokiem jasnego kamienia o regularnych krawędziach, wyraźnie różniący się kolorem i fakturą od ciemnej i zużytej cegły, która go otacza.

Il Murales del Quartiere Copre Qualcosa · B1

/suffiˈtʃɛnte/

wystarczający

«Inventario», disse uno di loro in un italiano stentato, ma sufficiente.

„Inwentarz” – powiedział jeden z nich łamaną, ale wystarczającą włoszczyzną.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/ˈkanto/m · canti

pieśń religijna

Inne znaczenia: strona · nawoływanie sprzedawcy

I ceraioli — decine di uomini con le braccia intrecciate sotto la struttura di legno — sollevano il cero di Sant'Ubaldo con un grido collettivo che non è un urlo di guerra né un canto religioso.

Ceraioli — dziesiątki mężczyzn ze splecionymi ramionami pod drewnianą konstrukcją — unoszą świecę Świętego Ubalda zbiorowym okrzykiem który nie jest ani okrzykiem bojowym, ani pieśnią religijną.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/temperaˈtura/f · temperature

Inne znaczenia: temperatura ciała

Aldo sapeva che l'umidità era nemica, che le variazioni di temperatura potevano far screpolare la pittura, che stava correndo un rischio enorme.

Aldo wiedział, że wilgoć była wrogiem, że wahania temperatury mogły spowodować pękanie farby, że podejmował ogromne ryzyko.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/rikonoʃʃiˈmento/m · riconoscimenti

rozpoznanie

Inne znaczenia: wyróżnienie · identyfikacja

Era solo il riconoscimento che certe amicizie sopravvivono non perché siano perfette, ma perché nessuna delle due è disposta a lasciar perdere.

To było tylko uznanie że pewne przyjaźnie przetrwają nie dlatego, że są idealne, ale dlatego, że żadne z nich dwojga nie chce odpuścić.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/deˈsti.no/m · destini

los

L'agosto del 1909 arrivò su Messina come una beffa del destino.

Sierpień 1909 roku nadszedł w Mesynie niczym kpina z losu.

Wóz, który nie ruszył · B2

/alˈtɛttsa/f · altezze

wzrost

Carmela gli mostrò il segno sul muro della cucina dove aveva misurato l'altezza di sua figlia ogni anno dal 1931 al 1950.

Carmela pokazała mu znak na kuchennej ścianie gdzie co roku mierzył wzrost swojej córki każdego roku od 1931 do 1950.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/konˈsɛnso/m · consensi

zgoda

Non c'era tempo. E quindi hai modificato un manoscritto altrui senza il consenso dell'autore, senza il mio consenso, da un account anonimo, di notte.

Nie było czasu. I tak zmodyfikowałeś czyjś inny rękopis bez zgody autora, bez mojej zgody, z anonimowego konta, w nocy.

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/dʒokaˈtore/m · giocatori

zawodnik

Era il tipo di giocatore che una squadra dimentica quando vince e accusa quando perde.

Był typem zawodnika, o którym drużyna zapomina, gdy wygrywa i obwinia, gdy przegrywa.

L'Autogol che Nessuno Spiegò · B2

/ˈfɛr.ma/

nieruchoma

Sapeva però che la Vara, quel giorno, non era rimasta ferma per indifferenza o per dimenticanza.

Wiedział jednak, że Vara, tego dnia, nie pozostała nieruchoma z obojętności czy zapomnienia.

Wóz, który nie ruszył · B2

/riˈpɛtere/

powtarzać

Inne znaczenia: powtarzać sobie · powtarzać się

"Dorme," ha ripetuto Chiara, un po' incredula.

"Śpi," — powtórzyła Chiara, nieco niedowierzając.

Ser śpiący pod ziemią · B1

/dʒudiˈkare/

oceniać jako sędzia

Inne znaczenia: oceniać kogoś · uznawać za

dice anche che "il critico ha mangiato solo un piatto e ha giudicato tutto"

on również mówi, że "krytyk zjadł tylko jedno danie i ocenił wszystko"

La Mia Ex Lavora nel Ristorante che Ho Recensito · A2

/ˈarma/f · armi

broń

Adesso la verità non è più un'arma, è solo un fatto.»

Teraz prawda nie jest już bronią, lecz tylko faktem.»

Zwrócony prezent ślubny · B2

/approˈvare/

zatwierdzony

Il capitolo 9 è diverso da quello che avevamo approvato la settimana scorsa.

Rozdział 9 jest inny niż to, co zatwierdziliśmy w zeszłym tygodniu.

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/kontrolˈlato/

kontrolowany

«Tua madre e io eravamo amici da bambini,» disse Berto, con una voce piatta, controllata.

„Twoja matka i ja byliśmy przyjaciółmi w dzieciństwie” powiedział Berto, płaskim, opanowanym głosem.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/raˈdi.tʃe/f · radici

korzenie

Non si può sradicare un albero che ha le radici nella roccia."

Nie da się wyrwać drzewa, które ma korzenie w skale."

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/orjenˈtale/

wschodni

Montò la sua attrezzatura sulla riva orientale, in un punto dove il fondale digradava dolcemente, permettendole di raccogliere campioni senza l'ausilio di una barca.

Rozstawiła swój sprzęt na wschodnim brzegu, w miejscu, gdzie dno łagodnie opadało, umożliwiając jej pobieranie próbek bez pomocy łodzi.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/diɲːiˈta/f · dignità

godność

Entrò lentamente, quasi con dignità, come se avesse deciso da sola di attraversare la linea bianca.

Wpadła powoli, niemal z godnością, jak gdyby sama zdecydowała o przekroczeniu białej linii.

L'Autogol che Nessuno Spiegò · B2

/faˈtika/f · fatiche

z trudem

Inne znaczenia: trud · zmęczenie

La luce del mattino filtrava a fatica attraverso una piccola finestra circolare, illuminando il pulviscolo che danzava nell'aria immobile.

Poranne światło z trudem przenikało przez małe okrągłe okno, oświetlając tańczące w nieruchomym powietrzu drobiny kurzu.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/arˈmato/

uzbrojony

Gli altri palazzi del blocco erano già stati svuotati: i Moretti al secondo piano, la famiglia Russo con i cinque bambini, persino il vecchio Ernesto, che giurava che non si sarebbe mosso neanche se fossero venuti con i carri armati.

Pozostałe budynki w bloku zostały już opróżnione: Moretti z drugiego piętra, rodzina Russo z pięciorgiem dzieci, nawet stary Ernesto, który przysięgał, że by się nie ruszył nawet gdyby przyjechali czołgami.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/reˈdʒis.tro/m · registri

rejestr stanu cywilnego

Inne znaczenia: dziennik klasowy · dziennik zmian · równowaga

Sì. E i registri civili di Palermo del periodo 1940-1944 risultano quasi completamente perduti.

Tak. A akta stanu cywilnego Palermo z okresu 1940-1944 są niemal całkowicie zagubione.

Il Murales del Quartiere Copre Qualcosa · B1

/imˈpɔsta/f · imposte

okiennica

Una mattina, mentre apriva le imposte della sala principale, sentì il rumore di un veicolo militare sulla strada acciottolata.

Pewnego ranka, otwierając okiennice głównego holu, usłyszał dźwięk wojskowego pojazdu na brukowanej drodze.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/ˈlɔdʒika/f · logiche

logika

È una coreografia che sfida la logica moderna, una danza di pesi e di fede che si ripete nonostante il mondo fuori cambi.

To choreografia, która wymyka się współczesnej logice, taniec ciężarów i wiary który się powtarza, mimo że świat na zewnątrz się zmienia.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/batteˈria/f · batterie

bateria

no luca è ossessionato dalla batteria del telefono, è quasi una patologia porta sempre due caricabatterie in tour — uno nel borsone e uno in camerino non esiste che lasci questo qui

nie Łukasz ma obsesję na punkcie baterii w telefonie, to prawie patologia on zawsze zabiera dwa ładowarki na trasę — jedną w torbie podróżnej i jedną w garderobie niemożliwe, żeby zostawił ten tutaj

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/ˈfɔrmula/f · formule

receptura

Inne znaczenia: zaklęcie · zwięzłe sformułowanie · wzór chemiczny

L'apotecario Morosini sviluppò la formula dell'azzurro Z nel 1847.

Aptekarz Morosini opracował formułę Azure Z w 1847 roku.

La Ricetta Segreta Venduta All'Asta · B2

/ˈnɛtto/

wyraźny

Inne znaczenia: pełnych

Era una partitura manoscritta — note scritte a inchiostro blu, alcune quasi svanite, altre ancora nette e precise.

To była odręcznie napisana partytura — nuty napisane niebieskim atramentem, niektóre niemal wyblakłe, inne wciąż wyraźne i precyzyjne.

Partytura w podwójnym dnie walizki · B1

/ezeˈɡwire/

wykonywać

Avevano solo una domanda da fare, posta con la freddezza di chi esegue un ordine senza porsi troppe domande: «Lei è la proprietaria di questa abitazione?»

Mieli tylko jedno pytanie, wytyczona z chłodem kogoś, kto wykonuje rozkaz bez zadawania sobie zbyt wielu pytań: „Czy jest pani właścicielką tego domu?”

Granica przechodząca przez salon · B2

/teˈnuta/f · tenute

posiadłość

alla tenuta, stavo preparando il materiale per il servizio serale, le brocche, i decanter, le cose del buffet

w posiadłości, przygotowywałem materiał na wieczorną obsługę, dzbanki, karafki, rzeczy na bufet

Il Vino Che Ha Rovinato un Matrimonio · B2

/ˈspɛkkjo/m · specchi

lustro

Inne znaczenia: akwen

ho scoperto solo adesso, allo specchio del bagno, che avevo gli occhiali sulla fronte per tutta la riunione con Rossana.

właśnie odkryłem teraz, w łazienkowym lustrze, że miałem okulary na czole przez całe spotkanie z Rossaną.

Screenshot Inviato al Gruppo Sbagliato · B1

/finantsjaˈmento/m · finanziamenti

finansowanie

Il comitato dei finanziamenti aveva approvato la sua ricerca sul campo con un entusiasmo forzato, quasi come se stessero concedendo un favore a un'amica eccentrica.

Komisja finansująca zatwierdziła jej badania terenowe z wymuszonym entuzjazmem, prawie tak, jakby wyświadczali przysługę ekscentrycznej przyjaciółce.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/proˈtʃɛdere/

kontynuować

Sì. Subito. E avvisa la tipografia: si procede con la stampa all'alba, testo originale.

Tak. Natychmiast. I powiadom drukarza: druk rozpoczynamy o świcie, tekst oryginalny.

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/preˈɡjɛra/f · preghiere

modlitwa

Inne znaczenia: pisane modlitwy

Al piano dirigenziale dello stadio, il sindaco — che ufficialmente non sosteneva né una squadra né l'altra — aveva le mani giunte sul tavolo come in preghiera laica.

Na piętrze dla władz stadionu, burmistrz — który oficjalnie nie popierał ani jednej, ani drugiej drużyny — miał ręce złożone na stole, jak do świeckiej modlitwy.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/veˈstire/

ubrana

Inne znaczenia: ubierać się

I vicoli medievali rigurgitano di gente vestita con le magliette gialle, blu e nere dei tre santi.

Średniowieczne zaułki aż kipią od ludzi ubranych w żółte, niebieskie i czarne koszulki trzech świętych.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/interpreˈtare/

grać postać

Inne znaczenia: interpretować

È un tenore famoso e interpreta Don José nell'opera Carmen.

Jest słynnym tenorem i wykonuje partię Don Joségo w operze Carmen.

Il Fischio Mancante del Tenore · A2

/inˈkluzo/

zawarty

Ale, ascolta. Ho appena parlato con Torri. Ha controllato i log — c'è stato un accesso al Q7 il 12 febbraio, tardi di notte, verso le undici e mezza. Download completo, note a margine incluse. L'IP è esterno, non è dell'istituto. Potrebbe essere una VPN, dice Torri, non è sicuro. Ma l'account che ha effettuato l'accesso... era quello di Daniele.

Ale, słuchaj. Właśnie rozmawiałem z Torri. Sprawdził logi — 12 lutego w późnych godzinach nocnych, około wpół do jedenastej, nastąpiło logowanie do Q7. Pełne pobranie, wraz z notatkami na marginesie. IP jest zewnętrzne, nie należy do instytutu. Torri mówi, że to może być VPN, nie jest pewien. Ale konto, które się zalogowało... należało do Daniele.

La Mia Ricerca È Citata da un Politico a Caso · B2

/otˈtan.ta/

osiemdziesiąt

80 euro?? Dai, il tuo "istinto" ci ha già fatto comprare quella poltrona che non riusciamo a spostare nemmeno in due 🫠

80 euro?? Daj spokój, twój „instynkt” już sprawił, że kupiliśmy ten fotel, którego nie możemy ruszyć nawet we dwójkę 🫠

La Ricetta Segreta Venduta All'Asta · B2

/butˈtare/

wyrzucać

Inne znaczenia: przewrócić · wrzucać do

una volta ha buttato quattro chili di pasta di pistacchio perché il colore era sbagliato di mezzo tono.

raz wyrzucił cztery kilogramy pasty pistacjowej bo kolor się nie zgadzał o pół tonu.

Il Mio Socio Sta Vendendo la Nostra Ricetta al Concorrente · B1

/protesˈtare/

protestować lub narzekać

Correva per coprire gli errori degli altri, taceva quando avrebbe potuto protestare, restava in panchina senza lamentarsi.

Biegał, by naprawiać błędy innych, milczał, gdy mógł protestować, siedział na ławce rezerwowych bez narzekania.

L'Autogol che Nessuno Spiegò · B2

/kamˈmino/m · cammini

chodzenie

Ma dopo qualche minuto di cammino, si accorse con un brivido che la distanza davanti a lui non era diminuita.

Ale po kilku minutach marszu, z dreszczem zauważył że odległość przed nim się nie zmniejszyła.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/banˈdjɛra/f · bandiere

flaga

Sì, sto andando. Sentite, le due barche... non hanno bandiera. Una è grande, sembra una motovedetta, ma il colore è sbagliato. L'altra è piccola e veloce, e sta venendo dritta verso di me. Capite cosa voglio dire.

Tak, jadę. Słuchajcie, te dwie łodzie... nie mają flagi. Jedna jest duża, wygląda jak łódź patrolowa, ale kolor jest zły. Druga jest mała i szybka, i płynie prosto w moim kierunku. Rozumiecie, co mam na myśli.

Il Pescatore Che Trova un Drone Militare · B2

/ˈkalkolo/m · calcoli

obliczenia

Uno dei funzionari misurò la stanza con il metro, fece dei calcoli frenetici su un foglio, poi si inginocchiò sul pavimento del salotto e tracciò una linea col gessetto.

Jeden z urzędników zmierzył pokój miarką, wykonał gorączkowe obliczenia na kartce papieru, potem uklękła na podłodze salonu i narysowała kredą linię.

Granica przechodząca przez salon · B2

/eskluˈzivo/

wyłączny

Mettimi in copia. Gli dici che il manoscritto non è stato modificato e che la direzione editoriale resta di mia competenza esclusiva.

Wstaw mnie do kopii. Powiedz mu że rękopis nie został zmodyfikowany i że kierownictwo redakcyjne pozostaje moją wyłączną kompetencją.

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/riˈflɛttere/

zastanawiać się nad czymś

Inne znaczenia: odbijać

sì. mi ha detto che ha aspettato per "riflettere con calma".

Tak. Powiedziała mi, że czekała żeby "spokojnie to przemyśleć".

Screenshot Inviato al Gruppo Sbagliato · B1

/aˈdʒire/

działać

Tuo nonno ebbe paura, nel momento in cui avrebbe potuto agire.

Twój dziadek przestraszył się w momencie, gdy mógł zadziałać.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/verˈɡoɲɲa/f · vergogne

wstyd

Inne znaczenia: hańba

ho avuto vergogna del fallimento e ho evitato tutti gli artisti che avevo rappresentato.

Wstydziłem się porażki i unikałem wszystkich artystów których reprezentowałem.

Il Mio Quadro È Nella Villa di Qualcun Altro · B1

/seˈduta/f · sedute

posiedzenie

Ho bisogno di confrontarmi con Lei riguardo a un problema tecnico emerso dalla seduta di stamattina.

Muszę z Panem porozmawiać w sprawie problemu technicznego, który pojawił się podczas dzisiejszych zajęć.

Il Notaio Ha Letto il Testamento Sbagliato · B2

/saˈpore/m · sapori

smak

Inne znaczenia: posmak

Poi sente un sapore strano e bellissimo: il cacao forte e amaro, seguito dallo zucchero dolce.

Wtedy wyczuwa dziwny i piękny smak: mocne i gorzkie kakao, po którym następuje słodki cukier.

Modicańska czekolada, która się nie topi · A2

/ˈstaf/m · staff

personel

riccardo, gira tutto il backstage e chiedi allo staff se hanno visto luca uscire

Riccardo, rozejrzyj się po całym zapleczu i zapytaj personel czy widzieli, jak Luca wychodzi

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/madʒorˈmente/

najbardziej

Ma ciò che la colpì maggiormente fu l'assenza di segni distintivi: all'interno della cassa, dove di solito si trovava l'etichetta del liutaio, non c'era nulla.

Ale to, co uderzyło ją najbardziej, była brak cech charakterystycznych: wewnątrz futerału, gdzie zwykle znajdowała się etykieta lutnika, niczego nie było.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/oˈvɛst/m

zachód

La Madonna con Bambino tornò al suo posto sulla parete ovest della pinacoteca, nella stessa luce obliqua del mattino che l'aveva sempre illuminata.

Madonna z Dzieciątkiem wróciła na swoje miejsce na zachodnią ścianę galerii obrazów, w tym samym ukośnym porannym świetle, które zawsze ją oświetlało.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/akkwiˈstare/

kupiony

Gli oggetti acquistati in un'asta pubblica regolare non vengono restituiti per "errore".

Przedmioty zakupione na zwykłej aukcji publicznej nie są zwracane z powodu „błędu”.

La Ricetta Segreta Venduta All'Asta · B2

/korˈrjɛre/m · corrieri

kurier

non ha senso. io ho visto il corriere caricare le casse con i miei occhi.

to nie ma sensu. Widziałem, jak kurier ładował skrzynki na własne oczy.

Il Vino Che Ha Rovinato un Matrimonio · B2

/ˈmardʒine/m · margini

margines

Inne znaczenia: obrzeża · granice

Stima: 2,4 milioni. Se non trova prima la formula nei margini, qualcuno comprerà un falso.

Szacowana wartość: 2,4 miliona. Jeśli najpierw nie znajdziesz formuły na marginesach, ktoś kupi fałszerstwo.

La Ricetta Segreta Venduta All'Asta · B2

/pre.viˈzjo.ne/f · previsioni

prognoza

Aveva scelto quel giorno preciso con una meticolosità quasi ossessiva: le previsioni meteo indicavano assenza di vento e un'umidità dell'aria insolitamente alta.

Wybrała ten konkretny dzień z niemal obsesyjną skrupulatnością: prognoza pogody wskazywała na brak wiatru i nietypowo wysoką wilgotność powietrza.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/ˈnudo/

nagi

Solo il legno nudo, con una scritta a inchiostro quasi svanito: Moshe, 1938.

Tylko gołe drewno, z napisem niemal wyblakłym atramentem: Moshe, 1938.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/abitaˈtsjone/f · abitazioni

mieszkanie

Avevano solo una domanda da fare, posta con la freddezza di chi esegue un ordine senza porsi troppe domande: «Lei è la proprietaria di questa abitazione?»

Mieli tylko jedno pytanie, wytyczona z chłodem kogoś, kto wykonuje rozkaz bez zadawania sobie zbyt wielu pytań: „Czy jest pani właścicielką tego domu?”

Granica przechodząca przez salon · B2

/leˈɡame/m · legami

połączenie

Era una casa ereditata da entrambi, un legame fisico con il loro passato, e lui l'aveva svenduta per coprire un debito di gioco stupido.

To był dom odziedziczony przez nich oboje, fizyczna więź z ich przeszłością, a on sprzedał go tanio, aby pokryć głupi dług hazardowy.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/ˈsom.ma/f · somme

suma

Forse il silenzio non era sempre colpa di chi parla troppo poco; a volte era la somma di due persone che aspettano il momento giusto fino a quando non è più possibile aspettare.

Być może milczenie nie zawsze było winą tych, którzy mówią za mało; czasami była sumą dwóch osób które czekają na właściwy moment aż przestanie być możliwe czekanie.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/ˈritmo/m · ritmi

rytm

Inne znaczenia: tempo życia miejskiego

È un mare di colori che si muove in un ritmo sincopato.

To morze kolorów poruszające się w synkopowanym rytmie.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/abbaˈssare/

obniżając

«Il meccanismo va a carica manuale, signora,» rispose il barista Pietro, abbassando la voce come se stesse rivelando un segreto proibito.

„Mechanizm nakręca się ręcznie, proszę pani” odpowiedział barista Pietro, ściszając głos, jakby zdradzał zakazany sekret.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/leˈdʒit.ti.mo/

uzasadniony

Se ha una rivendicazione legittima, si rivolga alla casa d'aste.

Jeśli masz uzasadnione roszczenie, skontaktuj się z domem aukcyjnym.

La Ricetta Segreta Venduta All'Asta · B2

/adˈdzurːo/

jasnoniebieski

Inne znaczenia: niebieski pigment lub niebieska glazura · niebieski

L'acqua è azzurra e fresca.

Woda jest niebieska i świeża.

Fontanna, która nigdy nie wysycha · A1

/skorˈrere/

płynąć

Inne znaczenia: przewijać

Sotto di lui, il fiume scorreva nero e lento, un serpente d'ombra che inghiottiva ogni suono.

Pod nim rzeka płynęła czarna i powolna, wąż z cienia, który połykał każdy dźwięk.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/ˈswɔlo/m · suoli

ziemia

Il magazzino aveva resistito al terremoto per un caso fortunato: stava su fondamenta di roccia basaltica, lontano dalle strade che si erano aperte come ferite nel suolo.

Magazyn przetrwał trzęsienie ziemi dzięki szczęśliwemu zbiegowi okoliczności: stał na fundamentach z bazaltowej skały, z dala od ulic, które rozwarły się jak rany w ziemi.

Wóz, który nie ruszył · B2

/kaˈlore/m · calori

ciepło

Marco beve, sentendo il calore del vino scendere lungo la gola.

Marco pije, czując ciepło wina spływające mu do gardła.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/maˈrino/

morski

Un oggetto metallico scuro e bagnato è adagiato sul ponte di legno grezzo, con quattro bracci rigidi e rotori ancora intatti nonostante evidenti segni di corrosione marina.

Mroczny i mokry metalowy obiekt leży na szorstkim drewnianym pokładzie, z czterema sztywnymi ramionami i wciąż nienaruszonymi wirnikami pomimo wyraźnych oznak morskiej korozji.

Il Pescatore Che Trova un Drone Militare · B2

/sentiˈmento/m · sentimenti

uczucie

Poi aveva smesso di spiegare, come se le parole non fossero lo strumento giusto per descrivere un sentimento così viscerale.

Potem przestała wyjaśniać, jakby słowa nie były właściwym narzędziem do opisania tak głębokiego uczucia.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/difˈfondere/

rozprzestrzeniać się na zewnątrz

Poi, il colore si diffuse verso l'esterno in impulsi lenti e ritmici, quasi come se il lago stesse respirando.

Następnie kolor rozprzestrzenił się na zewnątrz powolnymi i rytmicznymi pulsami, prawie tak, jakby jezioro oddychało.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/koˈlɔnja/f · colonie

kolonia

Erano le condizioni ambientali ideali in cui, secondo le sue complesse ricerche, le colonie di alghe unicellulari potevano moltiplicarsi con una rapidità tale da tingere, in poche ore, l'intero specchio d'acqua.

Były to idealne warunki środowiskowe w których, według jej złożonych badań, kolonie jednokomórkowych glonów mogły się rozmnażać z taką szybkością, że barwiły, w ciągu kilku godzin, całą masę wodną.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/konkorˈdare/

zgadzać się

Inne znaczenia: być uzgodnionym

«Sì,» concordò Giulia.

«Tak» — zgodziła się Giulia.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/ap.pretˈtsa.re/

doceniać

Inne znaczenia: wyrażać wdzięczność

Era questo che Marta apprezzava di lei, in fondo — quella capacità di non riempire il vuoto con le parole sbagliate.

W końcu właśnie to Marta w niej ceniła — tę umiejętność nie wypełniania pustki niewłaściwymi słowami.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/traskorˈrere/

spędzać czas

Era quasi l'una di notte quando uscì dal bar dove aveva trascorso la serata con dei vecchi amici.

Była prawie pierwsza w nocy, kiedy wyszedł z baru gdzie spędził wieczór z kilkoma starymi przyjaciółmi.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/profondaˈmente/

głęboko

C'è qualcosa di profondamente strano nel fare scienza in un luogo dove tuo nonno una volta era rimasto a bocca aperta: il lavoro non è mai completamente separato dalla propria storia personale.

Jest coś głęboko dziwnego w prowadzeniu badań naukowych w miejscu, gdzie twój dziadek kiedyś oniemiał: praca nigdy nie jest całkowicie oddzielona od własnej historii osobistej.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/konsapevoˈletːsa/f · consapevolezze

świadomość

Non era stata forzata; era semplicemente aperta, come se qualcuno fosse andato via di fretta, o forse, con una consapevolezza deliberata.

Nie zostały wyważone; były po prostu otwarte, jakby ktoś wyszedł w pośpiechu, lub może ze świadomą premedytacją.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/deˈzɛrto/

opuszczony

La stazione di Matera Centrale era quasi deserta: un controllore stanco sfogliava un giornale vecchio, mentre una donna trascinava una valigia troppo grande per le sue braccia verso l'uscita.

Stacja Matera Centrale była prawie pusta: zmęczony konduktor przeglądał starą gazetę, podczas gdy kobieta ciągnęła walizkę zbyt dużą na jej ramiona, w stronę wyjścia.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/doˈmɛstiko/

domowy

Inne znaczenia: oswojony

Era enorme, lucida, assurdamente professionale per una cucina domestica.

Była ogromna, lśniąca, absurdalnie profesjonalna jak na domową kuchnię.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/varjatˈtsjone/f · variazioni

wahanie

Inne znaczenia: zróżnicowanie · zmiana

Aldo sapeva che l'umidità era nemica, che le variazioni di temperatura potevano far screpolare la pittura, che stava correndo un rischio enorme.

Aldo wiedział, że wilgoć była wrogiem, że wahania temperatury mogły spowodować pękanie farby, że podejmował ogromne ryzyko.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/komuniˈkato/m · comunicati

oświadczenie

Carmelo lesse il comunicato con la stessa faccia con cui aveva letto la lista dei morti affissa davanti al municipio provvisorio.

Carmelo przeczytał ogłoszenie z tym samym wyrazem twarzy, za pomocą której przeczytał listę zmarłych wywieszoną przed tymczasowym ratuszem.

Wóz, który nie ruszył · B2

/riˈvɔldʒere/

skierowany

Inne znaczenia: zwrócić się do

Mirella non risponde. Appoggia il telefono sul tavolo con lo schermo rivolto verso il basso.

Mirella nie odpowiada. Odkłada telefon na stół ekranem do dołu.

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/akkaˈdɛmiko/

akademicki

La sua tesi non era popolare tra i colleghi dell'università di Trento, che la etichettavano come «scienza nostalgica» — un termine accademico per definire i sogni ad occhi aperti.

Jej praca doktorska nie cieszyła się popularnością wśród jej kolegów na Uniwersytecie w Trydencie, którzy nazwali ją „naukowym sentymentalizmem” — termin akademicki określający marzenia na jawie.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/anːunˈtʃare/

oznajmiać

Inne znaczenia: zapowiadać

Una voce annuncia: «Ultima corsa per Burano!»

Głos oznajmia: „Ostatni kurs do Burano!”

Ostatnia łódź do Burano · A1

/preokkupaˈtsjone/f · preoccupazioni

obawy

Mirella, ascolta. Non volevo arrivare a questo punto. Tre settimane fa mi ha contattato Randazzo — il direttore commerciale, sai chi è — mi ha detto che uno degli editori stranieri che stavamo trattando per i diritti aveva sollevato delle preoccupazioni legali. Sui nomi nel capitolo 9. Ha detto che bastava anonimizzare, che era nell'interesse di tutti, che Ferri avrebbe capito... e mi ha detto — Mirella, mi ha detto che era già stato concordato con te. Che tu eri d'accordo.

Mirella, posłuchaj. Nie chciałem do tego doprowadzić. Trzy tygodnie temu skontaktował się ze mną Randazzo — dyrektor handlowy, wiesz kto to — powiedział mi, że jeden z zagranicznych wydawców, z którymi negocjowaliśmy prawa, zgłosił zastrzeżenia prawne. Dotyczące imion w rozdziale 9. Powiedział, że wystarczy anonimizacja, że to w interesie wszystkich, że Ferri zrozumie... i powiedział mi — Mirella, powiedział mi, że zostało to już z tobą uzgodnione. Że się na to zgodziłaś.

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/pitˈtu.ra/f · pitture

obrazy

Inne znaczenia: farba

La storia di Pompei è piena di grandi monumenti e di belle pitture.

Historia Pompejów jest pełna wielkich zabytków i pięknych malowideł.

Piec z Pompei, który nie uciekł · B1

/diˈstiŋɡwere/

rozróżniać

Sentite... io non volevo che arrivasse a questo punto. Ho dei debiti — roba seria, non una sciocchezza. Rinaudo mi ha contattato quasi un anno fa, Fabio Rinaudo, il vecchio distributore. Diceva che voleva solo le bottiglie, che tanto al matrimonio la gente non distingue un Barolo da qualsiasi altra cosa. Mi ha offerto tremila euro per ventidue bottiglie. Avevo bisogno di quei soldi. Lo so che non cambia niente. Mi dispiace.

Słuchajcie... nie chciałem, żeby do tego doszło. Mam długi — poważne sprawy, nie głupoty. Rinaudo skontaktował się ze mną prawie rok temu, Fabio Rinaudo, stary dystrybutor. Mówił, że chce tylko butelki, bo na weselu ludzie i tak nie odróżnią Barolo od czegokolwiek innego. Zaproponował mi trzy tysiące euro za dwadzieścia dwie butelki. Potrzebowałem tych pieniędzy. Wiem, że to niczego nie zmienia. Przepraszam.

Il Vino Che Ha Rovinato un Matrimonio · B2

/at.triˈbwi.re/

przypisywać

"Veduta del Canal Grande con neve" — attribuita a Canaletto.

"Widok na Wielki Kanał ze Śniegiem" — przypisywany Canalettowi.

La Ricetta Segreta Venduta All'Asta · B2

/roˈvina/f · rovine

ruiny

Era un cantiere a cielo aperto dove la vita cercava di ripartire tra le rovine.

Był to plac budowy pod gołym niebem gdzie życie próbowało zacząć się na nowo pośród ruin.

Wóz, który nie ruszył · B2

/abbandoˈnare/

opuścić

Inne znaczenia: nieużywany · pozostawiony · opuszczony

Se sceglie l'Italia, dovrà abbandonare la parte della struttura che ricade in territorio jugoslavo.

Jeśli wybierze pani Włochy, będzie musiała opuścić tę część budynku, która znajduje się na terytorium Jugosławii.

Granica przechodząca przez salon · B2

/vjeˈtare/

zabraniać

Il quindici agosto, tuttavia, fece una cosa che nessuno gli aveva ordinato e che nessuno gli aveva vietato.

Jednak piętnastego sierpnia zrobił coś, czego nikt mu nie nakazał i czego nikt mu nie zabronił.

Wóz, który nie ruszył · B2

/kalenˈdarjo/m · calendari

kalendarz

Inne znaczenia: harmonogram

Un calendario fermo per sei mesi non aveva nessun senso.

Kalendarz zatrzymany na sześć miesięcy nie miał żadnego sensu.

Kalendarz zatrzymany na trzeci marca · B1

/ˈɡrido/m · grida

krzyk

Inne znaczenia: odgłos zwierzęcia · nawoływanie ulicznego sprzedawcy · okrzyk bojowy

Dal corridoio arrivano grida.

Z korytarza dobiegają krzyki.

Il Fischio Mancante del Tenore · A2

/fanˈtazma/m · fantasmi

duchy

Inne znaczenia: widmowa postać

Non esistono i fantasmi, pensò Matteo, cercando di convincere se stesso più che la notte.

Duchy nie istnieją, pomyślał Matteo, próbując przekonać bardziej siebie niż noc.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/opˈpos.to/m · opposti

przeciwieństwo

Capisce che la sua versione, per quanto suggestiva, potrebbe essere esattamente l'opposto — qualcuno che vuole far sparire quella prova prima che altri la trovino.

Rozumiesz, że twoja wersja, choć sugestywna, może być dokładnie odwrotna — kimś, kto chce, aby ten dowód zniknął zanim znajdą go inni.

La Ricetta Segreta Venduta All'Asta · B2

/manuˈale/

nakręcany ręcznie

«Il meccanismo va a carica manuale, signora,» rispose il barista Pietro, abbassando la voce come se stesse rivelando un segreto proibito.

„Mechanizm nakręca się ręcznie, proszę pani” odpowiedział barista Pietro, ściszając głos, jakby zdradzał zakazany sekret.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/ˈɡwajo/m · guai

kłopoty

So quando sono nei guai e so come tenermi in piedi su un ponte. Non lo butto.

Wiem, kiedy jestem w tarapatach i wiem, jak utrzymać się na nogach na pokładzie. Nie wyrzucę go.

Il Pescatore Che Trova un Drone Militare · B2

/kariˈkare/

załadowany

Inne znaczenia: przesyłając

le casse erano sigillate quando il corriere le ha caricate?

czy futerały były zapieczętowane, gdy kurier je ładował?

Il Vino Che Ha Rovinato un Matrimonio · B2

/kataˈloɡo/m · cataloghi

numer katalogowy

Inne znaczenia: katalog

Rispose alle domande con precisione burocratica, indicò i numeri di catalogo, mostrò le schede tecniche ingiallite.

Odpowiadał na pytania z biurokratyczną precyzją, podał numery katalogowe, pokazał pożółkłe karty techniczne.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/alˈtrui/

kogoś innego

Non c'era tempo. E quindi hai modificato un manoscritto altrui senza il consenso dell'autore, senza il mio consenso, da un account anonimo, di notte.

Nie było czasu. I tak zmodyfikowałeś czyjś inny rękopis bez zgody autora, bez mojej zgody, z anonimowego konta, w nocy.

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/ˈlusso/m · lussi

luksus

L'agenzia aveva già trovato un acquirente — un imprenditore tedesco che voleva trasformare lo spazio in una piccola locanda di lusso.

Agencja już znalazła kupca — niemiecki przedsiębiorca, który chciał przekształcić tę przestrzeń w mały luksusowy zajazd.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/dimostraˈtsjone/f · dimostrazioni

demonstracja

È una dimostrazione di ciò che si riesce a fare insieme, sotto un peso che nessuno potrebbe reggere da solo.

To demonstracja tego, co można osiągnąć razem, pod ciężarem, którego nikt nie mógłby udźwignąć sam.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/ˈdantsa/f · danze

taniec

Inne znaczenia: wzajemne oddziaływanie

Le persone ballano la pizzica, una danza tradizionale del Salento.

Ludzie tańczą pizzicę, tradycyjny taniec z Salento.

Il Fazzoletto Caduto dalla Tarantella · A2

/ˈdaun.lod/m · download

pobranie

Ale, ascolta. Ho appena parlato con Torri. Ha controllato i log — c'è stato un accesso al Q7 il 12 febbraio, tardi di notte, verso le undici e mezza. Download completo, note a margine incluse. L'IP è esterno, non è dell'istituto. Potrebbe essere una VPN, dice Torri, non è sicuro. Ma l'account che ha effettuato l'accesso... era quello di Daniele.

Ale, słuchaj. Właśnie rozmawiałem z Torri. Sprawdził logi — 12 lutego w późnych godzinach nocnych, około wpół do jedenastej, nastąpiło logowanie do Q7. Pełne pobranie, wraz z notatkami na marginesie. IP jest zewnętrzne, nie należy do instytutu. Torri mówi, że to może być VPN, nie jest pewien. Ale konto, które się zalogowało... należało do Daniele.

La Mia Ricerca È Citata da un Politico a Caso · B2

/sfudˈdʒire/

wymyka się

Inne znaczenia: wymykać się

ale, dobbiamo agire adesso, prima che la situazione ci sfugga di mano

ale, musimy działać teraz, zanim sytuacja wymknie nam się spod kontroli

La Mia Ricerca È Citata da un Politico a Caso · B2

/im.mo.biˈlja.re/

nieruchomościowy

Sua nonna era morta tre settimane prima, lasciandogli in eredità un grotto nel Sasso Barisano: centoventotto metri quadri scavati direttamente nella roccia calcarea, con una vista sul Gravina che, stando agli annunci immobiliari che aveva letto distrattamente, "non aveva prezzo."

Jego babcia zmarła trzy tygodnie wcześniej, zostawiając mu w spadku 'grotto' w Sasso Barisano: sto dwadzieścia osiem metrów kwadratowych wykutych bezpośrednio w skale wapiennej, z widokiem na Gravina, która, według ogłoszeń nieruchomości, które roztrzepanie czytał, był bezcenny.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/tiˈfozo/m · tifosi

kibic

Il vero rigorista era Luca Amato, ventun anni, il gioiellino della squadra, il ragazzo a cui tutti i tifosi guardavano come si guarda a una promessa ancora da mantenere.

Prawdziwym wykonawcą rzutów karnych był Luca Amato, dwudziestojednoletni, mały klejnot drużyny, chłopiec, na którego wszyscy kibice patrzyli jak patrzy się na obietnicę, która ma jeszcze zostać dotrzymana.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/ˈkwinditʃi/

piętnaście

Inne znaczenia: piętnasty dzień miesiąca

Marco ha quindici anni e lavora nello studio di Leonardo da Vinci.

Marco ma piętnaście lat i pracuje w studiu Leonarda da Vinci.

La Macchina di Leonardo che Non Volò · A1

/ˈnɔttse/f · nozze

ślub

L'appartamento aveva quell'aria sospesa, quasi spettrale, tipica delle case dove è appena successo qualcosa di irreparabile: i fiori ormai appassiti sul tavolo, una valigia ancora mezza aperta nell'ingresso, e i regali di nozze impilati in un angolo come accuse silenziose.

Mieszkanie miało tę zawieszoną, niemal upiorną atmosferę, typowe dla domów, w których właśnie wydarzyło się coś nieodwracalnego: kwiaty, teraz zwiędnięte na stole, walizka wciąż otwarta do połowy w przedpokoju, i prezenty ślubne piętrzące się w kącie jak ciche oskarżenia.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/etːʃesˈsivo/

nadmierny

Giulia appoggiò la scatola accanto agli altri con una delicatezza eccessiva, quasi avesse paura di rompere il silenzio della stanza.

Giulia postawiła pudełko obok pozostałych z nadmierną delikatnością, prawie tak, jakby bała się przerwać ciszę pokoju.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/depuˈtato/m · deputati

poseł

Ale alza il volume del laptop. La voce del deputato Battistini riempie lo studio buio.

Ale, podkręć głośność laptopa. Głos posła Battistiniego wypełnia ciemne studio.

La Mia Ricerca È Citata da un Politico a Caso · B2

/stabiliˈta/f · stabilità

stabilność

Luca l'aveva voluta lui — aveva passato settimane a leggere recensioni online, come se una macchina del caffè potesse essere una decisione seria, una prova di stabilità.

Luca był tym, który jej chciał — spędził tygodnie na czytaniu recenzji online, jakby ekspres do kawy mógł być poważną decyzją, dowodem stabilności.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/vendiˈtore/m · venditori

sprzedawca

Ci fu un silenzio lungo, rotto solo dal grido lontano di un venditore ambulante.

Zapadła długa cisza, przerywana jedynie odległym krzykiem ulicznego sprzedawcy.

Wóz, który nie ruszył · B2

/effetˈtware/

przeprowadzać

Signor Mantovani, stiamo solo effettuando una verifica di routine sulla documentazione.

Panie Mantovani, właśnie przeprowadzamy rutynową kontrolę dokumentacji.

Il Notaio Ha Letto il Testamento Sbagliato · B2

/etiˈketta/f · etichette

etykieta

La domenica torna da Rosa con una valigia rossa e una grande etichetta con il suo nome.

W niedzielę wraca do Rosy z czerwoną walizką i dużą etykietą ze swoim imieniem.

La Valigia Scambiata sulla Circumvesuviana · A2

/entuˈjazmo/m · entusiasmi

entuzjazm

Il comitato dei finanziamenti aveva approvato la sua ricerca sul campo con un entusiasmo forzato, quasi come se stessero concedendo un favore a un'amica eccentrica.

Komisja finansująca zatwierdziła jej badania terenowe z wymuszonym entuzjazmem, prawie tak, jakby wyświadczali przysługę ekscentrycznej przyjaciółce.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/ˈɛko/f · echi

echo

Ma Lucia, quella notte e le notti successive, continuò ad ascoltare, cercando nel silenzio del paese un'eco di quella riconciliazione tardiva.

Ale Łucja, tej nocy i w następne noce, nadal słuchała, szukając w ciszy wioski echa tego późnego pojednania.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/ˈridʒido/

sztywny

Inne znaczenia: twardy

Un oggetto metallico scuro e bagnato è adagiato sul ponte di legno grezzo, con quattro bracci rigidi e rotori ancora intatti nonostante evidenti segni di corrosione marina.

Mroczny i mokry metalowy obiekt leży na szorstkim drewnianym pokładzie, z czterema sztywnymi ramionami i wciąż nienaruszonymi wirnikami pomimo wyraźnych oznak morskiej korozji.

Il Pescatore Che Trova un Drone Militare · B2

/tʃiŋkweˈtʃento/m

XVI wiek

Inne znaczenia: pięćset

Non era certo il posto ideale per conservare dipinti del Cinquecento.

To z pewnością nie było idealne miejsce do przechowywania obrazów z XVI wieku.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/ˈtaksi/m · taxi

taksówka

L'autobus era passato da un'ora, il taxi avrebbe impiegato venti minuti ad arrivare, e il Ponte di Ferro era lì, a soli cento metri di distanza.

Autobus odjechał godzinę temu, a taksówka potrzebowałaby dwudziestu minut, żeby przyjechać, a Żelazny Most znajdował się tam, zaledwie sto metrów dalej.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/fatˈtʃɛnda/f · faccende

sprawa

Aveva preso l'ultimo treno da Bari apposta per non avere tempo di pensare, per arrivare, chiudere la faccenda e ripartire prima che il peso di quel luogo potesse scalfirlo.

Wziął ostatni pociąg z Bari celowo żeby nie mieć czasu na myślenie, przyjechać, załatwić sprawę i wyjechać ponownie, zanim ciężar tego miejsca zdąży go zranić.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/ˈnastro/m · nastri

taśma klejąca

Inne znaczenia: taśma transportowa · pas · wstążka

Il nastro cade.

Wstążka spada.

Zamienione podium · A1

/fuˈmare/

parować

Aveva gli occhi gonfi, i capelli raccolti alla svelta in uno chignon disordinato, e una tazza di tè che non stava fumando più da tempo.

Miała spuchnięte oczy, włosy szybko zebrane w niedbały kok, i filiżankę herbaty, która od jakiegoś czasu przestała parować.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/oˈdja.re/

nienawidzić

luca odia la punteggiatura, tipo è una questione di principio questo messaggio sembra scritto da sonia, non da luca

Luca nienawidzi interpunkcji, jakby to była kwestia zasady ta wiadomość wygląda, jakby napisała ją Sonia, a nie Luca

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/ˈlɛnte/f · lenti

lupa

Inne znaczenia: soczewka okularowa

Non toccare niente — ci guardo io domani mattina con la lente.

Nie dotykaj niczego — przyjrzę się temu jutro rano przez lupę.

La Ricetta Segreta Venduta All'Asta · B2

/ˈtʃɛdere/

ustępować

Inne znaczenia: poddawać się

Era quasi mezzogiorno quando, camminando verso il lucernario, si accorse che una tavola del pavimento vicino alla finestra cedeva leggermente sotto il suo peso.

Było już prawie południe, kiedy, idąc w stronę świetlika, zauważyła, że deska podłogi przy oknie lekko uginała się pod jej ciężarem.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/kreʃˈʃɛnte/

narastający

«Non hai capito niente», risponde, e si allontana verso la piazza, lasciandolo solo con il rumore crescente della folla.

„Nic nie zrozumiałeś”, odpowiada i odchodzi w stronę placu, zostawiając go samego z narastającym hałasem tłumu.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/puliˈtsia/f · pulizie

czystość

Osservano la pulizia delle posate, la temperatura del vino, il modo in cui il cameriere appoggia il piatto.

Obserwują czystość sztućców, temperaturę wina, sposób, w jaki kelner odkłada talerz.

Babcia, która odmówiła Gwiezdnej Michelina · B2

/editoriˈale/

redakcyjny

Mettimi in copia. Gli dici che il manoscritto non è stato modificato e che la direzione editoriale resta di mia competenza esclusiva.

Wstaw mnie do kopii. Powiedz mu że rękopis nie został zmodyfikowany i że kierownictwo redakcyjne pozostaje moją wyłączną kompetencją.

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/spetˈtsare/

rozłamać się

Inne znaczenia: urywany · rozpraszać koncentrację · przerywać

Il fioretto si spezza in due come un ramoscello secco.

Floreta łamie się na pół jak sucha gałązka.

Złamany Różdżka przed Finałem · A2

/interˈrompere/

przerywać

Inne znaczenia: urwać się

"Forse il problema è la lunghezza del primo atto—" "No," lo interruppe Puccini.

„Może problemem jest długość pierwszego aktu —” „Nie” — przerwał mu Puccini.

Gwizdek, który zatrzymał Pucciniego · B1

/eˈmɛrdʒere/

wyłaniać się

Inne znaczenia: powstały

Era anche la loro umanità — quella cosa piccola e nascosta che emergeva sui passi di montagna, lontano dalle città e dai giornali, quando nessuno — tranne un fotografo fortunato — stava guardando.

Była to również ich człowieczeństwo — ta mała i ukryta rzecz, która pojawiała się na przełęczach górskich, z dala od miast i gazet, kiedy nikt — poza pewnym szczęśliwym fotografem — nie patrzył.

Bidon dla rywala · B1

/ˈlɔdʒiko/

logiczny

Gli anziani del paese scuotevano la testa, cercando spiegazioni logiche in un mondo che stava perdendo le sue certezze.

Starsi mieszkańcy wsi potrząsali głowami, szukając logicznych wyjaśnień w świecie, który tracił swoje pewności.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/for.tuˈna.to/

szczęśliwy

La Dottoressa Ferretti ha detto che sono fortunato ad avere una madre così.

Dr Ferretti powiedział że mam szczęście mieć taką matkę.

Mia Madre Sta Seguendo il Mio Capo · A2

/ristoˈranti/m · ristoranti

restauracja

Aveva osservato altri ristoranti della zona dopo aver ricevuto il riconoscimento: i prezzi erano triplicati, i clienti di sempre erano stati sostituiti da turisti stranieri.

Obserwowała inne restauracje w okolicy po otrzymaniu wyróżnienia: ceny potroiły się, stali klienci zostali zastąpieni przez zagranicznych turystów.

Babcia, która odmówiła Gwiezdnej Michelina · B2

/ˈsabbja/f · sabbie

piasek

I palazzi erano crollati come castelli di sabbia, le chiese si erano frantumate, le strade erano scomparse sotto cumuli di macerie alti quanto case.

Budynki zawaliły się jak zamki z piasku, kościoły rozpadły się na kawałki, ulice zniknęły pod stertami gruzu wysokimi jak domy.

Wóz, który nie ruszył · B2

/ˈvɛikolo/m · veicoli

pojazd

Una mattina, mentre apriva le imposte della sala principale, sentì il rumore di un veicolo militare sulla strada acciottolata.

Pewnego ranka, otwierając okiennice głównego holu, usłyszał dźwięk wojskowego pojazdu na brukowanej drodze.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/ˈasːe/f · assi

drewniana deska

Avvolsero ogni dipinto in fogli di carta cerata, poi in tela di sacco, poi ancora in assi di legno ricavate da vecchie casse.

Owinęli każdy obraz w arkusze papieru woskowanego, potem w płótno workowe, następnie ponownie w drewniane deski wykonane ze starych skrzyń.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/interˈrɔtto/

przerwany

Eppure, ogni volta, il peso di quelle vite interrotte gli premeva sul petto.

A jednak za każdym razem ciężar tych przerwanych żywotów przygniatał mu pierś.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/poˈkis.si.mo/

bardzo nieliczne

Suo nonno, il Maestro Carlo Ferretti, era morto sei settimane prima, lasciandole in eredità una casa colma di oggetti misteriosi e pochissime spiegazioni.

Jej dziadek, Mistrz Carlo Ferretti, zmarł sześć tygodni wcześniej, pozostawiając jej w spadku dom pełen tajemniczych przedmiotów i bardzo niewiele wyjaśnień.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/erediˈta/f · eredità

dziedzictwo

Inne znaczenia: spadek

Capì che certe eredità non si ricevono davvero finché non si decide di onorarle.

Zrozumiał, że pewnych spadków tak naprawdę się nie otrzymuje dopóki nie zdecyduje się ich uczcić.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/perfetˈtsjone/f · perfezioni

doskonałość

In una città che non esisteva più, la perfezione di quella macchina sacra sembrava quasi un insulto.

W mieście, które już nie istniało, doskonałość tej świętej machiny wydawała się wręcz zniewagą.

Wóz, który nie ruszył · B2

/miˈzɛrja/f · miserie

nędza

I Sassi erano una 'vergogna nazionale' per i politici di Roma, un luogo di miseria da dimenticare.

Sassi były 'narodowym wstydem' dla polityków w Rzymie, miejscem nędzy, o którym należało zapomnieć.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/bioˈlɔdʒiko/

biologiczny

Un lago che si era tinto di rosso ogni estate per generazioni aveva semplicemente smarrito la sua memoria biologica.

Jezioro, które co lato nabierało czerwonego koloru przez pokolenia po prostu straciło swoją biologiczną pamięć.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/ˈbrano/m · brani

fragment

Inne znaczenia: utwór

ho uno screenshot del video della presentazione in cui lei legge il brano ad alta voce dal palco

Mam zrzut ekranu z filmu z prezentacji, na której ona czyta fragment na głos ze sceny

La Mia Lettera È Finita nel Romanzo di Qualcuno · B2

/imprendiˈtore/m · imprenditori

przedsiębiorca

L'agenzia aveva già trovato un acquirente — un imprenditore tedesco che voleva trasformare lo spazio in una piccola locanda di lusso.

Agencja już znalazła kupca — niemiecki przedsiębiorca, który chciał przekształcić tę przestrzeń w mały luksusowy zajazd.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/riveˈdere/

zobaczyć ponownie

Ogni volta che vedevo una rete gonfiarsi, rivedevo quella palla che rotolava lentamente verso la nostra porta.

Za każdym razem, gdy widziałem napinającą się siatkę, znów widziałem tę piłkę toczącą się powoli w stronę naszej bramki.

L'Autogol che Nessuno Spiegò · B2

/sol.leˈva.re/

podnosić

Inne znaczenia: zgłaszać obawy · odczuwający ulgę

Una piccola latta metallica rotonda, coperchio sollevato, completamente vuota, appoggiata su un ripiano di metallo del laboratorio.

Mała okrągła metalowa puszka, z podniesioną pokrywką, całkowicie pusta, leżąca na metalowej półce laboratorium.

Il Mio Socio Sta Vendendo la Nostra Ricetta al Concorrente · B1

/puˈlire/

czyścić

Inne znaczenia: czyszcząc się

Gli esperti controllano, puliscono e girano il formaggio mentre matura.

Eksperci sprawdzają, czyszczą i obracają ser podczas gdy dojrzewa.

Bank, który przyjmuje formy Parmigiano · A2

/medjeˈvale/

średniowieczny

I vicoli medievali rigurgitano di gente vestita con le magliette gialle, blu e nere dei tre santi.

Średniowieczne zaułki aż kipią od ludzi ubranych w żółte, niebieskie i czarne koszulki trzech świętych.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/mesˈtjɛre/m · mestieri

zawód

Senta, Morosini. Faccio questo mestiere da trent'anni. Ho imparato — a mie spese, aggiungo — che le storie più convincenti sono spesso le più pericolose. Ma ho anche imparato a riconoscere quando qualcuno parla di una cosa che conosce davvero. Lei ha usato la parola "spettrometrica". Ha detto "termine di confronto". Non ha chiesto quanto voglio, né ha alzato la voce. Questo... pesa. Non ho ancora detto sì. Ma non ho detto no.

Proszę pana, Morosini. Robię ten zawód od trzydziestu lat. Nauczyłem się — na własnej skórze, dodam — że najbardziej przekonujące historie są często najniebezpieczniejsze. Ale nauczyłem się też rozpoznawać, kiedy ktoś mówi o czymś, co naprawdę zna. Użył pan słowa „spektrometryczna”. Powiedział pan „termin porównawczy”. Nie zapytał pan, ile chcę, ani nie podniósł głosu. To... waży. Nie powiedziałem jeszcze tak. Ale nie powiedziałem też nie.

La Ricetta Segreta Venduta All'Asta · B2

/automatiˈkamente/

automatycznie

A luglio, chiunque avesse cercato di metterla in guardia sarebbe diventato automaticamente il nemico.

W lipcu, każdy, kto próbowałby ją ostrzec, automatycznie stałby się wrogiem.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/mekˈkanika/f

mechanika

«Queste sono cose che si spiegano con la meccanica, non con i fantasmi,» aggiunse, con un tono che chiudeva la conversazione prima ancora di aprirla.

„To są rzeczy, które wyjaśnia mechanika, a nie duchy” — dodał, tonem, który zakończył rozmowę zanim jeszcze się zaczęła.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/im.meˈdja.to/m

krótki termin

Certo, assolutamente. Ma nell'immediato, la priorità è il testo, no?

Jasne, oczywiście. Ale w tej chwili, priorytetem jest tekst, prawda?

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/molˈla.re/

poddawać się

"lascio tutto" — non "smetto", non "mi ritiro", non "ho bisogno di una pausa" è la frase di uno che sta scappando da qualcosa non di uno che molla

"Wszystko zostawiam" – nie „przerywam”, nie „przechodzę na emeryturę”, nie „potrzebuję przerwy” to fraza kogoś, kto przed czymś ucieka nie kogoś, kto się poddaje

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/superfiˈtʃale/

powierzchowny

Ma lei possedeva i dati: immagini satellitari che mostravano sottili variazioni termiche superficiali e una serie di campioni d'acqua che rivelavano tracce di composti organici tipici di un'attività biologica latente sul fondo.

Ale ona posiadała dane: zdjęcia satelitarne, które wykazywały subtelne zmienności termiczne na powierzchni i serię próbek wody które ujawniały ślady typowych związków organicznych ukrytej aktywności biologicznej na dnie.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/riˈflɛsso/m · riflessi

refleksy

Inne znaczenia: odbicie

Trentadue anni, sessanta chili di riflessi e sangue freddo.

Miał trzydzieści dwa lata, sześćdziesiąt kilogramów refleksu i opanowania.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/konteˈnere/

zawierać

Inne znaczenia: nieść

...le avevo preparate io quella mattina presto, sapevo già cosa contenevano

...przygotowałem je sam wcześnie rano, już wiedziałem, co zawierają

Il Vino Che Ha Rovinato un Matrimonio · B2

/ap.par.teˈnɛn.tsa/f · appartenenze

przynależność

Il letto era lo stesso, il soffitto era lo stesso, ma il senso di appartenenza era svanito.

Łóżko było takie samo, sufit był taki sam, ale poczucie przynależności zniknęło.

Granica przechodząca przez salon · B2

/sepaˈrare/

oddzielony

Inne znaczenia: odłączyć się

C'è qualcosa di profondamente strano nel fare scienza in un luogo dove tuo nonno una volta era rimasto a bocca aperta: il lavoro non è mai completamente separato dalla propria storia personale.

Jest coś głęboko dziwnego w prowadzeniu badań naukowych w miejscu, gdzie twój dziadek kiedyś oniemiał: praca nigdy nie jest całkowicie oddzielona od własnej historii osobistej.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/traˈdurre/

tłumaczyć

L'interprete al loro fianco tradusse la domanda di uno degli ufficiali: «Dove sono i dipinti?»

Tłumacz stojący u ich boku przetłumaczył pytanie jednego z oficerów: «Gdzie są obrazy?»

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/forˈmale/

formalny

Lettera formale alla preside, per conoscenza all'UST, con allegato il decreto di nomina originale.

Formalny list do dyrektora, z kopią do UST, z załączonym oryginalnym dekretem nominacyjnym.

Ci Hanno Assegnato la Stessa Cattedra · B1

/ɡraviˈta/f

grawitacja

Veniva per sentire quel grido, per far parte di quel corpo unico che sfida la gravità.

Przychodził, żeby usłyszeć ten krzyk, żeby stać się częścią tego jednego ciała, które rzuca wyzwanie grawitacji.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/ˈpikko/m · picchi

szczyty

ha appena detto — cito testualmente — "le correnti termoaline adriatiche mostrano un'anomalia di 1,3°C nel periodo 2019-2023, con picchi critici registrati nei mesi di febbraio"

powiedział właśnie — cytuję dosłownie — "Adriatyckie prądy termohalinowe wykazują anomalię 1,3°C w okresie 2019-2023, z krytycznymi szczytami odnotowanymi w miesiącach lutym"

La Mia Ricerca È Citata da un Politico a Caso · B2

/kontʃentraˈtsjone/f · concentrazioni

koncentracja

Non sorrideva, non lo provocava, come facevano certi portieri per spezzare la concentrazione dell'avversario.

Nie uśmiechał się, nie prowokował go, jak robili niektórzy bramkarze, aby rozproszyć przeciwnika.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/ment͡sjoˈnare/

wspomnieć

Ma Lucia notò qualcosa che lui non aveva menzionato: la porta laterale della torre, quella che di solito rimaneva chiusa a chiave per motivi di sicurezza, quel mattino era socchiusa.

Ale Lucia zauważyła coś, o czym on nie wspomniał: boczne drzwi wieży, te, które zwykle pozostawały zamknięte na klucz ze względów bezpieczeństwa, tego ranka były uchylone.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/dʒustifiˈkare/

uzasadniać

Era evidente che considerasse quella un'argomentazione piuttosto discutibile, un modo per giustificare una perdita.

Było oczywiste, że uważał tę dość wątpliwym argumentem, sposobem na usprawiedliwienie straty.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/maˈturo/

dojrzały

L'aria di settembre entrava dalle finestre aperte, portando con sé il profumo dell'uva matura e il silenzio pesante di un dopoguerra che non voleva finire.

Wrześniowe powietrze wchodziło przez otwarte okna, niosąc ze sobą zapach dojrzałych winogron i ciężką ciszę powojennego okresu, który nie chciał się skończyć.

Granica przechodząca przez salon · B2

/protoˈkɔllo/m · protocolli

protokół komunikacyjny

Inne znaczenia: ustalona procedura · ceremoniał

Il protocollo di comunicazione in caso di—

Protokół komunikacyjny w przypadku—

Ci Hanno Assegnato la Stessa Cattedra · B1

/solituˈdine/f · solitudini

samotność

Il suo giardino era incolto, un groviglio di rovi e fiori secchi che rifletteva la solitudine dell'uomo.

Jego ogród był nieuprawiany, plątanina cierni i zasuszonych kwiatów co odzwierciedlało samotność mężczyzny.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/ineviˈtabile/

nieunikniony

Ci fu un momento lungo, sospeso, in cui entrambi sapevamo che stava per succedere qualcosa di inevitabile.

Nastąpiła długa, zawieszona chwila, w której obaj wiedzieliśmy, że zaraz wydarzy się coś nieuniknionego.

L'Autogol che Nessuno Spiegò · B2

/diʃʃenˈdɛnte/mf · discendenti

potomkowie

«Aldo, se ci sono discendenti di Moshe Weiss da qualche parte nel mondo...».

„Aldo, jeśli gdzieś na świecie są potomkowie Moshego Weissa gdzieś na świecie...”.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/ˈfjato/m · fiati

oddech

Puoi camminare quanto vuoi, puoi correre fino a perdere il fiato, ma l'altra sponda non si avvicina mai.

Możesz iść, ile chcesz, możesz biec, aż stracisz oddech, ale druga strona nigdy się nie przybliża.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/risartʃiˈmento/m · risarcimenti

odszkodowanie

«Il risarcimento copre un appartamento di superficie equivalente, più le spese di trasloco.

«Odszkodowanie obejmuje mieszkanie o równoważnej powierzchni, plus koszty przeprowadzki.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/vaˈpore/m · vapori

para

Aspettò fino alla fine della serata, quando gli ultimi clienti stavano lasciando il locale, poi si avvicinò all'ingresso della cucina, dove il vapore del brodo creava una nebbia accogliente.

Czekał do końca wieczoru, kiedy ostatni klienci opuszczali lokal, następnie podszedł do wejścia do kuchni, gdzie para z bulionu tworzyła przytulną mgłę.

Babcia, która odmówiła Gwiezdnej Michelina · B2

/batˈtuto/

ubita

Il fienile era vecchio, con il tetto di paglia e il pavimento di terra battuta, e odorava di fieno e di tempo.

Stodoła była stara, ze słomianym dachem i klepiskiem, i pachniała sianem i czasem.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/trat.teˈne.re/

wstrzymywać oddech

Inne znaczenia: powstrzymywać się · zatrzymać

In tribuna, mille persone trattenevano il fiato.

Na trybunach tysiąc osób wstrzymało oddech.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/eˈmettere/

wydawać dźwięk

Il violino non aveva emesso una nota da ottantadue anni; era finalmente giunto il momento che qualcuno tornasse ad ascoltarlo.

Skrzypce nie wydały dźwięku od osiemdziesięciu dwóch lat; nadszedł wreszcie czas, aby ktoś powrócił, aby ich posłuchać.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/sosˈpendere/

zawieszony

Inne znaczenia: zawiesić w obowiązkach

Ci fu un momento lungo, sospeso, in cui entrambi sapevamo che stava per succedere qualcosa di inevitabile.

Nastąpiła długa, zawieszona chwila, w której obaj wiedzieliśmy, że zaraz wydarzy się coś nieuniknionego.

L'Autogol che Nessuno Spiegò · B2

/imˈpulso/m · impulsi

impulsy

Poi, il colore si diffuse verso l'esterno in impulsi lenti e ritmici, quasi come se il lago stesse respirando.

Następnie kolor rozprzestrzenił się na zewnątrz powolnymi i rytmicznymi pulsami, prawie tak, jakby jezioro oddychało.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/ˈtɔkko/m · tocchi

zagranie ręką

Inne znaczenia: dotyk

Poi, all'ultimo secondo, un tocco di mano in area.

Potem, w ostatniej sekundzie, zagranie ręką w polu karnym.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/orˈɡaniko/

organiczny

Inne znaczenia: biologiczny

Ma lei possedeva i dati: immagini satellitari che mostravano sottili variazioni termiche superficiali e una serie di campioni d'acqua che rivelavano tracce di composti organici tipici di un'attività biologica latente sul fondo.

Ale ona posiadała dane: zdjęcia satelitarne, które wykazywały subtelne zmienności termiczne na powierzchni i serię próbek wody które ujawniały ślady typowych związków organicznych ukrytej aktywności biologicznej na dnie.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/ˈlutʃido/

załzawiony

Inne znaczenia: lśniący · przenikliwy

Il vecchio le tocca con le mani, gli occhi lucidi.

Stary człowiek dotyka ich rękami, jego oczy błyszczące.

Mgła nad rzeką Pad · A2

/diminuˈire/

zmniejszona

Ma dopo qualche minuto di cammino, si accorse con un brivido che la distanza davanti a lui non era diminuita.

Ale po kilku minutach marszu, z dreszczem zauważył że odległość przed nim się nie zmniejszyła.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/baˈnale/

banalny

La leggenda era semplice, quasi banale nella sua crudeltà: di notte, il ponte si allunga.

Legenda była prosta, niemal banalna w swojej okrucieństwie: w nocy most się wydłuża.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/apˈpɛndere/

być zawieszonym

Inne znaczenia: zależeć od · wieszać

Il mandolino è appeso alla porta di legno.

Mandolina wisi do drzwi z drewna / drewniana.

Il Mandolino Appeso alla Porta · A2

/proveˈnjɛntsa/f · provenienze

pochodzenie

Non sembrava gran cosa — ma la provenienza era Morosini.

Nie wyglądało to na wiele — ale pochodzenie było Morosini.

La Ricetta Segreta Venduta All'Asta · B2

/diˈʃɛ.za/f · discese

zejście

La discesa attraverso il Sasso Barisano di notte era un'esperienza per cui Marco non era preparato.

Zejście przez Sasso Barisano nocą było przeżyciem, na które Marco nie był przygotowany.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/tʃimiˈtɛro/m · cimiteri

cmentarz

Quarantadue secondi che avevano trasformato una città di centomila anime in un cimitero a cielo aperto.

Czterdzieści dwie sekundy, które zmieniły stutysięczne miasto w cmentarz pod gołym niebem.

Wóz, który nie ruszył · B2

/ekwi.vaˈlɛn.te/

równoważny

«Il risarcimento copre un appartamento di superficie equivalente, più le spese di trasloco.

«Odszkodowanie obejmuje mieszkanie o równoważnej powierzchni, plus koszty przeprowadzki.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/supˈpɔrre/

przypuszczać

...sì. Con i timestamp che ha mandato Davide, suppongo di sì.

...tak. Ze znacznikami czasu, które wysłał Davide, Przypuszczam, że tak.

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/allontaˈnare/

oddalać się

«Non hai capito niente», risponde, e si allontana verso la piazza, lasciandolo solo con il rumore crescente della folla.

„Nic nie zrozumiałeś”, odpowiada i odchodzi w stronę placu, zostawiając go samego z narastającym hałasem tłumu.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/sa.tʃerˈdo.te/m · sacerdoti

kapłan

Il sacerdote aveva il viso color argilla e portava una croce di legno grezzo al collo, non quella dorata che aveva sempre esibito prima del terremoto.

Ksiądz miał twarz o barwie gliny i nosił na szyi szorstki, drewniany krzyż, nie ten złoty, którym zawsze się obnosił przed trzęsieniem ziemi.

Wóz, który nie ruszył · B2

/muniˈtʃipjo/m · municipi

ratusz

Carmelo lesse il comunicato con la stessa faccia con cui aveva letto la lista dei morti affissa davanti al municipio provvisorio.

Carmelo przeczytał ogłoszenie z tym samym wyrazem twarzy, za pomocą której przeczytał listę zmarłych wywieszoną przed tymczasowym ratuszem.

Wóz, który nie ruszył · B2

/emoˈtivo/

emocjonalny

Marta sapeva che si trattava di un rischio professionale, una forma di contaminazione emotiva contro cui i suoi professori l'avevano messa in guardia.

Marta wiedziała, że to zawodowe ryzyko, forma emocjonalnego skażenia przed którym ostrzegali ją jej profesorowie.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/saˈperne/

wiedzieć o tym/nich

Non i vecchi, che conoscevano la leggenda fin da quando erano bambini e ne portavano il peso negli occhi; non i ragazzi, che cercavano di sembrare coraggiosi per impressionare gli amici; e certamente non i forestieri, che, con la loro arroganza tipica di chi non conosce i luoghi, pensavano di saperne sempre di più.

Nie starzy ludzie, którzy znali legendę od dziecka i nosili jej ciężar w oczach; nie młodzi, którzy starali się wyglądać odważnie, by zaimponować przyjaciołom; a już z pewnością nie przyjezdni, którzy, z typową dla nieznających okolicy arogancją, myśleli, że zawsze wiedzą lepiej.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/ˈsalsa/f · salse

sos

Quella sera l'ispettore ordinò il piccione arrosto con salsa di melograno, il piatto iconico per cui Adelina era diventata famosa in tutta la regione.

Tego wieczoru inspektor zamówił pieczonego gołębia z sosem z granatów, kultowe danie, dla którego Adelina stała się sławna w całym regionie.

Babcia, która odmówiła Gwiezdnej Michelina · B2

/impatˈtsire/

szaleć z radości

Inne znaczenia: oszaleć

La città era impazzita di gioia, come sempre quando una squadra del proprio quartiere vince una finale che nessuno si aspettava.

Miasto oszalało z radości, jak zawsze kiedy drużyna z własnej dzielnicy wygrywa finał, którego nikt się nie spodziewał.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/menˈtire/

kłamie

«Sono stati trasferiti a Firenze», disse Aldo, con la voce piatta di chi mente senza piacere.

«Zostały przeniesione do Florencji», powiedział Aldo, monotonnym głosem kogoś, kto kłamie bez przyjemności.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/destiˈnare/

przeznaczone dla

le due casse destinate al matrimonio Ridolfi non sono mai uscite da qui.

dwie skrzynie przeznaczone na ślub Ridolfich nigdy stąd nie wyjechały.

Il Vino Che Ha Rovinato un Matrimonio · B2

/provoˈkare/

prowokować

Non sorrideva, non lo provocava, come facevano certi portieri per spezzare la concentrazione dell'avversario.

Nie uśmiechał się, nie prowokował go, jak robili niektórzy bramkarze, aby rozproszyć przeciwnika.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/abituˈarsi/

przyzwyczaić się

Ogni volta si ripeteva che ci si sarebbe abituati, che era solo burocrazia, che le case erano vecchie e insalubri.

Za każdym razem powtarzała sobie, że człowiek się przyzwyczai, że to tylko biurokracja, że domy były stare i niezdrowe.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/katˈtʃare/

wyrzucić

«Probabilmente ti avrei cacciata di casa.»

«Prawdopodobnie wyrzuciłbym cię z domu.»

Zwrócony prezent ślubny · B2

/ri.tiˈra.re/

wycofać

Inne znaczenia: wycofać się

adesso devi contattare la commissione e ritirare la tua candidatura.

teraz musisz skontaktować się z komisją i wycofać swoją kandydaturę.

La Mia Tesi È Finita sul Sito Sbagliato · B1

/taˈtʃe.re/

milczeć

Correva per coprire gli errori degli altri, taceva quando avrebbe potuto protestare, restava in panchina senza lamentarsi.

Biegał, by naprawiać błędy innych, milczał, gdy mógł protestować, siedział na ławce rezerwowych bez narzekania.

L'Autogol che Nessuno Spiegò · B2

/ˈvaɡo/

nieokreślony

Era qualcos'altro, una sensazione vaga, come di un respiro rimasto sospeso nell'aria, un segreto che la casa stessa cercava di sussurrarle.

To było coś innego, niejasne uczucie, jak oddech zawieszony w powietrzu, sekret, który sam dom próbował jej wyszeptać.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/tʃirkosˈtante/

okoliczny

L'alga responsabile, la Glenodinium sanguineum, era scomparsa insieme alle greggi di pecore che un tempo pascolavano sui versanti circostanti; gli escrementi organici degli animali avevano nutrito per secoli quella fioritura microscopica.

Odpowiedzialne za to glony, Glenodinium sanguineum, zniknęły wraz z stadami owiec które niegdyś pasły się na otaczających zboczach; organiczne odchody zwierząt odżywiały ten mikroskopijny zakwit przez wieki.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/provviˈzɔrjo/

tymczasowy

Messina stava diventando una città provvisoria, una città che sapeva di trucioli, di calce e di polvere di mattoni.

Mesyna stawała się miastem prowizorycznym, miasto pachnące wiórami i wapnem i pyłem ceglanym.

Wóz, który nie ruszył · B2

/ˈlutːo/m · lutti

żałoba

Come facciamo a fare una festa mentre il lutto ci soffoca?»

Jak możemy świętować, podczas gdy dusi nas żałoba?”

Wóz, który nie ruszył · B2

/meˈtalliko/

metalowy

Inne znaczenia: brzmiący metalicznie · metaliczny · o metalicznym zapachu

Una piccola latta metallica rotonda, coperchio sollevato, completamente vuota, appoggiata su un ripiano di metallo del laboratorio.

Mała okrągła metalowa puszka, z podniesioną pokrywką, całkowicie pusta, leżąca na metalowej półce laboratorium.

Il Mio Socio Sta Vendendo la Nostra Ricetta al Concorrente · B1

/konˈtʃɛ.de.re/

udzielać lub przyznawać

Il comitato dei finanziamenti aveva approvato la sua ricerca sul campo con un entusiasmo forzato, quasi come se stessero concedendo un favore a un'amica eccentrica.

Komisja finansująca zatwierdziła jej badania terenowe z wymuszonym entuzjazmem, prawie tak, jakby wyświadczali przysługę ekscentrycznej przyjaciółce.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/forˈdza.re/

zmuszony

Non era stata forzata; era semplicemente aperta, come se qualcuno fosse andato via di fretta, o forse, con una consapevolezza deliberata.

Nie zostały wyważone; były po prostu otwarte, jakby ktoś wyszedł w pośpiechu, lub może ze świadomą premedytacją.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/ˈvɛtta/f · vette

szczyt górski

Marta arrivò al Lago di Tovel un martedì di fine agosto, mentre l'ultima luce del crepuscolo spariva lentamente dietro le vette frastagliate del Monte Peller.

Marta przybyła nad Jezioro Tovel pewnego wtorku pod koniec sierpnia, podczas gdy ostatnie światło zmierzchu powoli znikało za poszarpanymi szczytami góry Peller.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/umidiˈta/f · umidità

wilgotność powietrza

Inne znaczenia: wilgoć

Aldo sapeva che l'umidità era nemica, che le variazioni di temperatura potevano far screpolare la pittura, che stava correndo un rischio enorme.

Aldo wiedział, że wilgoć była wrogiem, że wahania temperatury mogły spowodować pękanie farby, że podejmował ogromne ryzyko.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/inevitabilˈmente/

nieuchronnie

Adelina non era contraria al successo, ma era contraria a ciò che, secondo lei, lo accompagnava inevitabilmente.

Adelina nie była przeciwna sukcesowi, ale była przeciwna temu, co według niej, nieuchronnie mu towarzyszyło.

Babcia, która odmówiła Gwiezdnej Michelina · B2

/priˈmarjo/

pierwotny

È qualcosa di più primario, qualcosa che viene dalla cassa toracica prima che dalla gola.

To coś bardziej pierwotnego, coś, co wydobywa się z klatki piersiowej, zanim z gardła.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/konfesˈsjone/f · confessioni

wyznanie

Matteo raggiunse la riva con il cuore che batteva forte, non per la corsa, ma per il peso di quella confessione.

Matteo dotarł do brzegu z mocno bijącym sercem, nie z powodu biegu, lecz ciężaru tego wyznania.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/uˈmore/m · umori

nastrój

Torino, in quel pomeriggio di pioggia, sembrava grigia e indifferente, proprio come il mio umore.

Turyn, w to deszczowe popołudnie, wydawał się szary i obojętny, zupełnie jak mój nastrój.

L'Autogol che Nessuno Spiegò · B2

/avˈvja.re/

rozpocząć

Se entro venti minuti non ho una conferma, devo avviare le procedure di cancellazione.

Jeśli w ciągu dwudziestu minut nie będę mieć potwierdzenia, muszę rozpocząć procedurę anulowania.

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/ratˈtsjale/

rasowy

Poi le leggi razziali furono promulgate e lui non poté più esibirsi in pubblico.

Następnie ogłoszono ustawy rasowe i nie mógł już występować publicznie.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/ruˈtin/f · routine

rutynowy

Signor Mantovani, stiamo solo effettuando una verifica di routine sulla documentazione.

Panie Mantovani, właśnie przeprowadzamy rutynową kontrolę dokumentacji.

Il Notaio Ha Letto il Testamento Sbagliato · B2

/ˈpino/m · pini

sosna

L'aria notturna profumava di pino e pietra fredda, e lei sentì, per la prima volta in tre anni, che il suo ritorno non era stato un errore, ma un atto di giustizia verso la memoria di chi l'aveva preceduta.

Nocne powietrze pachniało sosną i zimnym kamieniem, i po raz pierwszy od trzech lat poczuła, że jej powrót nie był błędem, ale aktem sprawiedliwości wobec pamięci tych, którzy ją poprzedzili.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/porˈtatile/m · portatili

laptop

Era seduta con la schiena contro un larice secolare, controllando le letture del pH sul portatile, quando il lago cambiò.

Siedziała oparta plecami o stuletnią modrzew sprawdzając odczyty pH na swoim laptopie, kiedy jezioro się zmieniło.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/kaˈbi.na/f · cabine

budka telefoniczna

Nel cortile mi hanno fregato il telefono — un tipo, mi ha chiesto una sigaretta, si è avvicinato e paf, sparito dal cancello — e ho corso all'ingresso principale ma senza pass non passavo, e intanto voi non rispondete perché ovviamente non conoscete questo numero— Hai chiamato da una cabina del telefono?

Na dziedzińcu zwinęli mi telefon — jakiś typ poprosił mnie o papierosa, podszedł bliżej i bach, zniknął za bramą — a ja pobiegłem do głównego wejścia, ale bez przepustki nie mogłem przejść, a wy w tym czasie nie odbieracie, bo oczywiście nie znacie tego numeru— Dzwoniłeś z budki telefonicznej?

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/avˈvɔldʒere/

owijać

Inne znaczenia: otaczać · spowita

Porta con sé un pezzo di cioccolato del nonno avvolto in carta gialla.

Zabiera ze sobą kawałek czekolady dziadka zawinięta w żółty papier.

Modicańska czekolada, która się nie topi · A2

/trasporˈtare/

nieść lub transportować

La portò fino alla soglia con entrambe le mani, come se trasportasse qualcosa di estremamente fragile — cosa che, in un certo senso, era tragicamente vera.

Niosła go na próg obiema rękami, jakby niosła coś niezwykle kruchego — coś, co w pewnym sensie było tragicznie prawdą.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/inˈsɔlito/

niezwykły

Il telefono di Cornelio vibra con una notifica insolita. Un numero sconosciuto ha creato un gruppo che include lui e Beatrice. Il nome del gruppo è rimasto vuoto.

Telefon Corneliusa wibruje od nietypowego powiadomienia. Nieznany numer utworzył grupę, do której należą on i Beatrice. Nazwa grupy pozostała pusta.

La Ricetta Segreta Venduta All'Asta · B2

/ˈɡabbja/f · gabbie

klatka

Lucia si sedette sul letto di scatto, il cuore che batteva contro le costole come un uccello in gabbia.

Lucia gwałtownie usiadła na łóżku, serce bijące o jej żebra jak ptak w klatce.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/bruˈtʃato/

spalony

Era un posto anonimo, di quelli che profumano di caffè bruciato e giornali vecchi.

To było nijakie miejsce, z tych, które pachną przypaloną kawą i starymi gazetami.

L'Autogol che Nessuno Spiegò · B2

/kliˈmatiko/

klimatyczny

"questo dato sembrerà surreale anche al più scettico dei negazionisti climatici, salvo che abbia vissuto a Trieste a febbraio — nel qual caso lo sa già"

"te dane wydadzą się surrealistyczne nawet najbardziej sceptycznym negacjonistom klimatu, chyba że mieszkali w Trieście w lutym — w takim przypadku już to wiedzą"

La Mia Ricerca È Citata da un Politico a Caso · B2

/spet.tʃa.lidˈdza.re/

wyspecjalizowany

Sì, voglio che tu lo faccia. Domani mattina, non la settimana prossima. Le dici che ho il testo originale con la data e i metadati. Le dici che so dove lavora il suo editore e che conosco un avvocato specializzato in diritto d'autore. E poi le dici una cosa sola da parte mia: che quella lettera era per mio padre. E che mio padre non l'ha mai letta.

Tak, chcę, żebyś to zrobił. Jutro rano, nie w przyszłym tygodniu. Powiedz jej, że mam oryginalny tekst z datą i metadanymi. Powiedz jej, że wiem, gdzie pracuje jej wydawca i że znam prawnika specjalizującego się w prawie autorskim. A potem powiedz jej jedną rzecz ode mnie: że ten list był dla mojego ojca. I że mój ojciec go nigdy nie przeczytał.

La Mia Lettera È Finita nel Romanzo di Qualcuno · B2

/ˈlaiko/

świecki

Al piano dirigenziale dello stadio, il sindaco — che ufficialmente non sosteneva né una squadra né l'altra — aveva le mani giunte sul tavolo come in preghiera laica.

Na piętrze dla władz stadionu, burmistrz — który oficjalnie nie popierał ani jednej, ani drugiej drużyny — miał ręce złożone na stole, jak do świeckiej modlitwy.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/ripristiˈnare/

przywrócić

Dobbiamo ripristinare la versione corretta e avvisare la tipografia.

Musimy przywrócić poprawną wersję i powiadomić drukarnię.

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/kollaboraˈtore/m · collaboratori

współpracownik

Il suo secondo istinto fu di chiamare Davide, il suo collaboratore a Trento, che le aveva scommesso una bottiglia di Teroldego che non avrebbe trovato nulla.

Jej drugim odruchem było zadzwonić do Davidego, jej współpracownika w Trydencie, który założył się z nią o butelkę Teroldego że nic nie znajdzie.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/dʒurizdiˈtsjone/f · giurisdizioni

jurysdykcja

«Ha sessanta giorni per dichiarare in quale giurisdizione intende risiedere ufficialmente.

„Ma pani sześćdziesiąt dni na zadeklarowanie, w jakiej jurysdykcji zamierza pani oficjalnie zamieszkać.

Granica przechodząca przez salon · B2

/nostalˈdʒia/f · nostalgie

Niente che potesse giustificare trent'anni di ostinata nostalgia da parte di una donna che aveva rifiutato, fino all'ultimo respiro, di lasciare questa città per trasferirsi a Milano.

Nic, co mogłoby usprawiedliwić trzydzieści lat upartej nostalgii ze strony kobiety, która odmówiła, aż do swojego ostatniego tchnienia, opuścić to miasto, aby przenieść się do Mediolanu.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/kalkoˈlare/

precyzyjnie obliczony

Inne znaczenia: brać pod uwagę · rozgryźć, jak

Novantadue minuti di difese chiuse, di porte inviolate, di falli calcolati al millimetro.

Dziewięćdziesiąt dwie minuty zamkniętych obron, czystych kont, fauli obliczonych co do milimetra.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/inˈtɛrprete/mf · interpreti

tłumacz ustny

L'interprete al loro fianco tradusse la domanda di uno degli ufficiali: «Dove sono i dipinti?»

Tłumacz stojący u ich boku przetłumaczył pytanie jednego z oficerów: «Gdzie są obrazy?»

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/nuˈtrire/

odżywiać

Inne znaczenia: żywić · żywić się

L'alga responsabile, la Glenodinium sanguineum, era scomparsa insieme alle greggi di pecore che un tempo pascolavano sui versanti circostanti; gli escrementi organici degli animali avevano nutrito per secoli quella fioritura microscopica.

Odpowiedzialne za to glony, Glenodinium sanguineum, zniknęły wraz z stadami owiec które niegdyś pasły się na otaczających zboczach; organiczne odchody zwierząt odżywiały ten mikroskopijny zakwit przez wieki.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/freˈɡare/

kraść

Nel cortile mi hanno fregato il telefono — un tipo, mi ha chiesto una sigaretta, si è avvicinato e paf, sparito dal cancello — e ho corso all'ingresso principale ma senza pass non passavo, e intanto voi non rispondete perché ovviamente non conoscete questo numero— Hai chiamato da una cabina del telefono?

Na dziedzińcu zajumali mi telefon — jakiś typ poprosił mnie o papierosa, podszedł bliżej i bach, zniknął za bramą — i pobiegłem do głównego wejścia, ale bez przepustki nie mogłem wejść, a wy tymczasem nie odbieracie, bo oczywiście nie znacie tego numeru— Dzwoniłeś z budki telefonicznej?

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/ispetˈtore/m · ispettori

inspektor

Era il novembre del 2003 quando un ispettore della Guida Michelin si presentò alla Trattoria da Adelina per la terza volta in sei mesi.

Był listopad 2003 roku, kiedy inspektor z Przewodnika Michelin pojawił się w Trattorii da Adelina po raz trzeci w ciągu sześciu miesięcy.

Babcia, która odmówiła Gwiezdnej Michelina · B2

/preˈfɛt.to/m · prefetti

prefekt

«Il prefetto vuole sapere», disse Padre Arrigo, senza preamboli, «se la Vara partirà il quindici.»

– Prefekt chce wiedzieć – powiedział ojciec Arrigo, bez zbędnych wstępów, – czy piętnastego wyruszy Vara.

Wóz, który nie ruszył · B2

/rituˈale/m · rituali

rytuał

L'ordine di arrivo non è il risultato: è il rituale.

Kolejność przybycia nie jest wynikiem: jest to rytuał.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/kantʃellatˈtsjone/f · cancellazioni

anulowanie

Inne znaczenia: wymazanie

Se entro venti minuti non ho una conferma, devo avviare le procedure di cancellazione.

Jeśli w ciągu dwudziestu minut nie będę mieć potwierdzenia, muszę rozpocząć procedurę anulowania.

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/kondiˈviza/

udostępniona

Mirella si alza dal divano. Nello studio buio accende solo il Mac. Apre la cartella condivisa sul server. Scorre fino al capitolo 9.

Mirella wstaje z kanapy. W ciemnym gabinecie włącza tylko Maca. Otwiera współdzieloną teczkę na serwerze. Przewija do rozdziału 9.

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/in.ter.roˈɡa.re/

przesłuchany

Marco fu convocato, interrogato, sospeso in via cautelare.

Marco został wezwany, przesłuchany i zawieszony w ramach środka zapobiegawczego.

L'Autogol che Nessuno Spiegò · B2

/distinˈtivo/

wyróżniający

Ma ciò che la colpì maggiormente fu l'assenza di segni distintivi: all'interno della cassa, dove di solito si trovava l'etichetta del liutaio, non c'era nulla.

Ale to, co uderzyło ją najbardziej, była brak cech charakterystycznych: wewnątrz futerału, gdzie zwykle znajdowała się etykieta lutnika, niczego nie było.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/disˈtakko/m · distacchi

dystans

Niente di speciale, pensò Marco, cercando di mantenere un distacco professionale.

Nic specjalnego, pomyślał Marco, próbując zachować profesjonalny dystans.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/patoloˈdʒia/f · patologie

choroba

no luca è ossessionato dalla batteria del telefono, è quasi una patologia porta sempre due caricabatterie in tour — uno nel borsone e uno in camerino non esiste che lasci questo qui

nie Łukasz ma obsesję na punkcie baterii w telefonie, to prawie patologia on zawsze zabiera dwa ładowarki na trasę — jedną w torbie podróżnej i jedną w garderobie niemożliwe, żeby zostawił ten tutaj

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/ri.koˈpri.re/

pokryty

Nel fienile, Tonio aveva già preparato una buca poco profonda nel pavimento di terra, ricoperta di paglia secca.

W stodole Tonio zdążył już przygotować płytki dół w ziemnej podłodze, przykryty suchą słomą.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/abbatˈtere/

wyburzać

Inne znaczenia: zniszczyć lub podważyć

Quando abbatteranno questo palazzo, abbatteranno anche il lavoro di mio marito.

Kiedy zburzą ten budynek, zburzą również pracę mojego męża.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/a.vanˈt͡sa.re/

posuwać się naprzód

E ogni volta che la Vara avanzava tra la folla, Carmelo pensava a quel quindici agosto del 1909, all'unico anno in cui non era partita — e a come, in quel silenzio, avesse detto tutto ciò che c'era da dire.

I za każdym razem, gdy Vara posuwała się naprzód przez tłum, Carmelo myślał o tamtym piętnastym sierpnia 1909 roku, o jedynym roku, w którym nie wyruszyła — i o tym, jak w tej ciszy powiedziała wszystko, co było do powiedzenia.

Wóz, który nie ruszył · B2

/erediˈtare/

dziedziczyć

Era una casa ereditata da entrambi, un legame fisico con il loro passato, e lui l'aveva svenduta per coprire un debito di gioco stupido.

To był dom odziedziczony przez nich oboje, fizyczna więź z ich przeszłością, a on sprzedał go tanio, aby pokryć głupi dług hazardowy.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/ˈuva/f · uve

winogrono

L'aria di settembre entrava dalle finestre aperte, portando con sé il profumo dell'uva matura e il silenzio pesante di un dopoguerra che non voleva finire.

Wrześniowe powietrze wchodziło przez otwarte okna, niosąc ze sobą zapach dojrzałych winogron i ciężką ciszę powojennego okresu, który nie chciał się skończyć.

Granica przechodząca przez salon · B2

/konˈtrada/f · contrade

dzielnica

Alcune contrade non hanno ancora finito di scavare.

Niektóre dzielnice nie skończyły jeszcze kopać.

Wóz, który nie ruszył · B2

/ˈparroko/m · parroci

proboszcz

Don Renato, il parroco, era un uomo pratico con le mani grandi e poca pazienza per le supposizioni metafisiche.

Don Renato, proboszcz, był praktycznym mężczyzną z dużymi rękami i mało cierpliwości dla metafizycznych założeń.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/konsiˈstɛntsa/f · consistenze

konsystencja

L'acqua era gelida — più fredda di quanto avesse previsto — e quando immerse la prima fiala, si aspettava quasi che avesse una consistenza diversa.

Woda była lodowata — zimniejsza niż się spodziewała — a kiedy zanurzyła pierwszą fiolkę, prawie spodziewała się, że będzie miała inną konsystencję.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/preˈtʃɛdere/

poprzedzać

L'aria notturna profumava di pino e pietra fredda, e lei sentì, per la prima volta in tre anni, che il suo ritorno non era stato un errore, ma un atto di giustizia verso la memoria di chi l'aveva preceduta.

Nocne powietrze pachniało sosną i zimnym kamieniem, i po raz pierwszy od trzech lat poczuła, że jej powrót nie był błędem, ale aktem sprawiedliwości wobec pamięci tych, którzy ją poprzedzili.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/manifeˈstare/

ujawniać się

Era la vita stessa che si manifestava in un modo che la scienza moderna ha dimenticato come leggere.»

To życie samo w sobie się manifestowało w sposób, którego współczesna nauka zapomniała, jak odczytywać.”

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/perˈkɔrrere/

przemierzać

Inne znaczenia: przebiegać przez · przenikać

Caricarono il tutto su un carro trainato da un mulo e percorsero la strada sterrata al buio, senza lanterna.

Załadowali wszystko na wóz ciągnięty przez muła i pojechali polną drogą w ciemności, bez latarni.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/indiffeˈrɛntsa/f · indifferenze

obojętność

Erano ingranaggi di una macchina burocratica che macinava vite umane con la stessa indifferenza con cui una falce taglia l'erba alta.

Byli trybikami biurokratycznej maszyny która przemielała ludzkie życia z taką samą obojętnością, z jaką kosa kosi wysoką trawę.

Granica przechodząca przez salon · B2

/ˈswit/f · suite

apartament hotelowy

"Vuole trasformare questo posto in una suite."

"Chce zamienić to miejsce w apartament."

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/tratˈtʃare/

śledząc

Inne znaczenia: rysować linię

Il Soccorso Alpino sta già tracciando il beacon GPS — ogni guida con licenza è obbligata a portarlo.

Górskie Pogotowie Ratunkowe już namierza nadajnik GPS — każdy licencjonowany przewodnik musi go mieć.

La Nostra Guida Alpina È Sparita dal Rifugio · B1

/ˈfit.to/

gęsty

di chi ha già ripetuto la stessa cosa decine di volte in quel giorno: in base al Trattato di Parigi, firmato il 10 febbraio, il confine tra la Repubblica Italiana e la Repubblica Federativa Popolare di Jugoslavia passava esattamente — qui aprirono la cartella e indicarono una mappa fitta di linee rosse — esattamente attraverso la sua proprietà.

kogoś, kto już powtarzał to samo dziesiątki razy tego dnia: na podstawie Traktatu Paryskiego, podpisanego 10 lutego, granica między Republiką Włoską a Federacyjną Republiką Ludową Jugosławii przebiegała dokładnie — tutaj otworzyli teczkę i wskazali mapę gęstą od czerwonych linii — dokładnie przez jej posiadłość.

Granica przechodząca przez salon · B2

/retˈtore/m · rettori

rektor

Carmelo era il rettore della Vara da dodici anni.

Carmelo był rektorem dzwonnicy Vara od dwunastu lat.

Wóz, który nie ruszył · B2

/proiˈbito/

zakazany

«Il meccanismo va a carica manuale, signora,» rispose il barista Pietro, abbassando la voce come se stesse rivelando un segreto proibito.

„Mechanizm nakręca się ręcznie, proszę pani” odpowiedział barista Pietro, ściszając głos, jakby zdradzał zakazany sekret.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/ˈdritta/

prosto

Sì, sto andando. Sentite, le due barche... non hanno bandiera. Una è grande, sembra una motovedetta, ma il colore è sbagliato. L'altra è piccola e veloce, e sta venendo dritta verso di me. Capite cosa voglio dire.

Tak, jadę. Słuchajcie, te dwie łodzie... nie mają flagi. Jedna jest duża, wygląda jak łódź patrolowa, ale kolor jest zły. Druga jest mała i szybka, i płynie prosto w moim kierunku. Rozumiecie, co mam na myśli.

Il Pescatore Che Trova un Drone Militare · B2

/tram/m · tram

tramwaje

Fuori passavano i tram, le persone con le borse della spesa, i bambini in bici.

Na zewnątrz przejeżdżały tramwaje, ludzie z torbami z zakupami, dzieci na rowerach.

L'Autogol che Nessuno Spiegò · B2

/konvinˈtʃɛnte/

przekonujący

Senta, Morosini. Faccio questo mestiere da trent'anni. Ho imparato — a mie spese, aggiungo — che le storie più convincenti sono spesso le più pericolose. Ma ho anche imparato a riconoscere quando qualcuno parla di una cosa che conosce davvero. Lei ha usato la parola "spettrometrica". Ha detto "termine di confronto". Non ha chiesto quanto voglio, né ha alzato la voce. Questo... pesa. Non ho ancora detto sì. Ma non ho detto no.

Proszę pana, Morosini. Robię ten zawód od trzydziestu lat. Nauczyłem się — na własnej skórze, dodam — że najbardziej przekonujące historie są często najniebezpieczniejsze. Ale nauczyłem się też rozpoznawać, kiedy ktoś mówi o czymś, co naprawdę zna. Użył pan słowa „spektrometryczna”. Powiedział pan „termin porównawczy”. Nie zapytał pan, ile chcę, ani nie podniósł głosu. To... waży. Nie powiedziałem jeszcze tak. Ale nie powiedziałem też nie.

La Ricetta Segreta Venduta All'Asta · B2

/burokraˈtsia/f · burocrazie

biurokracja

Ogni volta si ripeteva che ci si sarebbe abituati, che era solo burocrazia, che le case erano vecchie e insalubri.

Za każdym razem powtarzała sobie, że człowiek się przyzwyczai, że to tylko biurokracja, że domy były stare i niezdrowe.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/forˈtsato/

wymuszony

Il comitato dei finanziamenti aveva approvato la sua ricerca sul campo con un entusiasmo forzato, quasi come se stessero concedendo un favore a un'amica eccentrica.

Komisja finansująca zatwierdziła jej badania terenowe z wymuszonym entuzjazmem, prawie tak, jakby wyświadczali przysługę ekscentrycznej przyjaciółce.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/sekoˈlare/

wielowiekowy

Era seduta con la schiena contro un larice secolare, controllando le letture del pH sul portatile, quando il lago cambiò.

Siedziała oparta plecami o stuletnią modrzew sprawdzając odczyty pH na swoim laptopie, kiedy jezioro się zmieniło.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/rimˈpjanto/m · rimpianti

żal

Lucia guardò il giardino, la sedia vuota accanto alla sua, le dita nodose di quell'uomo che stringevano qualcosa di invisibile, un rimpianto che pesava più di qualsiasi pietra.

Łucja spojrzała na ogród, pusty fotel obok jej fotela, sękate palce tamtego mężczyzny ściskające coś niewidzialnego, żal, który ciążył bardziej niż jakikolwiek kamień.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/ˈkɔtto/m · cotti

terakota

«Attraverso la casa,» disse il più basso dei due, abbassando gli occhi come se stesse guardando il pavimento di cotto con un interesse che non aveva mai provato per nessun pavimento in vita sua.

„Przez dom” – powiedział niższy z nich, opuszczając wzrok, jakby patrzył na terakotową posadzkę z zainteresowaniem, jakiego nigdy nie odczuwał wobec żadnej podłogi w całym swoim życiu.

Granica przechodząca przez salon · B2

/meskoˈlare/

mieszać

Inne znaczenia: wmieszać się w tłum

Il nonno mescola il cacao con lo zucchero senza aggiungere burro o panna.

Dziadek miesza kakao z cukrem bez dodawania masła czy śmietanki.

Modicańska czekolada, która się nie topi · A2

/parkeˈdʒːare/

zaparkowany

Un grande furgone bianco parcheggiato davanti al portone di casa della nonna

Duża biała furgonetka zaparkowana przed głównymi drzwiami domu babci

Mia Nonna Sta Vendendo i Mobili di Casa · A2

/allunˈɡare/

wydłużać się

Inne znaczenia: wyciągać

La leggenda era semplice, quasi banale nella sua crudeltà: di notte, il ponte si allunga.

Legenda była prosta, niemal banalna w swojej okrucieństwie: w nocy most się wydłuża.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/rimanˈdare/

odkładać

Aveva sperato di recuperare i soldi prima che lei se ne accorgesse, rimandando ogni giorno, dicendosi: domani glielo spiego, domani trovo le parole giuste.

Miał nadzieję odzyskać pieniądze, zanim ona zauważyła, odkładając to każdego dnia, mówiąc sobie: jutro jej to wyjaśnię, jutro znajdę właściwe słowa.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/sat.el.liˈta.re/

satelitarny

Ma lei possedeva i dati: immagini satellitari che mostravano sottili variazioni termiche superficiali e una serie di campioni d'acqua che rivelavano tracce di composti organici tipici di un'attività biologica latente sul fondo.

Ale ona posiadała dane: zdjęcia satelitarne, które wykazywały subtelne zmienności termiczne na powierzchni i serię próbek wody które ujawniały ślady typowych związków organicznych ukrytej aktywności biologicznej na dnie.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/affiˈdare/

powierzać

Moshe glielo affidò prima di partire, chiedendogli di tenerlo al sicuro finché non fosse tornato.

Moshe powierzył mu je przed wyjazdem, prosząc go, by przechował je w bezpiecznym miejscu, dopóki nie wróci.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/rikaˈvare/

uzyskiwać

Avvolsero ogni dipinto in fogli di carta cerata, poi in tela di sacco, poi ancora in assi di legno ricavate da vecchie casse.

Owinęli każdy obraz w arkusze papieru woskowanego, potem w płótno workowe, następnie ponownie w drewniane deski wykonane ze starych skrzyń.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/ˈtʃɛra/f · cere

wosk

Gubbio odora di pietra scaldata dal sole, di cera bruciata e di friggitorie aperte fin dall'alba.

Gubbio pachnie kamieniem rozgrzanym słońcem, spalonym woskiem i sklepami z jedzeniem smażonym na głębokim tłuszczu, otwartymi od świtu.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/at.tret.tsaˈtu.ra/f · attrezzature

sprzęt

Marta impacchettò l'attrezzatura, sigillò i campioni e si incamminò verso l'auto.

Marta spakowała sprzęt, zapieczętowała próbki i ruszyła w stronę samochodu.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/ˈpɔrsi/

zadawać sobie pytania

Avevano solo una domanda da fare, posta con la freddezza di chi esegue un ordine senza porsi troppe domande: «Lei è la proprietaria di questa abitazione?»

Mieli tylko jedno pytanie, wytyczona z chłodem kogoś, kto wykonuje rozkaz bez zadawania sobie zbyt wielu pytań: „Czy jest pani właścicielką tego domu?”

Granica przechodząca przez salon · B2

/ˈbrɔdo/m · brodi

bulion

Aspettò fino alla fine della serata, quando gli ultimi clienti stavano lasciando il locale, poi si avvicinò all'ingresso della cucina, dove il vapore del brodo creava una nebbia accogliente.

Czekał do końca wieczoru, kiedy ostatni klienci opuszczali lokal, następnie podszedł do wejścia do kuchni, gdzie para z bulionu tworzyła przytulną mgłę.

Babcia, która odmówiła Gwiezdnej Michelina · B2

/seˈrale/

wieczorny

alla tenuta, stavo preparando il materiale per il servizio serale, le brocche, i decanter, le cose del buffet

w posiadłości, przygotowywałem materiał na wieczorną obsługę, dzbanki, karafki, rzeczy na bufet

Il Vino Che Ha Rovinato un Matrimonio · B2

/ˈdɛnso/

ciężki

Inne znaczenia: gęsty

Un silenzio denso si distese tra loro, più pesante di qualsiasi parola.

Gęsta cisza rozprzestrzeniła się między nimi, cięższa niż jakiekolwiek słowo.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/ˈspɔnda/f · sponde

brzeg

Inne znaczenia: bok

Puoi camminare quanto vuoi, puoi correre fino a perdere il fiato, ma l'altra sponda non si avvicina mai.

Możesz iść, ile chcesz, możesz biec, aż stracisz oddech, ale druga strona nigdy się nie przybliża.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/devoˈttsjoːne/f · devozioni

oddanie

Li posò ai piedi della struttura, un piccolo gesto di devozione in un mondo che sembrava aver perso il suo centro.

Położyła je u stóp konstrukcji, mały gest oddania w świecie, który wydawał się zatracić swój środek.

Wóz, który nie ruszył · B2

/masˈsit.tʃo/

lity

Rocco aprì la porta di legno massiccio e accese una luce bassa.

Rocco otworzył solidne drewniane drzwi i zapalił słabe światło.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/manoˈskritto/m · manoscritti

manuskrypt

Inne znaczenia: odręcznie napisana

Ma c'è qualcosa che non va nel file del manoscritto Ferri.

Ale coś jest nie tak w pliku rękopisu Ferriego.

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/ˈdrone/m · droni

dron

Non ci sono scritte visibili, ma la forma non è quella di un drone da turista.

Nie ma widocznych oznaczeń, ale kształt nie jest jak u drona turystycznego.

Il Pescatore Che Trova un Drone Militare · B2

/meˈtrɔpoli/f · metropoli

metropolia

Aveva vissuto a Milano per dodici anni, immersa nel ritmo frenetico della metropoli, e il paese le sembrava ora più piccolo di quanto ricordasse: le strade erano più strette, le case di pietra più basse e schiacciate l'una contro l'altra, e il silenzio della valle

Mieszkała w Mediolanie przez dwanaście lat, zanurzona w gorączkowym rytmie metropolii, a miasteczko wydawało jej się teraz mniejsze niż pamiętała: ulice były węższe, kamienne domy niższe i stłoczone jedne obok drugich, a cisza doliny

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/liˈtidʒo/m · litigi

kłótnia

E non ne aveva mai parlato, non lo aveva mai usato come argomento nei loro litigi.

I nigdy o tym nie wspomniała, nigdy nie użył tego jako argumentu w ich kłótniach.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/baˈrakka/f · baracche

barak

Fuori, si sentiva il martellare costante dei carpentieri che costruivano baracche di legno.

Na zewnątrz słychać było nieustanne rąbanie cieśli, którzy budowali drewniane baraki.

Wóz, który nie ruszył · B2

/ˈfɛrri/m · ferri

narzędzia

Inne znaczenia: podkowy

strano. sono passato a prendere dei ferri dal magazzino vecchio alle 17 in punto.

dziwne. Wpadłem po narzędzia ze starego magazynu o 17:00 dokładnie.

Il Vino Che Ha Rovinato un Matrimonio · B2

/ˈpɔllitʃe/m · pollici

kciuk

Cornelio è fermo davanti allo specchio dell'ingresso. Completo blu notte, fazzoletto bordeaux al taschino. Il quaderno è sotto il braccio sinistro, tenuto dal pollice della mano destra — il dito storto preme sulla copertina di cuoio come se volesse sentirne la consistenza un'ultima volta. Non ha ancora deciso, anche se in fondo lo sa già.

Cornelio stoi nieruchomo przed lustrem w przedpokoju. Granatowy garnitur, bordowa poszetka w kieszeni. Notatnik leży pod lewym ramieniem, przytrzymywany kciukiem prawej dłoni — krzywy palec naciska na skórzaną okładkę, jakby chciał ostatni raz poczuć jej fakturę. Jeszcze nie zdecydował, chociaż w głębi duszy już wie.

La Ricetta Segreta Venduta All'Asta · B2

/adoˈrare/

uwielbiać

prima di sparire, luca era molto stressato non per il concerto — lui adora esibirsi, questo lo sapete ma c'era una situazione con l'etichetta gli era arrivata un'offerta da solista non so da chi, non mi ha detto il nome ma qualcuno lo stava pressando a firmare qualcosa prima del tour

zanim zniknął, Luca był bardzo zestresowany nie z powodu koncertu — uwielbia występować, przecież to wiesz ale była sytuacja z wytwórnią nadszedł dla niego solowy kontrakt Nie wiem od kogo, nie podał mi imienia ale ktoś naciskał na niego żeby podpisał coś przed trasą

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/ˈɡon.fjo/

spuchnięty

Aveva gli occhi gonfi, i capelli raccolti alla svelta in uno chignon disordinato, e una tazza di tè che non stava fumando più da tempo.

Miała spuchnięte oczy, włosy szybko zebrane w niedbały kok, i filiżankę herbaty, która od jakiegoś czasu przestała parować.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/ˈviɲɲa/f · vigne

winnica

Fuori, la vigna di Carlo era silenziosa sotto un cielo che non sapeva nulla di confini.

Na zewnątrz winnica Carla była cicha pod niebem, które nie wiedziało nic o granicach.

Granica przechodząca przez salon · B2

/baˈrista/mf · baristi

«Il meccanismo va a carica manuale, signora,» rispose il barista Pietro, abbassando la voce come se stesse rivelando un segreto proibito.

„Mechanizm nakręca się ręcznie, proszę pani” odpowiedział barista Pietro, ściszając głos, jakby zdradzał zakazany sekret.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/ˈsizma/m · sismi

trzęsienie ziemi

Il silenzio che seguì il sisma non era pace, era un vuoto assordante.

Cisza, która nastała po trzęsieniu ziemi, nie była spokojem, to była ogłuszająca próżnia.

Wóz, który nie ruszył · B2

/pikˈkja.re/

prażyć

Il sole picchiava implacabile sulle lamiere delle baracche, rendendo l'aria densa e irrespirabile, un calore che sembrava voler cancellare ogni traccia di speranza rimasta.

Słońce prażyło bezlitośnie w metalowe blachy baraków, czyniąc powietrze gęstym i nie dającym się oddychać, upał, który zdawał się chcieć wymazać wszelki pozostały ślad nadziei.

Wóz, który nie ruszył · B2

/teneˈrɛttsa/f · tenerezze

czułość

Inne znaczenia: litość

La prima volta che Marco aveva fatto questa domanda, aveva dieci anni e suo padre — ceraiolo da sempre, della famiglia di Sant'Ubaldo — lo aveva guardato con un'espressione strana, a metà tra la delusione e la tenerezza.

Kiedy Marco po raz pierwszy zadał to pytanie, miał dziesięć lat a jego ojciec — od zawsze niosący świecę, z rodziny Świętego Ubalda — patrzyła na niego z dziwnym wyrazem twarzy, wpół między rozczarowaniem a czułością.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/bruˈtale/

brutalnie bezpośredni

Inne znaczenia: brutalny

Era una domanda onesta, brutale.

To było szczere, brutalne pytanie.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/ˈpit.tso/m · pizzi

koronka

Quella sera, nell'appartamento che il giovedì sarebbe stato ufficialmente abbandonato, Carmela mangiò da sola con il televisore acceso e le tende di pizzo giallo che filtravano la luce.

Tego wieczoru, w mieszkaniu, które w czwartek miało zostać oficjalnie opuszczone, Carmela jadła sama przy włączonym telewizorze i żółtymi koronkowymi zasłonami, które przepuszczały światło.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/irrileˈvante/

nieistotny

La lavò via solo tre anni dopo, quando il confine si spostò di nuovo e la questione divenne improvvisamente irrilevante.

Zmyła ją dopiero trzy lata później, kiedy granica znów się przesunęła i kwestia nagle stała się nieistotna.

Granica przechodząca przez salon · B2

/piˈakka/m · pH

poziom pH

Era seduta con la schiena contro un larice secolare, controllando le letture del pH sul portatile, quando il lago cambiò.

Siedziała oparta plecami o stuletnią modrzew sprawdzając odczyty pH na swoim laptopie, kiedy jezioro się zmieniło.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/krudelˈta/f · crudeltà

okrucieństwo

La leggenda era semplice, quasi banale nella sua crudeltà: di notte, il ponte si allunga.

Legenda była prosta, niemal banalna w swojej okrucieństwie: w nocy most się wydłuża.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/ˈsɔrdʒere/

pojawić się

Da un account anonimo che non ti ha fatto sorgere il minimo dubbio.

Z anonimowego konta, które nie spowodowało u ciebie najmniejszej wątpliwości.

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/ˈbuka/f · buche

dziura

Nel fienile, Tonio aveva già preparato una buca poco profonda nel pavimento di terra, ricoperta di paglia secca.

W stodole Tonio zdążył już przygotować płytki dół w ziemnej podłodze, przykryty suchą słomą.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/spiˈrale/f · spirali

spirala

Inne znaczenia: spiralnie

Lo aveva visto succedere ad altre amiche — quella spirale silenziosa in cui l'amore ti rende impermeabile a tutto quello che non vuoi sentire.

Widziała, jak przydarzało się to innym przyjaciółkom — ta cicha spirala w której miłość czyni cię odpornym na wszystko, czego nie chcesz słyszeć.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/e.ziˈbi.re/

występować

Inne znaczenia: pokazany

Poi le leggi razziali furono promulgate e lui non poté più esibirsi in pubblico.

Następnie ogłoszono ustawy rasowe i nie mógł już występować publicznie.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/apporˈtare/

wprowadzać

Federica. Hai apportato modifiche al capitolo 9 del manoscritto Ferri nelle ultime 48 ore?

Federica. Wprowadziłaś zmiany w rozdziale 9 rękopisu Ferriego w ciągu ostatnich 48 godzin?

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/ˈurlo/m · urli

krzyk

I ceraioli — decine di uomini con le braccia intrecciate sotto la struttura di legno — sollevano il cero di Sant'Ubaldo con un grido collettivo che non è un urlo di guerra né un canto religioso.

Ceraioli — dziesiątki mężczyzn ze splecionymi ramionami pod drewnianą konstrukcją — unoszą świecę Świętego Ubalda zbiorowym okrzykiem który nie jest ani okrzykiem bojowym, ani pieśnią religijną.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/arroˈɡantsa/f · arroganze

arogancja

Inne znaczenia: zuchwałość

Non i vecchi, che conoscevano la leggenda fin da quando erano bambini e ne portavano il peso negli occhi; non i ragazzi, che cercavano di sembrare coraggiosi per impressionare gli amici; e certamente non i forestieri, che, con la loro arroganza tipica di chi non conosce i luoghi, pensavano di saperne sempre di più.

Nie starzy ludzie, którzy znali legendę od dziecka i nosili jej ciężar w oczach; nie młodzi, którzy starali się wyglądać odważnie, by zaimponować przyjaciołom; a już z pewnością nie przyjezdni, którzy, z typową dla nieznających okolicy arogancją, myśleli, że zawsze wiedzą lepiej.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/pluˈrale/

liczba mnoga

Inne znaczenia: forma liczby mnogiej

marta, lui mi scrive sempre "cerca" non "cercate" è una cosa nostra, lo so che sembra ridicolo ma non usa mai la seconda persona plurale con me e non usa mai il punto fermo alla fine dei messaggi, mai

Marta, on zawsze pisze do mnie „patrz” (liczba pojedyncza) a nie „patrzcie” (liczba mnoga) to nasza sprawa, wiem, że to brzmi absurdalnie ale on nigdy nie używa wobec mnie liczby mnogiej i nigdy nie stawia kropki na końcu wiadomości, nigdy

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/ˈkwɛrtʃa/f · querce

dąb

Aveva ottantadue anni, le mani nodose come radici di quercia e uno sguardo che sembrava capace di leggere la storia di uno strumento solo sfiorandolo.

Miał osiemdziesiąt dwa lata, jego dłonie były sękate jak korzenie dębu i spojrzenie, które zdawało się potrafić odczytać historię instrumentu, ledwie go dotykając.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/ritʃaˈdere/

leżeć na danym obszarze

Se sceglie l'Italia, dovrà abbandonare la parte della struttura che ricade in territorio jugoslavo.

Jeśli wybierze pani Włochy, będzie musiała opuścić tę część budynku, która znajduje się na terytorium Jugosławii.

Granica przechodząca przez salon · B2

/kustoˈdire/

strzec

Inne znaczenia: przechowywana

Mi disse che lo custodiva, ma che non sapeva come affrontare il peso di quella responsabilità».

Powiedział mi, że go przechowuje, ale nie wiedział, jak udźwignąć ciężar tej odpowiedzialności”.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/ˈkolmo/

pełen

Suo nonno, il Maestro Carlo Ferretti, era morto sei settimane prima, lasciandole in eredità una casa colma di oggetti misteriosi e pochissime spiegazioni.

Jej dziadek, Mistrz Carlo Ferretti, zmarł sześć tygodni wcześniej, pozostawiając jej w spadku dom pełen tajemniczych przedmiotów i bardzo niewiele wyjaśnień.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/ˈtɛrmiko/

termiczny

Ma lei possedeva i dati: immagini satellitari che mostravano sottili variazioni termiche superficiali e una serie di campioni d'acqua che rivelavano tracce di composti organici tipici di un'attività biologica latente sul fondo.

Ale ona posiadała dane: zdjęcia satelitarne, które wykazywały subtelne zmienności termiczne na powierzchni i serię próbek wody które ujawniały ślady typowych związków organicznych ukrytej aktywności biologicznej na dnie.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/televiˈzore/m · televisori

telewizor

Nei bar intorno allo stadio, i televisori erano accesi ai massimi volumi.

W barach wokół stadionu telewizory były ustawione na maksymalną głośność.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/ˈtra.ve/f · travi

belki

Ora gli sembrava invece una domanda sospesa nell'aria, un interrogativo che non trovava risposta tra le travi di legno del magazzino.

Teraz jednak wydawał mu się on pytaniem zawieszonym w powietrzu, pytanie, na które nie było odpowiedzi między drewnianymi belkami magazynu.

Wóz, który nie ruszył · B2

/kampaˈnile/m · campanili

dzwonnica

Alle tre e diciassette, il campanile di Sant'Agata suonò.

O trzeciej siedemnastej, zadzwoniła dzwonnica Sant'Agata.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/ritʃeviˈmento/m · ricevimenti

przyjęcie

ieri sera al ricevimento Ridolfi ho portato a casa un bicchiere per completare la scheda tecnica stamattina.

wczoraj wieczorem na przyjęciu u Ridolfich przyniosłem do domu kieliszek żeby dokończyć arkusz techniczny dziś rano.

Il Vino Che Ha Rovinato un Matrimonio · B2

/passeˈdʒːɛro/m · passeggeri

pasażer

Chiara chiude la porta della cantina delle riserve con la sua chiave — l'unica rimasta, adesso — e sistema la bottiglia del 2015 sul sedile del passeggero come se fosse qualcosa di prezioso e fragile. Rimane un momento con le mani sul volante, gli occhi fissi sulla cantina attraverso il parabrezza. Poi accende il motore e parte.

Chiara zamyka drzwi piwnicy z rezerwami swoim kluczem — jedynym pozostałym, teraz — i kładzie butelkę z 2015 roku na siedzeniu pasażera, jakby była czymś cennym i delikatnym. Na chwilę zostaje z rękami na kierownicy, wpatrując się w piwnicę przez przednią szybę. Następnie uruchamia silnik i odjeżdża.

Il Vino Che Ha Rovinato un Matrimonio · B2

/awˈziljo/m · ausili

pomoc

Montò la sua attrezzatura sulla riva orientale, in un punto dove il fondale digradava dolcemente, permettendole di raccogliere campioni senza l'ausilio di una barca.

Rozstawiła swój sprzęt na wschodnim brzegu, w miejscu, gdzie dno łagodnie opadało, umożliwiając jej pobieranie próbek bez pomocy łodzi.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/ˌtʃentrokamˈpista/mf · centrocampisti

pomocnik

Per Marco Ferretti, trentaquattro anni, centrocampista del Calcio Veleno Rione Sud, che teneva il pallone in mano davanti al dischetto del rigore.

Z powodu Marco Ferrettiego, trzydziestoczterolatka, pomocnika Calcio Veleno Rione Sud, który trzymał piłkę w ręku przed punktem karnym.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/onoˈrare/

czcić

Capì che certe eredità non si ricevono davvero finché non si decide di onorarle.

Zrozumiał, że pewnych spadków tak naprawdę się nie otrzymuje dopóki nie zdecyduje się ich uczcić.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/allarˈɡare/

rozstawiać

La Madonna in cima — una figura snella, con le braccia leggermente allargate verso il cielo — aveva un'espressione che lui aveva sempre interpretato come gioia.

Madonna na samej górze — smukła sylwetka, z ramionami lekko rozpostartymi ku niebu — miała wyraz twarzy, który zawsze interpretował jako radość.

Wóz, który nie ruszył · B2

/a.driˈa.ti.ko/

adriatycki

ha appena detto — cito testualmente — "le correnti termoaline adriatiche mostrano un'anomalia di 1,3°C nel periodo 2019-2023, con picchi critici registrati nei mesi di febbraio"

powiedział właśnie — cytuję dosłownie — "Adriatyckie prądy termohalinowe wykazują anomalię 1,3°C w okresie 2019-2023, z krytycznymi szczytami odnotowanymi w miesiącach lutym"

La Mia Ricerca È Citata da un Politico a Caso · B2

/kreˈdɛntsa/f · credenze

kredens

Le cose della nonna erano ancora tutte al loro posto: una sedia impagliata, una credenza con le fotografie sbiadite, un rosario appeso al muro.

Rzeczy babci były nadal na swoim miejscu: krzesło ze słomianym siedziskiem, kredens ze wyblakłymi fotografiami, różaniec wiszący na ścianie.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/diskuˈtibile/

wątpliwy

Era evidente che considerasse quella un'argomentazione piuttosto discutibile, un modo per giustificare una perdita.

Było oczywiste, że uważał tę dość wątpliwym argumentem, sposobem na usprawiedliwienie straty.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/akkumuˈlato/

nagromadzony

Cinque anni di silenzio, di distanze accumulate e di domande mai poste.

Pięć lat ciszy, nagromadzonych dystansów i pytań nigdy nie zadanych.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/ˈdʒɛsso/m · gessi

kreda

La linea di gesso brillava sul pavimento nella luce radente del pomeriggio.

Kreska z kredy błyszczała na podłodze w słabym popołudniowym świetle.

Granica przechodząca przez salon · B2

/abituˈale/

zwykły

«Siediti,» disse, con una voce che non aveva perso la sua calma abituale.

«Usiądź» — powiedział, głosem, który nie utracił swego zwykłego spokoju.

L'Autogol che Nessuno Spiegò · B2

/zmaˈrrito/

zagubiony

Forse perché la risposta era ovvia, o forse perché aveva già visto quella stessa espressione smarrita su troppi altri visi in quella settimana.

Może dlatego, że odpowiedź była oczywista, albo może dlatego, że już wcześniej widziała to samo zagubione wyrażenie na zbyt wielu innych twarzach w tamtym tygodniu.

Granica przechodząca przez salon · B2

/siˈdʒillo/m · sigilli

pieczęć

Una cassa di legno scuro con il sigillo di ceralacca ancora intatto, appoggiata su una mensola di pietra della cantina delle riserve.

Ciemna drewniana skrzynia z pieczęcią woskową wciąż nienaruszona, stojąca na kamiennej półce w piwnicy rezerwowej.

Il Vino Che Ha Rovinato un Matrimonio · B2

/inkroˈtʃare/

spotkać czyjś wzrok

Invece se n'era andato anche lui, in agosto, con una valigia di cartone e uno sguardo spento che non incrociava quello di nessuno.

Zamiast tego, on też wyjechał, w sierpniu, z kartonową walizką i przygaszonym spojrzeniem które nie napotykało niczyjego spojrzenia.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/miˈnuskolo/

maleńki

I margini. Ci sono appunti minuscoli scritti di traverso, non sono ricette normali — sono formule.

Marginesy. Są tam maleńkie notatki napisane bokiem, to nie są zwykłe przepisy — to są formuły.

La Ricetta Segreta Venduta All'Asta · B2

/koɲˈɲato/m · cognati

szwagier

Carmelo Sgroi aveva quarantadue anni e aveva perso sua madre, due sorelle e un cognato.

Carmelo Sgroi miał czterdzieści dwa lata i stracił matkę, dwie siostry i szwagra.

Wóz, który nie ruszył · B2

/ˈsɔrdo/

głuchy

Daniele si tuffò nella direzione giusta — l'aveva letto, come Marco temeva avrebbe fatto — ma il pallone passò a pochi centimetri dalle sue dita e gonfiò la rete con un suono sordo e definitivo.

Daniele rzucił się we właściwą stronę — odczytał to, tak jak Marco obawiał się, że to zrobi — ale piłka minęła kilka centymetrów od jego palców i wypełniła siatkę stłumionym i definitywnym dźwiękiem.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/distribuˈtore/m · distributori

dystrybutor

Inne znaczenia: handlarz winem

il distributore a cui abbiamo rescisso il contratto dodici mesi fa.

dystrybutor, z którym rozwiązaliśmy umowę dwanaście miesięcy temu.

Il Vino Che Ha Rovinato un Matrimonio · B2

/ˈbara/f · bare

trumna

I suoi occhi erano stanchi, segnati da troppi funerali senza bara.

Jego oczy były zmęczone, naznaczone zbyt wieloma pogrzebami bez trumny.

Wóz, który nie ruszył · B2

/kwotidjaniˈta/f · quotidianità

codzienność

Era sottile, quasi delicata, eppure sembrava una ferita aperta nel cuore della sua quotidianità.

Była cienka, niemal delikatna, a jednak wyglądała jak otwarta rana w samym sercu jej codzienności.

Granica przechodząca przez salon · B2

/volˈtare/

odwracać się

Inne znaczenia: kierować wzrok

L'ufficiale piegò i fogli, li restituì e si voltò verso l'uscita.

Oficer złożył kartki, oddał je i odwrócił się w stronę wyjścia.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/imˈmɛrdʒere/

pogrążony

Le sue luci arrugginite, fioche e tremolanti, sembravano più gialle del solito, quasi malate, immerse in una nebbia densa che saliva dal fiume.

Jego zardzewiałe światła, przyćmione i migoczące, wydawały się żółtsze niż zwykle, niemal chorobliwie, zanurzone w gęstej mgle unoszącej się z rzeki.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/kapˈputtʃo/m · cappucci

nakrętka

un evidenziatore giallo sul tavolo di cucina scuro, il cappuccio accanto, quasi esaurito

żółty zakreślacz na ciemnym kuchennym stole, kapturek obok niego, prawie wyschnięty

La Mia Lettera È Finita nel Romanzo di Qualcuno · B2

/surreˈale/

surrealistyczny

"questo dato sembrerà surreale anche al più scettico dei negazionisti climatici, salvo che abbia vissuto a Trieste a febbraio — nel qual caso lo sa già"

"te dane wydadzą się surrealistyczne nawet najbardziej sceptycznym negacjonistom klimatu, chyba że mieszkali w Trieście w lutym — w takim przypadku już to wiedzą"

La Mia Ricerca È Citata da un Politico a Caso · B2

/ezatˈtɛttsa/f · esattezze

dokładność

Tornò a Milano con il treno del mattino, con in tasca il numero dell'agenzia e in testa una domanda che non riusciva a formulare con esattezza: cos'è una casa quando la persona che la abitava non c'è più?

Wrócił do Mediolanu porannym pociągiem, z numerem agencji w kieszeni a w głowie pytanie, którego nie potrafił dokładnie sformułować: czym jest dom, gdy osoby, która w nim mieszkała, już tam nie ma?

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/suppoziˈtsjone/f · supposizioni

założenie

Don Renato, il parroco, era un uomo pratico con le mani grandi e poca pazienza per le supposizioni metafisiche.

Don Renato, proboszcz, był praktycznym mężczyzną z dużymi rękami i mało cierpliwości dla metafizycznych założeń.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/disˈtɛndere/

rozprzestrzeniać się

Inne znaczenia: leżeć rozciągniętym · rozciągać się

Un silenzio denso si distese tra loro, più pesante di qualsiasi parola.

Gęsta cisza rozprzestrzeniła się między nimi, cięższa niż jakiekolwiek słowo.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/soffoˈkare/

dusić

Come facciamo a fare una festa mentre il lutto ci soffoca?»

Jak możemy świętować, podczas gdy dusi nas żałoba?”

Wóz, który nie ruszył · B2

/malinkoˈni.a/f · malinconie

melancholia

«Avrebbe potuto disturbare tutto il paese,» disse, e si accorse che nella sua voce non c'era vera durezza, solo una profonda malinconia.

„Mogłabyś obudzić całą wieś,” powiedziała, i zdała sobie sprawę, że w jej głosie nie było prawdziwej surowości, tylko głęboka melancholia.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/delikatetˈt͡sa/f · delicatezze

delikatność

Marco aprì la cartella e posò i documenti sul tavolo con delicatezza, come se stesse maneggiando qualcosa di fragile.

Marco otworzył teczkę i delikatnie położył dokumenty na stole, jakby obchodził się z czymś kruchym.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/arɡomentaˈtsjone/f · argomentazioni

argument

Era evidente che considerasse quella un'argomentazione piuttosto discutibile, un modo per giustificare una perdita.

Było oczywiste, że uważał tę dość wątpliwym argumentem, sposobem na usprawiedliwienie straty.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/kontaminaˈtsjone/f · contaminazioni

skażenie

Marta sapeva che si trattava di un rischio professionale, una forma di contaminazione emotiva contro cui i suoi professori l'avevano messa in guardia.

Marta wiedziała, że to zawodowe ryzyko, forma emocjonalnego skażenia przed którym ostrzegali ją jej profesorowie.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/sudːʒesˈtiːvo/

sugestywny

Capisce che la sua versione, per quanto suggestiva, potrebbe essere esattamente l'opposto — qualcuno che vuole far sparire quella prova prima che altri la trovino.

Rozumiesz, że twoja wersja, choć sugestywna, może być dokładnie odwrotna — kimś, kto chce, aby ten dowód zniknął zanim znajdą go inni.

La Ricetta Segreta Venduta All'Asta · B2

/intesˈtato/

firmowy

I documenti che mostrò erano in parte autentici, in parte scritti da lui stesso la notte precedente, su carta intestata vecchia e con un timbro trovato in un cassetto.

Dokumenty, które pokazał, były częściowo autentyczne, częściowo napisane przez niego samego poprzedniej nocy, na starym papierze firmowym i z pieczątką znalezioną w szufladzie.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/mat.tuˈti.no/

poranny

Non era il segnale dell'Angelus, né l'annuncio di una messa mattutina.

Nie był to sygnał Anioła Pańskiego, ani zapowiedź porannej mszy.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/ak.kwiˈrɛn.te/mf · acquirenti

kupujący

"L'acquirente tedesco," disse alla fine, la voce incrinata.

"Niemiecki kupiec," powiedział w końcu, jego głos się łamał.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/kommerˈtʃante/mf · commercianti

kupiec

«Moshe Weiss era un ragazzo di vent'anni, figlio di un commerciante di tessuti.

„Moshe Weiss miał dwadzieścia lat, był synem handlarza tkaninami.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/dol.tʃeˈmen.te/

łagodnie

Montò la sua attrezzatura sulla riva orientale, in un punto dove il fondale digradava dolcemente, permettendole di raccogliere campioni senza l'ausilio di una barca.

Rozstawiła swój sprzęt na wschodnim brzegu, w miejscu, gdzie dno łagodnie opadało, umożliwiając jej pobieranie próbek bez pomocy łodzi.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/distakˈkato/

zdystansowany

Il medico glielo aveva confermato per telefono con voce professionale e distaccata: «Le tre e diciassette, signorina.

Lekarz potwierdził jej to przez telefon głosem profesjonalnym i zdystansowanym: «Trzecia siedemnaście, proszę pani.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/riskriˈvere/

przepisany na nowo

Inne znaczenia: napisze ponownie

Il passaggio sulle ville di Varese è stato riscritto.

Fragment o willach w Varese został przepisany.

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/bruˈtʃata/

spalony

Gubbio odora di pietra scaldata dal sole, di cera bruciata e di friggitorie aperte fin dall'alba.

Gubbio pachnie kamieniem rozgrzanym słońcem, spalonym woskiem i sklepami z jedzeniem smażonym na głębokim tłuszczu, otwartymi od świtu.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/dizattiˈvare/

dezaktywować

La piazza non c'era più nel senso in cui l'aveva conosciuta: il bar di Ambrogio aveva la serranda abbassata da tre mesi, la fontanella in travertino era stata disattivata e la chiesa di San Filippo Neri aspettava anch'essa il suo destino, avvolta in un silenzio innaturale.

Plac już nie istniał w takim sensie, w jakim go znała: Bar Ambrogia miał opuszczoną roletę od trzech miesięcy, trawertynowa fontanna została wyłączona a kościół świętego Filipa Neri również czekał na swój los, spowity w nienaturalnej ciszy.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/formuˈlare/

formułować

Tornò a Milano con il treno del mattino, con in tasca il numero dell'agenzia e in testa una domanda che non riusciva a formulare con esattezza: cos'è una casa quando la persona che la abitava non c'è più?

Wrócił do Mediolanu porannym pociągiem, z numerem agencji w kieszeni a w głowie pytanie, którego nie potrafił dokładnie sformułować: czym jest dom, gdy osoby, która w nim mieszkała, już tam nie ma?

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/rapidiˈta/f · rapidità

szybkość

Si mosse con una rapidità metodica, infilando i guanti impermeabili e stappando le fiale di raccolta.

Poruszała się z metodyczną szybkością, zakładając wodoodporne rękawiczki i odkręcając fiolki do pobierania próbek.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/kauteˈlare/

zapobiegawczy

Marco fu convocato, interrogato, sospeso in via cautelare.

Marco został wezwany, przesłuchany i zawieszony w ramach środka zapobiegawczego.

L'Autogol che Nessuno Spiegò · B2

/baˈdare/

opiekować się

Era stato lui a badare alla nonna negli ultimi anni — a portarle la spesa, ad accompagnarla dal medico, ad ascoltare storie che si ripetevano sempre uguali, come il ticchettio di un orologio a pendolo.

To on opiekował się babcią przez ostatnie lata — przynosząc jej zakupy, towarzysząc jej do lekarza, słuchając opowieści, które zawsze powtarzały się w ten sam sposób, jak tykanie babcinego zegara.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/skjatˈtʃa.re/

ściśnięty

Aveva vissuto a Milano per dodici anni, immersa nel ritmo frenetico della metropoli, e il paese le sembrava ora più piccolo di quanto ricordasse: le strade erano più strette, le case di pietra più basse e schiacciate l'una contro l'altra, e il silenzio della valle era diventato improvvisamente pesante, quasi opprimente.

Mieszkała w Mediolanie przez dwanaście lat, zanurzona w gorączkowym rytmie metropolii, a miasteczko wydawało jej się teraz mniejsze niż pamiętała: ulice były węższe, kamienne domy niższe i stłoczone jedne obok drugich, a cisza doliny nagle stała się ciężka, prawie przytłaczająca.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/tras.tʃiˈnare/

wlec

Inne znaczenia: porywać · dać się ponieść prądowi

La processione sarebbe ripresa anni dopo, quando Messina avesse ritrovato le forze per trascinarla di nuovo per le strade.

Procesja miała ruszyć ponownie lata później, kiedy Mesyna odzyska siły, by znów przeciągnąć ją ulicami.

Wóz, który nie ruszył · B2

/lenˈtɛttsa/f · lentezze

powolność

Due ufficiali scesero e salirono i gradini con la lentezza di chi sa già di essere nel giusto.

Dwóch oficerów wysiadło i weszło po schodach z powolnością kogoś, kto już wie, że ma rację.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/fidanˈtsamento/m · fidanzamenti

zaręczyny

Non potevo venire da te con una semplice voce di corridoio e distruggerti il fidanzamento tre mesi prima del matrimonio.

Nie mogłem przyjść do ciebie z samą pogłoską i zniszczyć ci zaręczyny trzy miesiące przed ślubem.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/ˈkɔndomino/m · condomini

współwłaściciel mieszkania w kondominium

Gli raccontò di suo marito Attilio, che aveva riparato il terzo gradino della scala nel 1948 e che nessun condomino aveva mai sostituito perché, in fondo, era ancora perfetto.

Opowiedziała mu o swoim mężu Attilio, który naprawił trzeci stopień schodów w 1948 roku i którego żaden z lokatorów nigdy nie wymienił bo w gruncie rzeczy wciąż był idealny.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/ˈumbro/

umbryjski

Le campane suonano in modo frenetico, quasi sconsiderato, scuotendo l'aria tersa della primavera umbra.

Dzwony biją gorączkowo, niemal lekkomyślnie, wstrząsając czystym powietrzem umbryjskiej wiosny.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/rikontʃiljatˈtsjone/f · riconciliazioni

pojednanie

Ma Lucia, quella notte e le notti successive, continuò ad ascoltare, cercando nel silenzio del paese un'eco di quella riconciliazione tardiva.

Ale Łucja, tej nocy i w następne noce, nadal słuchała, szukając w ciszy wioski echa tego późnego pojednania.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/akkoʎˈʎɛnte/

przytulny

Aspettò fino alla fine della serata, quando gli ultimi clienti stavano lasciando il locale, poi si avvicinò all'ingresso della cucina, dove il vapore del brodo creava una nebbia accogliente.

Czekał do końca wieczoru, kiedy ostatni klienci opuszczali lokal, następnie podszedł do wejścia do kuchni, gdzie para z bulionu tworzyła przytulną mgłę.

Babcia, która odmówiła Gwiezdnej Michelina · B2

/arseˈnale/m · arsenali

arsenał

Era il sette agosto quando si presentò nella tenda dove Carmelo dormiva ancora, insieme ad altri tremila sfollati nell'area dell'antico arsenale, un uomo di nome Padre Arrigo.

Był siódmy sierpnia, kiedy w namiocie pojawił się mężczyzna w którym Carmelo wciąż spał, wraz z trzema tysiącami innych przesiedleńców na terenie starego arsenału – człowiek o imieniu ojciec Arrigo.

Wóz, który nie ruszył · B2

/apːlawˈdire/

oklaskiwać

Il pubblico ascolta con attenzione e poi applaude a lungo.

Publiczność słucha uważnie a potem długo klaszcze.

Il Fischio Mancante del Tenore · A2

/domeˈnikale/

niedzielny

Marco lo conosceva solo attraverso le brevi telefonate domenicali, quelle in cui la voce della nonna sembrava sempre più lontana.

Marco znał go tylko z krótkich niedzielnych rozmów telefonicznych, tych, w których głos babci wydawał się coraz dalszy.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/e.vaˈkwa.re/

ewakuował

"Aspetta — il governo aveva già evacuato i Sassi.

"Czekaj – rząd już ewakuował Sassi.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/duˈrettsa/f · durezze

surowość

«Non l'ho chiamata festa», lo interruppe Carmelo, con una durezza che non si aspettava di avere.

„Nie nazwałem tego świętem”, przerwał mu Carmelo, z szorstkością, której sam się po sobie nie spodziewał.

Wóz, który nie ruszył · B2

/fatːsoˈletːo/m · fazzoletti

chusteczka

Inne znaczenia: chustka na szyję · poszetka

Elena cerca un fazzoletto nella borsa.

Elena szuka chusteczki w swojej torbie.

Klucz, który wpadł do Naviglio · A1

/invenˈtario/m · inventari

inwentarz

«Dobbiamo fare un inventario di tutto ciò che ha valore storico e artistico.»

«Musimy sporządzić spis wszystkiego co ma wartość historyczną i artystyczną.»

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/arˈdʒilla/f · argille

kolor gliny

Inne znaczenia: glina

Il sacerdote aveva il viso color argilla e portava una croce di legno grezzo al collo, non quella dorata che aveva sempre esibito prima del terremoto.

Ksiądz miał twarz o barwie gliny i nosił na szyi szorstki, drewniany krzyż, nie ten złoty, którym zawsze się obnosił przed trzęsieniem ziemi.

Wóz, który nie ruszył · B2

/ˈplɛjɔf/m · playoff

runda barażowa

Perdevamo uno a zero contro il Brescia, nel playoff per non retrocedere.

Przegrywaliśmy jeden do zera z Brescią, w meczu barażowym o utrzymanie.

L'Autogol che Nessuno Spiegò · B2

/fjoriˈtura/f · fioriture

kwitnienie

L'alga responsabile, la Glenodinium sanguineum, era scomparsa insieme alle greggi di pecore che un tempo pascolavano sui versanti circostanti; gli escrementi organici degli animali avevano nutrito per secoli quella fioritura microscopica.

Odpowiedzialne za to glony, Glenodinium sanguineum, zniknęły wraz z stadami owiec które niegdyś pasły się na otaczających zboczach; organiczne odchody zwierząt odżywiały ten mikroskopijny zakwit przez wieki.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/ˈʃɛttiko/m · scettici

sceptyk

"questo dato sembrerà surreale anche al più scettico dei negazionisti climatici, salvo che abbia vissuto a Trieste a febbraio — nel qual caso lo sa già"

"te dane wydadzą się surrealistyczne nawet najbardziej sceptycznym negacjonistom klimatu, chyba że mieszkali w Trieście w lutym — w takim przypadku już to wiedzą"

La Mia Ricerca È Citata da un Politico a Caso · B2

/izoˈlare/

izolować

beh, tecnicamente i dati grezzi potrebbero supportare anche quella lettura, se li isoli dal contesto metodologico—

cóż, technicznie rzecz biorąc, surowe dane mogłyby popierać także to odczytanie, jeśli wyizolujesz je z kontekstu metodologicznego—

La Mia Ricerca È Citata da un Politico a Caso · B2

/treˈmila/

trzy tysiące

Era il sette agosto quando si presentò nella tenda dove Carmelo dormiva ancora, insieme ad altri tremila sfollati nell'area dell'antico arsenale, un uomo di nome Padre Arrigo.

Był siódmy sierpnia, kiedy w namiocie pojawił się mężczyzna w którym Carmelo wciąż spał, wraz z trzema tysiącami innych przesiedleńców na terenie starego arsenału – człowiek o imieniu ojciec Arrigo.

Wóz, który nie ruszył · B2

/ˈzɡombero/m · sgomberi

opróżnienie

Quella mattina — martedì 14 ottobre, giorno che il Comune aveva fissato come termine ultimo per lo sgombero — si era alzata alle sei come sempre.

Tego ranka — wtorek, 14 października, dzień, który Urząd Miasta wyznaczył jako ostateczny termin eksmisji — wstała o szóstej jak zawsze.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/ir.rat.t͡sjoˈna.le/

irracjonalny

Quella mattina, spinta da un bisogno irrazionale di risposte, andò in chiesa.

Tego ranka, napędzana irracjonalną potrzebą odpowiedzi, poszła do kościoła.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/kaʃˈʃina/f · cascine

dom wiejski

Capisco, ma ho già chiamato la ditta di traslochi per la cascina di Bondeno.

Rozumiem, ale już wezwałem firmę przeprowadzkową do wiejskiej posiadłości w Bondeno.

Il Notaio Ha Letto il Testamento Sbagliato · B2

/traˈzlo.ko/m · traslochi

przeprowadzka

Capisco, ma ho già chiamato la ditta di traslochi per la cascina di Bondeno.

Rozumiem, ale już wezwałem firmę przeprowadzkową do wiejskiej posiadłości w Bondeno.

Il Notaio Ha Letto il Testamento Sbagliato · B2

/ˈkal.tʃe/f · calci

wapno

Messina stava diventando una città provvisoria, una città che sapeva di trucioli, di calce e di polvere di mattoni.

Mesyna stawała się miastem prowizorycznym, miasto pachnące wiórami i wapnem i pyłem ceglanym.

Wóz, który nie ruszył · B2

/traˈverso/

po skosie

Inne znaczenia: ukośnie

I margini. Ci sono appunti minuscoli scritti di traverso, non sono ricette normali — sono formule.

Marginesy. Są tam maleńkie notatki napisane bokiem, to nie są zwykłe przepisy — to są formuły.

La Ricetta Segreta Venduta All'Asta · B2

/bufˈfɛt/m · buffet

obsługa bufetu

alla tenuta, stavo preparando il materiale per il servizio serale, le brocche, i decanter, le cose del buffet

w posiadłości, przygotowywałem materiał na wieczorną obsługę, dzbanki, karafki, rzeczy na bufet

Il Vino Che Ha Rovinato un Matrimonio · B2

/tʃen.toˈmi.la/

sto tysięcy

Quarantadue secondi che avevano trasformato una città di centomila anime in un cimitero a cielo aperto.

Czterdzieści dwie sekundy, które zmieniły stutysięczne miasto w cmentarz pod gołym niebem.

Wóz, który nie ruszył · B2

/rivendikatˈtsjone/f · rivendicazioni

roszczenie

Se ha una rivendicazione legittima, si rivolga alla casa d'aste.

Jeśli masz uzasadnione roszczenie, skontaktuj się z domem aukcyjnym.

La Ricetta Segreta Venduta All'Asta · B2

/infiˈlare/

zakładać

Inne znaczenia: wsunąć się pod spód

Si mosse con una rapidità metodica, infilando i guanti impermeabili e stappando le fiale di raccolta.

Poruszała się z metodyczną szybkością, zakładając wodoodporne rękawiczki i odkręcając fiolki do pobierania próbek.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/impermeˈabile/

wodoodporny

Inne znaczenia: odporny

Si mosse con una rapidità metodica, infilando i guanti impermeabili e stappando le fiale di raccolta.

Poruszała się z metodyczną szybkością, zakładając wodoodporne rękawiczki i odkręcając fiolki do pobierania próbek.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/oʃʃilˈlare/

kołysać się

Dall'altra parte, Daniele stava in piedi sulla linea di porta, le braccia leggermente aperte, il corpo che oscillava con ritmo lento.

Po drugiej stronie Daniele stał na linii bramkowej, jego ramiona lekko rozchylone, ciało kołyszące się w powolnym rytmie.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/filˈtrare/

przesączać się

Inne znaczenia: filtrować światło

La luce del mattino filtrava a fatica attraverso una piccola finestra circolare, illuminando il pulviscolo che danzava nell'aria immobile.

Poranne światło z trudem przenikało przez małe okrągłe okno, oświetlając tańczące w nieruchomym powietrzu drobiny kurzu.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/ˈkumulo/m · cumuli

sterta

I palazzi erano crollati come castelli di sabbia, le chiese si erano frantumate, le strade erano scomparse sotto cumuli di macerie alti quanto case.

Budynki zawaliły się jak zamki z piasku, kościoły rozpadły się na kawałki, ulice zniknęły pod stertami gruzu wysokimi jak domy.

Wóz, który nie ruszył · B2

/tarˈdivo/

spóźniony

Ma Lucia, quella notte e le notti successive, continuò ad ascoltare, cercando nel silenzio del paese un'eco di quella riconciliazione tardiva.

Ale Łucja, tej nocy i w następne noce, nadal słuchała, szukając w ciszy wioski echa tego późnego pojednania.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/ˈkupo/

ciemny

Inne znaczenia: niski

Nel momento in cui Marta si rese conto di ciò che stava accadendo e si alzò in piedi, un terzo della superficie si era trasformato dal suo solito nero notturno a un rosso cupo, vibrante e inconfondibile.

W chwili, gdy Marta zdała sobie sprawę z tego, co się działo i wstała, jedna trzecia powierzchni uległa przemianie ze swojej zwykłej nocnej czerni do ciemnej, żywej i niepowtarzalnej czerwieni.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/arˈrɔ.sto/

pieczony

Quella sera l'ispettore ordinò il piccione arrosto con salsa di melograno, il piatto iconico per cui Adelina era diventata famosa in tutta la regione.

Tego wieczoru inspektor zamówił pieczonego gołębia z sosem z granatów, kultowe danie, dla którego Adelina stała się sławna w całym regionie.

Babcia, która odmówiła Gwiezdnej Michelina · B2

/velˈluto/m · velluti

aksamit

Con cautela, sollevò l'asse di legno, scoprendo uno spazio nascosto, largo quanto una valigia e foderato di un velluto rosso ormai sbiadito dal tempo.

Ostrożnie podniosła drewnianą deskę, odkrywając ukrytą przestrzeń, szeroki jak walizka i wyłożony czerwonym aksamitem już wyblakłym z upływu czasu.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/konteniˈmento/m · contenimenti

powstrzymywanie

sta usando i nostri dati per sostenere che le misure di contenimento siano "premature"

on używa naszych danych aby twierdzić, że środki zapobiegawcze są „przedwczesne”

La Mia Ricerca È Citata da un Politico a Caso · B2

/stiˈmare/

szacowano

Si stimava che oltre settantamila persone fossero morte quella mattina, tra le quattro e le cinque, quando la gente dormiva ancora.

Szacowano, że ponad siedemdziesiąt tysięcy ludzi zginęło tamtego ranka, między czwartą a piątą, kiedy ludzie jeszcze spali.

Wóz, który nie ruszył · B2

/rasseɲˈɲato/

pogodzony

Erano le undici quando Carmela disse, con una voce più stanca che rassegnata: «Va bene.

Była jedenasta kiedy Carmela powiedziała głosem bardziej zmęczonym niż zrezygnowanym: «Dobrze.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/ˈvɔr.ti.tʃe/m · vortici

wir

Girò il cucchiaino nel tè senza guardare in su, osservando il vortice di liquido scuro.

Zamieszała łyżeczką w herbacie nie podnosząc wzroku, obserwując wir ciemnego płynu.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/ˈbɛf.fa/f · beffe

okrutny żart

L'agosto del 1909 arrivò su Messina come una beffa del destino.

Sierpień 1909 roku nadszedł w Mesynie niczym kpina z losu.

Wóz, który nie ruszył · B2

/tanˈdʒibile/

namacalny

Si sentiva come acqua normale, eppure il colore era reale, tangibile.

W dotyku była jak zwykła woda, a jednak kolor był prawdziwy, namacalny.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/os.ses.sjoˈna.re/

ogarnięty obsesją

no luca è ossessionato dalla batteria del telefono, è quasi una patologia porta sempre due caricabatterie in tour — uno nel borsone e uno in camerino non esiste che lasci questo qui

nie Łukasz ma obsesję na punkcie baterii w telefonie, to prawie patologia on zawsze zabiera dwa ładowarki na trasę — jedną w torbie podróżnej i jedną w garderobie niemożliwe, żeby zostawił ten tutaj

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/ʃokˈkettsa/f · sciocchezze

głupstwo

Inne znaczenia: drobnostka

Aveva archiviato la storia come una sciocchezza per spaventare i turisti.

Zanotował tę historię jako bzdurę, by straszyć turystów.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/borˈdo/

bordowy

Cornelio è fermo davanti allo specchio dell'ingresso. Completo blu notte, fazzoletto bordeaux al taschino. Il quaderno è sotto il braccio sinistro, tenuto dal pollice della mano destra — il dito storto preme sulla copertina di cuoio come se volesse sentirne la consistenza un'ultima volta. Non ha ancora deciso, anche se in fondo lo sa già.

Cornelio stoi nieruchomo przed lustrem w przedpokoju. Granatowy garnitur, bordowa poszetka w kieszeni. Notatnik leży pod lewym ramieniem, przytrzymywany kciukiem prawej dłoni — krzywy palec naciska na skórzaną okładkę, jakby chciał ostatni raz poczuć jej fakturę. Jeszcze nie zdecydował, chociaż w głębi duszy już wie.

La Ricetta Segreta Venduta All'Asta · B2

/terˈtsino/m · terzini

boczny obrońca

Gli erano rimasti solo un terzino acciaccato e un diciassettenne che tremava come una foglia.

Został mu tylko poobijany boczny obrońca i siedemnastolatek, który trząsł się jak liść.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/ossesˈsiːvo/

obsesyjny

Marco posò il pallone sul dischetto con una cura quasi ossessiva.

Marco z niemal obsesyjną starannością położył piłkę na punkcie.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/ferˈmettsa/f · fermezze

stanowczość

«Lo strumento è loro», la interruppe il vecchio con una fermezza assoluta.

„Instrument jest ich”, przerwał mu starszy z absolutną stanowczością.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/inˈnɔkwo/

nieszkodliwy

Le luci gialle sembravano normali adesso, innocue lampadine su una struttura di ferro.

Żółte światła wydawały się teraz zwyczajne, nieszkodliwe żarówki na żelaznej konstrukcji.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/skalˈdare/

unosić się

Inne znaczenia: ogrzana

a un certo punto mi ha chiesto della tesi — le case a schiera in pendio in liguria — e lì mi sono scaldata sul serio

w pewnym momencie zapytała mnie o tezę — o tarasowe domy na zboczu w Ligurii — i wtedy naprawdę się rozgrzałem

La Mia Gemella Ha Fatto un'Intervista al Posto Mio · B1

/laˈmjɛra/f · lamiere

blacha metalowa

Il sole picchiava implacabile sulle lamiere delle baracche, rendendo l'aria densa e irrespirabile, un calore che sembrava voler cancellare ogni traccia di speranza rimasta.

Słońce prażyło bezlitośnie w metalowe blachy baraków, czyniąc powietrze gęstym i nie dającym się oddychać, upał, który zdawał się chcieć wymazać wszelki pozostały ślad nadziei.

Wóz, który nie ruszył · B2

/etˈtʃentriko/

ekscentryczny

Il comitato dei finanziamenti aveva approvato la sua ricerca sul campo con un entusiasmo forzato, quasi come se stessero concedendo un favore a un'amica eccentrica.

Komisja finansująca zatwierdziła jej badania terenowe z wymuszonym entuzjazmem, prawie tak, jakby wyświadczali przysługę ekscentrycznej przyjaciółce.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/arkiˈvjare/

zbyć

Inne znaczenia: archiwizować · formalnie umorzyć sprawę

Aveva archiviato la storia come una sciocchezza per spaventare i turisti.

Zanotował tę historię jako bzdurę, by straszyć turystów.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/stuˈpire/

zdziwić się

«Partirà», disse Carmelo, e si stupì lui stesso della propria risposta.

„Odejdzie”, powiedział Carmelo, i sam był zaskoczony własną odpowiedzią.

Wóz, który nie ruszył · B2

/ˈlim.bo/m · limbi

stan zawieszenia

Il ponte diventa un nastro infinito sospeso nel vuoto, un limbo di metallo e nebbia che non ti lascia andare finché non pronunci ad alta voce l'unica verità che stai nascondendo al mondo e, soprattutto, a te stesso.

Most staje się nieskończoną wstęgą zawieszoną w próżni, limbo z metalu i mgły, które nie pozwala ci odejść dopóki nie wypowiesz na głos jedynej prawdy, którą ukrywasz przed światem i, co najważniejsze, przed sobą samym.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/inopporˈtuno/

niestosowny

La città era in lutto, le strade non erano sicure, e il governo aveva giudicato inopportuna qualsiasi manifestazione pubblica di carattere festivo.

Miasto pogrążyło się w żałobie, ulice nie były bezpieczne, a rząd uznał za niestosowną jakąkolwiek publiczną manifestację o charakterze świątecznym.

Wóz, który nie ruszył · B2

/iŋɡraˈnaddʒo/m · ingranaggi

tryb

Erano ingranaggi di una macchina burocratica che macinava vite umane con la stessa indifferenza con cui una falce taglia l'erba alta.

Byli trybikami biurokratycznej maszyny która przemielała ludzkie życia z taką samą obojętnością, z jaką kosa kosi wysoką trawę.

Granica przechodząca przez salon · B2

/ˈmɔːnito/m · moniti

ostrzeżenie

In paese c'era una sola regola, tramandata di generazione in generazione come un monito silenzioso: nessuno doveva attraversare il Ponte di Ferro dopo la mezzanotte.

W miasteczku panowała tylko jedna zasada, przekazywana z pokolenia na pokolenie jak ciche ostrzeżenie: nikt nie miał przekraczać Żelaznego Mostu po północy.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/venˈtuno/

dwadzieścia jeden

Il vero rigorista era Luca Amato, ventun anni, il gioiellino della squadra, il ragazzo a cui tutti i tifosi guardavano come si guarda a una promessa ancora da mantenere.

Prawdziwym wykonawcą rzutów karnych był Luca Amato, dwudziestojednoletni, mały klejnot drużyny, chłopiec, na którego wszyscy kibice patrzyli jak patrzy się na obietnicę, która ma jeszcze zostać dotrzymana.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/an.tinˈtʃen.djo/

pożarowe

Ok raga, ascoltatemi — sto cercando di pensare con ordine. Se il borsone è ancora sotto il divano e il caricabatterie è alla presa, Luca non stava pianificando di andarsene. Qualcosa è successo tra le 19:18 e le 19:21. Riccardo, hai detto che il cancello di servizio era bloccato — ma ci sono altre uscite? Il teatro ha delle scale antincendio sul lato nord, di solito danno su un cortile interno. Guarda lì. E qualcuno ha già parlato con il direttore del venue?

Okej, ludzie, słuchajcie mnie — próbuję myśleć logicznie. Jeśli torba jest nadal pod kanapą, a ładowarka jest w gniazdku, Luca nie planował odejścia. Coś się stało między 19:18 a 19:21. Riccardo, mówiłeś, że furtka serwisowa była zablokowana — ale są inne wyjścia? Teatr ma drabiny ewakuacyjne po stronie północnej, zazwyczaj wychodzą na wewnętrzny dziedziniec. Sprawdź tam. I czy ktoś już rozmawiał z dyrektorem obiektu?

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/duraˈturo/

trwały

Aveva le mani di chi non aveva ancora fatto niente di definitivo con la propria vita, mani che non avevano ancora costruito nulla di duraturo.

Miał dłonie człowieka, który nie zrobił jeszcze niczego ostatecznego ze swoim życiem, dłonie, które jeszcze niczego trwałego nie zbudowały.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/ambuˈlante/

wędrowny

Ci fu un silenzio lungo, rotto solo dal grido lontano di un venditore ambulante.

Zapadła długa cisza, przerywana jedynie odległym krzykiem ulicznego sprzedawcy.

Wóz, który nie ruszył · B2

/maneˈdʒːare/

obchodzić się z

Marco aprì la cartella e posò i documenti sul tavolo con delicatezza, come se stesse maneggiando qualcosa di fragile.

Marco otworzył teczkę i delikatnie położył dokumenty na stole, jakby obchodził się z czymś kruchym.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/deɡustaˈtsjone/f · degustazioni

degustacja

i Ridolfi organizzeranno una degustazione privata la settimana prossima, invitando tutti i giornalisti presenti al ricevimento.

Ridolfi zorganizują prywatną degustację w przyszłym tygodniu, zapraszając wszystkich dziennikarzy obecnych na przyjęciu.

Il Vino Che Ha Rovinato un Matrimonio · B2

/paraˈbrɛddza/m · parabrezza

przednia szyba

Chiara chiude la porta della cantina delle riserve con la sua chiave — l'unica rimasta, adesso — e sistema la bottiglia del 2015 sul sedile del passeggero come se fosse qualcosa di prezioso e fragile. Rimane un momento con le mani sul volante, gli occhi fissi sulla cantina attraverso il parabrezza. Poi accende il motore e parte.

Chiara zamyka drzwi piwnicy z rezerwami swoim kluczem — jedynym pozostałym, teraz — i kładzie butelkę z 2015 roku na siedzeniu pasażera, jakby była czymś cennym i delikatnym. Na chwilę zostaje z rękami na kierownicy, wpatrując się w piwnicę przez przednią szybę. Następnie uruchamia silnik i odjeżdża.

Il Vino Che Ha Rovinato un Matrimonio · B2

/kolˈlɛtto/m · colletti

kołnierz

"Non credo," rispose Marco, sistemandosi il colletto della giacca.

"Nie sądzę," odpowiedział Marco, poprawiając kołnierzyk kurtki.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/vibraˈtsjone/f · vibrazioni

wibracja

Marco sente la vibrazione nel petto anche da lontano.

Marco czuje wibrację w klatce piersiowej nawet z daleka.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/ˈtindʒere/

nabierać koloru

Inne znaczenia: barwić

Un lago che si era tinto di rosso ogni estate per generazioni aveva semplicemente smarrito la sua memoria biologica.

Jezioro, które co lato nabierało czerwonego koloru przez pokolenia po prostu straciło swoją biologiczną pamięć.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/sfolˈlato/m · sfollati

osoba przesiedlona

Era il sette agosto quando si presentò nella tenda dove Carmelo dormiva ancora, insieme ad altri tremila sfollati nell'area dell'antico arsenale, un uomo di nome Padre Arrigo.

Był siódmy sierpnia, kiedy w namiocie pojawił się mężczyzna w którym Carmelo wciąż spał, wraz z trzema tysiącami innych przesiedleńców na terenie starego arsenału – człowiek o imieniu ojciec Arrigo.

Wóz, który nie ruszył · B2

/pinakoˈtɛka/f · pinacoteche

galeria sztuki

La Madonna con Bambino tornò al suo posto sulla parete ovest della pinacoteca, nella stessa luce obliqua del mattino che l'aveva sempre illuminata.

Madonna z Dzieciątkiem wróciła na swoje miejsce na zachodnią ścianę galerii obrazów, w tym samym ukośnym porannym świetle, które zawsze ją oświetlało.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/kukːˈkjaino/m · cucchiaini

łyżeczka

Girò il cucchiaino nel tè senza guardare in su, osservando il vortice di liquido scuro.

Zamieszała łyżeczką w herbacie nie podnosząc wzroku, obserwując wir ciemnego płynu.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/viˈbrare/

wibruje

Il telefono di Cornelio vibra con una notifica insolita. Un numero sconosciuto ha creato un gruppo che include lui e Beatrice. Il nome del gruppo è rimasto vuoto.

Telefon Corneliusa wibruje od nietypowego powiadomienia. Nieznany numer utworzył grupę, do której należą on i Beatrice. Nazwa grupy pozostała pusta.

La Ricetta Segreta Venduta All'Asta · B2

/ˈfjɛno/m · fieni

siano

Il fienile era vecchio, con il tetto di paglia e il pavimento di terra battuta, e odorava di fieno e di tempo.

Stodoła była stara, ze słomianym dachem i klepiskiem, i pachniała sianem i czasem.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/konfiˈnare/

ograniczać

Come se l'oscurità avesse preso nota di quello che aveva detto e adesso il suo segreto esistesse davvero nel mondo, non più confinato nella sua testa.

Jakby ciemność zanotowała to, co powiedział a teraz jego sekret naprawdę istniał w świecie, już niezamknięty wyłącznie w jego głowie.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/riˈsjɛdere/

oficjalnie zamieszkiwać

Inne znaczenia: polegać na

«Ha sessanta giorni per dichiarare in quale giurisdizione intende risiedere ufficialmente.

„Ma pani sześćdziesiąt dni na zadeklarowanie, w jakiej jurysdykcji zamierza pani oficjalnie zamieszkać.

Granica przechodząca przez salon · B2

/teˈnatʃe/

wytrwały

Non esisteva debito tra loro, almeno non uno dichiarato — eppure esisteva qualcosa di più sottile e più tenace: una storia condivisa che non si cancella mai del tutto, nemmeno volendolo.

Nie istniał dług między nimi, przynajmniej nie zadeklarowany — a jednak istniało coś bardziej subtelnego i bardziej wytrwałego: wspólna historia, która nigdy nie zostaje całkowicie wymazana, nawet jeśli tego chcemy.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/vidʒiˈlare/

monitorować

Aveva cinquantadue anni, capelli grigi e le mani callose di chi aveva trascorso trent'anni a spolverare cornici dorate, a misurare l'umidità delle sale, a vigilare su dipinti che la maggior parte dei visitatori guardava appena.

Miał pięćdziesiąt dwa lata, siwe włosy i zrogowaciałe dłonie kogoś, kto spędził trzydzieści lat na odkurzaniu złoconych ram, mierzeniu wilgotności pomieszczeń, doglądaniu obrazów których większość odwiedzających ledwo zauważała.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/kom.pa.raˈti.vo/

porównawczy

Presentare un'analisi spettrometrica comparativa alla casa d'aste entro domenica sera.

Przedstawić porównawczą analizę spektrometryczną do domu aukcyjnego do niedzielnego wieczoru.

La Ricetta Segreta Venduta All'Asta · B2

/seɡreˈtett͡sa/f

tajność

Non per segretezza, ma perché non aveva ancora trovato le parole giuste per descrivere ciò che aveva testimoniato.

Nie z powodu tajemnicy, ale dlatego, że nie znalazła jeszcze odpowiednich słów, aby opisać, czego była świadkiem.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/koreograˈfia/f · coreografie

choreografia

È una coreografia che sfida la logica moderna, una danza di pesi e di fede che si ripete nonostante il mondo fuori cambi.

To choreografia, która wymyka się współczesnej logice, taniec ciężarów i wiary który się powtarza, mimo że świat na zewnątrz się zmienia.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/tratteˈnuta/

powstrzymywana

Marta la guardò a lungo, i suoi occhi lucidi di una rabbia trattenuta.

Marta długo na nią patrzyła, z oczami lśniącymi od powstrzymywanej złości.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/poˈzate/f · posate

sztućce

Osservano la pulizia delle posate, la temperatura del vino, il modo in cui il cameriere appoggia il piatto.

Obserwują czystość sztućców, temperaturę wina, sposób, w jaki kelner odkłada talerz.

Babcia, która odmówiła Gwiezdnej Michelina · B2

/skaliˈnata/f · scalinate

schody

Il grotto della nonna si trovava in fondo a una scalinata di pietra consumata dal tempo.

Grotę babci znajdowało się na dole kamiennych schodów, wytartych przez czas.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/punˈdʒɛnte/

przenikliwie zimny

Inne znaczenia: ostry

L'aria era pungente, tipica di un ottobre che annunciava l'inverno.

Powietrze było mroźne, typowe dla października zwiastującego zimę.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/toˈratʃiko/

piersiowy

È qualcosa di più primario, qualcosa che viene dalla cassa toracica prima che dalla gola.

To coś bardziej pierwotnego, coś, co wydobywa się z klatki piersiowej, zanim z gardła.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/iŋkwieˈtudine/f · inquietudini

niepokój

Aldo Ferretti arrivava ogni mattina alla Pinacoteca Comunale di Anghiari con le chiavi in mano e un senso crescente di inquietudine.

Aldo Ferretti przyjeżdżał każdego ranka do Miejskiej Galerii Sztuki w Anghiari z kluczami w ręku i narastającym poczuciem niepokoju.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/atʃidiˈta/f · acidità

kwasowość

tannini sgranati, acidità completamente fuori registro, retrogusto di legno economico.

ziarniste taniny, kwasowość całkowicie poza skalą, posmak taniego drewna.

Il Vino Che Ha Rovinato un Matrimonio · B2

/oˈbli.o/m · oblii

zapomnienie

Ma per Carmela, quel progresso aveva il sapore amaro della polvere e dell'oblio.

Lecz dla Carmeli ten postęp miał gorzki smak pyłu i zapomnienia.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/sfjoˈrare/

muskać

Aveva ottantadue anni, le mani nodose come radici di quercia e uno sguardo che sembrava capace di leggere la storia di uno strumento solo sfiorandolo.

Miał osiemdziesiąt dwa lata, jego dłonie były sękate jak korzenie dębu i spojrzenie, które zdawało się potrafić odczytać historię instrumentu, ledwie go dotykając.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/seˈɡwatʃe/mf · seguaci

naśladowca

Aldo era rimasto solo, responsabile di undici dipinti tra cui una Madonna con Bambino attribuita a un seguace del Pontormo – opera non celebre, ma autentica, antica, e preziosa nel modo silenzioso in cui sono preziose le cose dimenticate.

Aldo pozostał sam, odpowiedzialny za jedenaście obrazów w tym Madonny z Dzieciątkiem przypisywanej uczniowi Pontorma – dzieło nie sławne, ale autentyczne, starożytne, i cenne w cichy sposób, w jaki cenne są rzeczy zapomniane.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/meˈlone/m · meloni

melon

Ma Luca era uscito all'ottantesimo minuto con una caviglia gonfia come un melone, e adesso stava sul bordo del campo con il ghiaccio sulla gamba e gli occhi lucidi.

Ale Luca zszedł w osiemdziesiątej minucie z kostką spuchniętą jak melon, a teraz stał na krawędzi boiska z lodem na nodze i błyszczącymi (zapłakanymi) oczami.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/ˈsal.vja/f · salvie

szałwia

L'aria era tiepida e profumava di pietra calda, polvere antica e salvia selvatica.

Powietrze było letnie i pachniało ciepłym kamieniem, starożytnym pyłem i dziką szałwią.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/irradːʒunˈdʒibile/

nieosiągalny

L'altra sponda, con i suoi lampioni familiari e le case basse, sembrava sospesa nel buio come un'immagine riflessa in uno specchio lontano, irraggiungibile.

Druga strona, z jej znajomymi latarniami ulicznymi i niskimi domami, wydawała się zawieszona w ciemności jak obraz odbity w dalekim, nieosiągalnym lustrze.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/noˈstaldʒiko/

nostalgiczny

La sua tesi non era popolare tra i colleghi dell'università di Trento, che la etichettavano come «scienza nostalgica» — un termine accademico per definire i sogni ad occhi aperti.

Jej praca doktorska nie cieszyła się popularnością wśród jej kolegów na Uniwersytecie w Trydencie, którzy nazwali ją „naukowym sentymentalizmem” — termin akademicki określający marzenia na jawie.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/skavalˈkare/

przeskakiwać

Marta attraversa di corsa il corridoio del backstage, scavalcando cavi e flight case. La porta del camerino è socchiusa. Sul divano c'è la giacca di Luca. Sul tavolo, il caricabatterie è ancora attaccato alla presa — ma del telefono nessuna traccia.

Marta biegnie korytarzem zaplecza, przeskakując nad kablami i skrzyniami transportowymi. Drzwi do garderoby są uchylone. Na kanapie leży kurtka Luki. Na stole ładowarka wciąż jest podłączona do gniazdka — ale telefonu ani śladu.

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/ svaˈnire/

znikać

Inne znaczenia: blaknąć

Il letto era lo stesso, il soffitto era lo stesso, ma il senso di appartenenza era svanito.

Łóżko było takie samo, sufit był taki sam, ale poczucie przynależności zniknęło.

Granica przechodząca przez salon · B2

/ˈbæksteɪdʒ/m · backstage

kulisy

riccardo, gira tutto il backstage e chiedi allo staff se hanno visto luca uscire

Riccardo, rozejrzyj się po całym zapleczu i zapytaj personel czy widzieli, jak Luca wychodzi

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/ˈmu.lo/m · muli

muł

Caricarono il tutto su un carro trainato da un mulo e percorsero la strada sterrata al buio, senza lanterna.

Załadowali wszystko na wóz ciągnięty przez muła i pojechali polną drogą w ciemności, bez latarni.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/bizˈnɔnno/m · bisnonni

pradziadek

Il quaderno apparteneva al mio bisnonno Ettore, un apotecario.

Notatnik należał do mojego pradziadka Ettore, aptekarza.

La Ricetta Segreta Venduta All'Asta · B2

/elenˈkare/

wyliczać

Non cercò di giustificarsi, non elencò le ragioni per cui aveva scelto il silenzio.

Nie próbowała się usprawiedliwiać, nie wymieniała powodów, dla których wybrała milczenie.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/aŋɡolatˈtsjone/f · angolazioni

kąt widzenia

Inne znaczenia: ujęcie

Tore, fai delle foto al drone da più angolazioni, adesso.

Tore, zrób kilka zdjęć drona pod większą liczbą kątów, teraz.

Il Pescatore Che Trova un Drone Militare · B2

/piɡˈmento/m · pigmenti

pigment

Se il pigmento del dipinto corrisponde a quella formula, il quadro non può essere del Settecento.

Jeśli pigment obrazu odpowiada tej formule, obraz nie może pochodzić z lat 1700.

La Ricetta Segreta Venduta All'Asta · B2

/refeˈrɛnte/mf · referenti

osoba kontaktowa ds. technicznych

E il referente tecnico della tipografia, ma lui ha solo i permessi di lettura.

I kontakt techniczny z drukarni, ale on ma tylko uprawnienia do odczytu.

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/superstitˈtsjone/f · superstizioni

przesąd

Non era superstizione: era il modo che aveva di guadagnare qualche secondo in più per smettere di pensare.

To nie był przesąd: był to jego sposób na zyskanie kilku dodatkowych sekund więcej, żeby przestać myśleć.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/ˈfaltʃe/f · falci

sierp

Erano ingranaggi di una macchina burocratica che macinava vite umane con la stessa indifferenza con cui una falce taglia l'erba alta.

Byli trybikami biurokratycznej maszyny która przemielała ludzkie życia z taką samą obojętnością, z jaką kosa kosi wysoką trawę.

Granica przechodząca przez salon · B2

/premaˈturo/

przedwczesny

sta usando i nostri dati per sostenere che le misure di contenimento siano "premature"

on używa naszych danych aby twierdzić, że środki zapobiegawcze są „przedwczesne”

La Mia Ricerca È Citata da un Politico a Caso · B2

/veˈtrato/

ścierny

«Non dovevi,» disse, alla fine, con una voce che suonava come carta vetrata.

„Nie trzeba było” — powiedział, na koniec, głosem brzmiącym jak papier ścierny.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/ristoraˈtore/m · ristoratori

właściciel restauracji

La maggior parte dei ristoratori farebbe carte false per ricevere quella telefonata, vedendola come il coronamento di una carriera.

Większość restauratorów posunęłaby się do wszystkiego aby odebrać ten telefon, widząc w tym ukoronowanie kariery.

Babcia, która odmówiła Gwiezdnej Michelina · B2

/dizordiˈnato/

potargany

Inne znaczenia: nieporządny

Aveva gli occhi gonfi, i capelli raccolti alla svelta in uno chignon disordinato, e una tazza di tè che non stava fumando più da tempo.

Miała spuchnięte oczy, włosy szybko zebrane w niedbały kok, i filiżankę herbaty, która od jakiegoś czasu przestała parować.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/pun.tedːʒaˈtu.ra/f · punteggiature

interpunkcja

luca odia la punteggiatura, tipo è una questione di principio questo messaggio sembra scritto da sonia, non da luca

Luca nienawidzi interpunkcji, jakby to była kwestia zasady ta wiadomość wygląda, jakby napisała ją Sonia, a nie Luca

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/projetˈtare/

rzucać

I vicoli erano stretti, irregolari, un labirinto di scale che sembravano sfidare la gravità, illuminati da pochi lampioni che proiettavano ombre lunghe sulla pietra color ocra.

Zaułki były wąskie, nieregularne, labirynt schodów, które zdawały się kpić z grawitacji, oświetlone kilkoma latarniami, które rzucały długie cienie na kamień w kolorze ochry.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/eskreˈmento/m · escrementi

odchód

L'alga responsabile, la Glenodinium sanguineum, era scomparsa insieme alle greggi di pecore che un tempo pascolavano sui versanti circostanti; gli escrementi organici degli animali avevano nutrito per secoli quella fioritura microscopica.

Odpowiedzialne za to glony, Glenodinium sanguineum, zniknęły wraz z stadami owiec które niegdyś pasły się na otaczających zboczach; organiczne odchody zwierząt odżywiały ten mikroskopijny zakwit przez wieki.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/karatteridˈdzare/

charakteryzować

Il suo sguardo era spento, privo della solita vivacità che la caratterizzava.

Jej spojrzenie było matowe, pozbawione zwykłej żywotności, która ją charakteryzowała.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/viˈbrante/

intensywny

Nel momento in cui Marta si rese conto di ciò che stava accadendo e si alzò in piedi, un terzo della superficie si era trasformato dal suo solito nero notturno a un rosso cupo, vibrante e inconfondibile.

W chwili, gdy Marta zdała sobie sprawę z tego, co się działo i wstała, jedna trzecia powierzchni uległa przemianie ze swojej zwykłej nocnej czerni do ciemnej, żywej i niepowtarzalnej czerwieni.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/vivaˈtʃita/f · vivacità

żywotność

Il suo sguardo era spento, privo della solita vivacità che la caratterizzava.

Jej spojrzenie było matowe, pozbawione zwykłej żywotności, która ją charakteryzowała.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/stiˈrare/

szarpać

«Sarà stato il meccanismo,» disse la signora Ferretti, stirando nervosamente il bordo del cappotto con le dita.

„To musiał być mechanizm” – powiedziała pani Ferretti, nerwowo gładząc palcami brzeg płaszcza.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/kreˈpuskolo/m · crepuscoli

zmierzch

Marta arrivò al Lago di Tovel un martedì di fine agosto, mentre l'ultima luce del crepuscolo spariva lentamente dietro le vette frastagliate del Monte Peller.

Marta przybyła nad Jezioro Tovel pewnego wtorku pod koniec sierpnia, podczas gdy ostatnie światło zmierzchu powoli znikało za poszarpanymi szczytami góry Peller.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/feˈstivo/

świąteczny

La città era in lutto, le strade non erano sicure, e il governo aveva giudicato inopportuna qualsiasi manifestazione pubblica di carattere festivo.

Miasto pogrążyło się w żałobie, ulice nie były bezpieczne, a rząd uznał za niestosowną jakąkolwiek publiczną manifestację o charakterze świątecznym.

Wóz, który nie ruszył · B2

/implaˈkabile/

nieustępliwie

Inne znaczenia: bezlitosny

Il sole picchiava implacabile sulle lamiere delle baracche, rendendo l'aria densa e irrespirabile, un calore che sembrava voler cancellare ogni traccia di speranza rimasta.

Słońce prażyło bezlitośnie w metalowe blachy baraków, czyniąc powietrze gęstym i nie dającym się oddychać, upał, który zdawał się chcieć wymazać wszelki pozostały ślad nadziei.

Wóz, który nie ruszył · B2

/fredˈdet.tsa/f · freddezze

chłód

Avevano solo una domanda da fare, posta con la freddezza di chi esegue un ordine senza porsi troppe domande: «Lei è la proprietaria di questa abitazione?»

Mieli tylko jedno pytanie, wytyczona z chłodem kogoś, kto wykonuje rozkaz bez zadawania sobie zbyt wielu pytań: „Czy jest pani właścicielką tego domu?”

Granica przechodząca przez salon · B2

/ventiˈsɛtte/

dwadzieścia siedem

Era un giovane geometra del Comune — ventisette anni, cartella di cuoio marrone, un'aria stanca di chi preferirebbe essere altrove.

Był młodym geodetą z Urzędu Miasta — dwadzieścia siedem lat, brązowa skórzana teczka, zmęczony wyraz twarzy kogoś, kto wolałby być gdzie indziej.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/milˈlimetro/m · millimetri

milimetr

Novantadue minuti di difese chiuse, di porte inviolate, di falli calcolati al millimetro.

Dziewięćdziesiąt dwie minuty zamkniętych obron, czystych kont, fauli obliczonych co do milimetra.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/meˈtɔdiko/

metodyczny

Si mosse con una rapidità metodica, infilando i guanti impermeabili e stappando le fiale di raccolta.

Poruszała się z metodyczną szybkością, zakładając wodoodporne rękawiczki i odkręcając fiolki do pobierania próbek.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/kalˈkareo/

wapienny

Sua nonna era morta tre settimane prima, lasciandogli in eredità un grotto nel Sasso Barisano: centoventotto metri quadri scavati direttamente nella roccia calcarea, con una vista sul Gravina che, stando agli annunci immobiliari che aveva letto distrattamente, "non aveva prezzo."

Jego babcia zmarła trzy tygodnie wcześniej, zostawiając mu w spadku 'grotto' w Sasso Barisano: sto dwadzieścia osiem metrów kwadratowych wykutych bezpośrednio w skale wapiennej, z widokiem na Gravina, która, według ogłoszeń nieruchomości, które roztrzepanie czytał, był bezcenny.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/ˈkauto/

ostrożny

C'era qualcosa di cauto nel suo sguardo, come chi non vuole ridere prima di essere sicuro che sia il momento giusto.

W jej spojrzeniu było coś ostrożnego, jak ktoś, kto nie chce się śmiać zanim upewni się, że nadszedł właściwy moment.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/as.sorˈdante/

ogłuszający

Il silenzio che seguì il sisma non era pace, era un vuoto assordante.

Cisza, która nastała po trzęsieniu ziemi, nie była spokojem, to była ogłuszająca próżnia.

Wóz, który nie ruszył · B2

/dʒiraˈsole/m · girasoli

słonecznik

Il giorno dopo chiamò suo cugino Tonio, che aveva un podere a tre chilometri dal paese, nascosto tra i campi di girasole ormai secchi.

Następnego dnia zadzwonił do swojego kuzyna Toniego, który miał gospodarstwo trzy kilometry od miasteczka, ukrytego wśród już suchych pól słoneczników.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/sen.tiˈnɛl.la/f · sentinelle

wartownik

Era l'ultima sentinella di un mondo che stava svanendo sotto i colpi del piccone.

Była ostatnią strażniczką świata który znikał pod uderzeniami kilofa.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/laˈtɛnte/

utajony

Ma lei possedeva i dati: immagini satellitari che mostravano sottili variazioni termiche superficiali e una serie di campioni d'acqua che rivelavano tracce di composti organici tipici di un'attività biologica latente sul fondo.

Ale ona posiadała dane: zdjęcia satelitarne, które wykazywały subtelne zmienności termiczne na powierzchni i serię próbek wody które ujawniały ślady typowych związków organicznych ukrytej aktywności biologicznej na dnie.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/fonˈdale/m · fondali

dno morskie

Montò la sua attrezzatura sulla riva orientale, in un punto dove il fondale digradava dolcemente, permettendole di raccogliere campioni senza l'ausilio di una barca.

Rozstawiła swój sprzęt na wschodnim brzegu, w miejscu, gdzie dno łagodnie opadało, umożliwiając jej pobieranie próbek bez pomocy łodzi.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/foreˈstjɛro/m · forestieri

cudzoziemiec

Non i vecchi, che conoscevano la leggenda fin da quando erano bambini e ne portavano il peso negli occhi; non i ragazzi, che cercavano di sembrare coraggiosi per impressionare gli amici; e certamente non i forestieri, che, con la loro arroganza tipica di chi non conosce i luoghi, pensavano di saperne sempre di più.

Nie starzy ludzie, którzy znali legendę od dziecka i nosili jej ciężar w oczach; nie młodzi, którzy starali się wyglądać odważnie, by zaimponować przyjaciołom; a już z pewnością nie przyjezdni, którzy, z typową dla nieznających okolicy arogancją, myśleli, że zawsze wiedzą lepiej.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/traˌdʒikaˈmente/

tragicznie

La portò fino alla soglia con entrambe le mani, come se trasportasse qualcosa di estremamente fragile — cosa che, in un certo senso, era tragicamente vera.

Niosła go na próg obiema rękami, jakby niosła coś niezwykle kruchego — coś, co w pewnym sensie było tragicznie prawdą.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/inkliˈnato/

przechylony

La rabbia non era scomparsa — si era solo spostata, come acqua in un vaso inclinato, e adesso Marta non sapeva più bene dove dirigerla.

Złość nie zniknęła — tylko się przesunęła, jak woda w przechylonym naczyniu, i teraz Marta już naprawdę nie wiedziała, gdzie go skierować.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/testwalˈmente/

dosłownie

ha appena detto — cito testualmente — "le correnti termoaline adriatiche mostrano un'anomalia di 1,3°C nel periodo 2019-2023, con picchi critici registrati nei mesi di febbraio"

powiedział właśnie — cytuję dosłownie — "Adriatyckie prądy termohalinowe wykazują anomalię 1,3°C w okresie 2019-2023, z krytycznymi szczytami odnotowanymi w miesiącach lutym"

La Mia Ricerca È Citata da un Politico a Caso · B2

/vaˈɡare/

błąkać się

Il suo sguardo vagò tra i mobili di legno scuro e le fotografie appese al muro.

Jego wzrok błądził między meblami z ciemnego drewna a fotografiami zawieszonymi na ścianie.

Granica przechodząca przez salon · B2

/viʃʃeˈrale/

głęboko odczuwany

Poi aveva smesso di spiegare, come se le parole non fossero lo strumento giusto per descrivere un sentimento così viscerale.

Potem przestała wyjaśniać, jakby słowa nie były właściwym narzędziem do opisania tak głębokiego uczucia.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/freˈnɛtiko/

frenetyczny

Le campane suonano in modo frenetico, quasi sconsiderato, scuotendo l'aria tersa della primavera umbra.

Dzwony biją gorączkowo, niemal lekkomyślnie, wstrząsając czystym powietrzem umbryjskiej wiosny.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/ˈɡɔffo/

niezdarny

La palla non toccò la rete con violenza, né scivolò dentro per un errore goffo.

Piłka nie uderzyła gwałtownie w siatkę, ani nie wpadła z powodu niezdarnego błędu.

L'Autogol che Nessuno Spiegò · B2

/poˈdɛre/m · poderi

gospodarstwo rolne

Il giorno dopo chiamò suo cugino Tonio, che aveva un podere a tre chilometri dal paese, nascosto tra i campi di girasole ormai secchi.

Następnego dnia zadzwonił do swojego kuzyna Toniego, który miał gospodarstwo trzy kilometry od miasteczka, ukrytego wśród już suchych pól słoneczników.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/ˈtjɛpida/

letni

L'aria era tiepida e profumava di pietra calda, polvere antica e salvia selvatica.

Powietrze było letnie i pachniało ciepłym kamieniem, starożytnym pyłem i dziką szałwią.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/su.per.vi.zjoˈna.re/

nadzorował

comunque il protocollo è sempre lo stesso — il corriere della famiglia Ridolfi è arrivato alle 14:00, io ho supervisionato il carico e ho firmato il documento di uscita.

tak czy inaczej, protokół jest zawsze taki sam — kurier rodziny Ridolfich przybył o 14:00, nadzorowałem ładowanie i podpisałem dokument zwolnienia.

Il Vino Che Ha Rovinato un Matrimonio · B2

/ˈfridːʒere/

smażenie

Qualcuno stava friggendo qualcosa — l'odore arrivava dalla finestra aperta, mescolandosi all'aria stantia dell'appartamento.

Ktoś coś smażył — zapach dochodził przez otwarte okno, mieszając się ze stęchłym powietrzem mieszkania.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/karikabatːeˈri.e/m · caricabatterie

ładowarka

il caricabatterie di luca è ancora qui, attaccato alla presa

Ładowarka Łukasza jest nadal tutaj, podłączona do gniazdka

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/ˈswɔla/f · suole

podeszwa buta

Marta riporta Luca nel backstage. Ha i capelli arruffati e la suola di una scarpa sporca di terra del cortile, ma ride. Riccardo lo abbraccia così forte che Luca protesta. Dal telefono di Marta, in video chiamata, Giorgia non dice niente per qualche secondo — poi si sente solo "stupido", detto con una tenerezza che fa quasi male da sentire.

Marta odprowadza Lucę na zaplecze. Ma potargane włosy i podeszwę buta ubrudzoną ziemią z podwórka, ale się śmieje. Riccardo przytula go tak mocno, że Luca protestuje. Z telefonu Marty, na wideorozmowie, Giorgia przez kilka sekund nic nie mówi — potem słychać tylko „głupcze”, wypowiedziane z czułością, która aż boli.

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/ro.toˈla.re/

toczyć się

Ogni volta che vedevo una rete gonfiarsi, rivedevo quella palla che rotolava lentamente verso la nostra porta.

Za każdym razem, gdy widziałem napinającą się siatkę, znów widziałem tę piłkę toczącą się powoli w stronę naszej bramki.

L'Autogol che Nessuno Spiegò · B2

/ˈdʒatʃere/

leżeć

All'interno giaceva un astuccio di legno nero, fissato con due ganci di ottone ossidato.

W środku leżał czarny drewniany futerał, przymocowany dwoma zapięciami z oksydowanego mosiądzu.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/preˈambolo/m · preamboli

wstępy

«Il prefetto vuole sapere», disse Padre Arrigo, senza preamboli, «se la Vara partirà il quindici.»

– Prefekt chce wiedzieć – powiedział ojciec Arrigo, bez zbędnych wstępów, – czy piętnastego wyruszy Vara.

Wóz, który nie ruszył · B2

/rizerˈvare/

zarezerwować dla

Glielo aveva descritto quando lei aveva solo sette anni, seduta al tavolo della cucina a Cles, con quella precisione tranquilla che gli uomini della sua generazione riservavano alle cose che consideravano sacre: «Non era sangue, Martina.

Opisał jej to, gdy miała tylko siedem lat, siedząc przy kuchennym stole w Cles, z tą cichą precyzją, którą mężczyźni jego pokolenia zachowywali dla rzeczy, które uważali za święte: «To nie była krew, Martino.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/retroˈtʃɛdere/

zostać zdegradowanym

Perdevamo uno a zero contro il Brescia, nel playoff per non retrocedere.

Przegrywaliśmy jeden do zera z Brescią, w meczu barażowym o utrzymanie.

L'Autogol che Nessuno Spiegò · B2

/korːoˈzjone/f · corrosioni

korozja

Un oggetto metallico scuro e bagnato è adagiato sul ponte di legno grezzo, con quattro bracci rigidi e rotori ancora intatti nonostante evidenti segni di corrosione marina.

Mroczny i mokry metalowy obiekt leży na szorstkim drewnianym pokładzie, z czterema sztywnymi ramionami i wciąż nienaruszonymi wirnikami pomimo wyraźnych oznak morskiej korozji.

Il Pescatore Che Trova un Drone Militare · B2

/furɡonˈtʃino/m · furgoncini

mały furgon

Caricò la valigia sul furgoncino senza aggiungere altro.

Załadował walizkę do furgonetki, nic więcej nie dodając.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/immutˈabile/

niezmienny

Lassù arriveranno i ceri, in quest'ordine preciso e immutabile: prima il giallo di Sant'Ubaldo, poi il blu di San Giorgio, poi il nero di Sant'Antonio.

Tam na górze przybędą świece, w tym dokładnym i niezmiennym porządku: najpierw żółty kolor Sant'Ubaldo, potem niebieski kolor San Giorgio, potem czarny kolor Sant'Antonio.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/ˈritmiko/

rytmiczny

Poi, il colore si diffuse verso l'esterno in impulsi lenti e ritmici, quasi come se il lago stesse respirando.

Następnie kolor rozprzestrzenił się na zewnątrz powolnymi i rytmicznymi pulsami, prawie tak, jakby jezioro oddychało.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/imperdoˈnabile/

niewybaczalny

Era qualcosa di simile a un imbarazzo viscerale, la sensazione di quando ti accorgi di aver commesso un errore imperdonabile e non riesci ancora ad ammetterlo nemmeno a te stesso.

To było coś w rodzaju głębokiego zażenowania, uczucie, gdy zdajesz sobie sprawę, że popełniłeś niewybaczalny błąd i nadal nie możesz tego przyznać nawet przed sobą.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/ˈkalka/f · calche

tłum

Marco si trova nella calca di via Savelli della Porta quando succede, e non è pronto.

Marco znajduje się w tłumie na ulicy Savelli della Porta, kiedy to się dzieje, i nie jest na to gotowy.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/orˈnare/

ozdobiony

La Vara — la grande macchina dell'Assunzione, alta più di dieci metri, ornata di angeli dorati e figure sacre — era custodita in un magazzino del porto.

Vara — wielka machina Wniebowzięcia, wysoka na ponad dziesięć metrów, ozdobiona złotymi aniołami i świętymi figurami — była przechowywana w magazynie w porcie.

Wóz, który nie ruszył · B2

/diˈskɛtto/m · dischetti

punkt karny

Marco posò il pallone sul dischetto con una cura quasi ossessiva.

Marco z niemal obsesyjną starannością położył piłkę na punkcie.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/ˈaspro/

cierpki i ściągający

Gli passa un bicchiere di vino rosso locale, aspro e tannico come la pietra di Gubbio.

Podaje mu kieliszek miejscowego czerwonego wina, cierpkie i taniczne jak kamień z Gubbio.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/metaˈfiziko/

metafizyczny

Don Renato, il parroco, era un uomo pratico con le mani grandi e poca pazienza per le supposizioni metafisiche.

Don Renato, proboszcz, był praktycznym mężczyzną z dużymi rękami i mało cierpliwości dla metafizycznych założeń.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/ˈbrɔkka/f · brocche

dzban

alla tenuta, stavo preparando il materiale per il servizio serale, le brocche, i decanter, le cose del buffet

w posiadłości, przygotowywałem materiał na wieczorną obsługę, dzbanki, karafki, rzeczy na bufet

Il Vino Che Ha Rovinato un Matrimonio · B2

/ɡonˈfjare/

puchnąć

Inne znaczenia: nadmuchiwać

Quando il vestito di Storchio si gonfiò con il vento sul palco, qualcuno gridò: "È incinta!"

Kiedy sukienka Storchio uniosła się od wiatru na scenie, ktoś krzyknął: "Ona jest w ciąży!"

Gwizdek, który zatrzymał Pucciniego · B1

/trajˈnare/

ciągnąć

Caricarono il tutto su un carro trainato da un mulo e percorsero la strada sterrata al buio, senza lanterna.

Załadowali wszystko na wóz ciągnięty przez muła i pojechali polną drogą w ciemności, bez latarni.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/impressjoˈnare/

imponować

Non i vecchi, che conoscevano la leggenda fin da quando erano bambini e ne portavano il peso negli occhi; non i ragazzi, che cercavano di sembrare coraggiosi per impressionare gli amici; e certamente non i forestieri, che, con la loro arroganza tipica di chi non conosce i luoghi, pensavano di saperne sempre di più.

Nie starzy ludzie, którzy znali legendę od dziecka i nosili jej ciężar w oczach; nie młodzi, którzy starali się wyglądać odważnie, by zaimponować przyjaciołom; a już z pewnością nie przyjezdni, którzy, z typową dla nieznających okolicy arogancją, myśleli, że zawsze wiedzą lepiej.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/diridʒenˈtsjale/

kierowniczy

Al piano dirigenziale dello stadio, il sindaco — che ufficialmente non sosteneva né una squadra né l'altra — aveva le mani giunte sul tavolo come in preghiera laica.

Na piętrze dla władz stadionu, burmistrz — który oficjalnie nie popierał ani jednej, ani drugiej drużyny — miał ręce złożone na stole, jak do świeckiej modlitwy.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/koronaˈmento/m · coronamenti

ukoronowanie

La maggior parte dei ristoratori farebbe carte false per ricevere quella telefonata, vedendola come il coronamento di una carriera.

Większość restauratorów posunęłaby się do wszystkiego aby odebrać ten telefon, widząc w tym ukoronowanie kariery.

Babcia, która odmówiła Gwiezdnej Michelina · B2

/karpenˈtjɛre/m · carpentieri

cieśla

Fuori, si sentiva il martellare costante dei carpentieri che costruivano baracche di legno.

Na zewnątrz słychać było nieustanne rąbanie cieśli, którzy budowali drewniane baraki.

Wóz, który nie ruszył · B2

/traverˈtino/m

trawertyn

La piazza non c'era più nel senso in cui l'aveva conosciuta: il bar di Ambrogio aveva la serranda abbassata da tre mesi, la fontanella in travertino era stata disattivata e la chiesa di San Filippo Neri aspettava anch'essa il suo destino, avvolta in un silenzio innaturale.

Plac już nie istniał w takim sensie, w jakim go znała: Bar Ambrogia miał opuszczoną roletę od trzech miesięcy, trawertynowa fontanna została wyłączona a kościół świętego Filipa Neri również czekał na swój los, spowity w nienaturalnej ciszy.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/neɡattsjoˈnista/mf · negazionisti

negacjonista

"questo dato sembrerà surreale anche al più scettico dei negazionisti climatici, salvo che abbia vissuto a Trieste a febbraio — nel qual caso lo sa già"

"te dane wydadzą się surrealistyczne nawet najbardziej sceptycznym negacjonistom klimatu, chyba że mieszkali w Trieście w lutym — w takim przypadku już to wiedzą"

La Mia Ricerca È Citata da un Politico a Caso · B2

/in.so.li.taˈmen.te/

niezwykle

Aveva scelto quel giorno preciso con una meticolosità quasi ossessiva: le previsioni meteo indicavano assenza di vento e un'umidità dell'aria insolitamente alta.

Wybrała ten konkretny dzień z niemal obsesyjną skrupulatnością: prognoza pogody wskazywała na brak wiatru i nietypowo wysoką wilgotność powietrza.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/matʃiˈnare/

miażdżyć

Erano ingranaggi di una macchina burocratica che macinava vite umane con la stessa indifferenza con cui una falce taglia l'erba alta.

Byli trybikami biurokratycznej maszyny która przemielała ludzkie życia z taką samą obojętnością, z jaką kosa kosi wysoką trawę.

Granica przechodząca przez salon · B2

/fjeˈnile/m · fienili

stodoła na siano

Nel fienile, Tonio aveva già preparato una buca poco profonda nel pavimento di terra, ricoperta di paglia secca.

W stodole Tonio zdążył już przygotować płytki dół w ziemnej podłodze, przykryty suchą słomą.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/zradiˈkare/

wyrwać z korzeniami

Non si può sradicare un albero che ha le radici nella roccia."

Nie da się wyrwać drzewa, które ma korzenie w skale."

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/ditʃassetˈtenne/mf · diciassettenni

osoba siedemnastoletnia

Gli erano rimasti solo un terzino acciaccato e un diciassettenne che tremava come una foglia.

Został mu tylko poobijany boczny obrońca i siedemnastolatek, który trząsł się jak liść.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/zbriˈɡare/

załatwiać

Lucia arrivò a Montecervino il giorno dopo il funerale di sua madre, con due valigie pesanti e una lista di cose da sbrigare che sembrava non finire mai.

Lucia przybyła do Montecervino dzień później po pogrzebie jej matki, z dwiema ciężkimi walizkami i listą rzeczy do załatwienia które zdawały się nie mieć końca.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/etiketˈtare/

etykietować lub klasyfikować

La sua tesi non era popolare tra i colleghi dell'università di Trento, che la etichettavano come «scienza nostalgica» — un termine accademico per definire i sogni ad occhi aperti.

Jej praca doktorska nie cieszyła się popularnością wśród jej kolegów na Uniwersytecie w Trydencie, którzy nazwali ją „naukowym sentymentalizmem” — termin akademicki określający marzenia na jawie.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/mikroˈskɔpiko/

mikroskopijna

L'alga responsabile, la Glenodinium sanguineum, era scomparsa insieme alle greggi di pecore che un tempo pascolavano sui versanti circostanti; gli escrementi organici degli animali avevano nutrito per secoli quella fioritura microscopica.

Odpowiedzialne za to glony, Glenodinium sanguineum, zniknęły wraz z stadami owiec które niegdyś pasły się na otaczających zboczach; organiczne odchody zwierząt odżywiały ten mikroskopijny zakwit przez wieki.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/messeˈneze/

mesyński

Si sedettero davanti alla Vara, nel calore dell'agosto messinese, tra il profumo di salsedine e di legno vecchio.

Usiedli przed Varą, w upale mesyńskiego sierpnia, wśród zapachu soli i starego drewna.

Wóz, który nie ruszył · B2

/ir.re.paˈra.bi.le/

nieodwracalny

L'appartamento aveva quell'aria sospesa, quasi spettrale, tipica delle case dove è appena successo qualcosa di irreparabile: i fiori ormai appassiti sul tavolo, una valigia ancora mezza aperta nell'ingresso, e i regali di nozze impilati in un angolo come accuse silenziose.

Mieszkanie miało tę zawieszoną, niemal upiorną atmosferę, typowe dla domów, w których właśnie wydarzyło się coś nieodwracalnego: kwiaty, teraz zwiędnięte na stole, walizka wciąż otwarta do połowy w przedpokoju, i prezenty ślubne piętrzące się w kącie jak ciche oskarżenia.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/spetˈtrale/

widmowy

L'appartamento aveva quell'aria sospesa, quasi spettrale, tipica delle case dove è appena successo qualcosa di irreparabile: i fiori ormai appassiti sul tavolo, una valigia ancora mezza aperta nell'ingresso, e i regali di nozze impilati in un angolo come accuse silenziose.

Mieszkanie miało tę zawieszoną, niemal upiorną atmosferę, typowe dla domów, w których właśnie wydarzyło się coś nieodwracalnego: kwiaty, teraz zwiędnięte na stole, walizka wciąż otwarta do połowy w przedpokoju, i prezenty ślubne piętrzące się w kącie jak ciche oskarżenia.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/afˈfidʒːere/

wywieszona

Carmelo lesse il comunicato con la stessa faccia con cui aveva letto la lista dei morti affissa davanti al municipio provvisorio.

Carmelo przeczytał ogłoszenie z tym samym wyrazem twarzy, za pomocą której przeczytał listę zmarłych wywieszoną przed tymczasowym ratuszem.

Wóz, który nie ruszył · B2

/promulˈɡare/

promulgować

Poi le leggi razziali furono promulgate e lui non poté più esibirsi in pubblico.

Następnie ogłoszono ustawy rasowe i nie mógł już występować publicznie.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/aˈstut.tʃo/m · astucci

etui

All'interno giaceva un astuccio di legno nero, fissato con due ganci di ottone ossidato.

W środku leżał czarny drewniany futerał, przymocowany dwoma zapięciami z oksydowanego mosiądzu.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/teˈstardo/

uparty

Pensò a Carlo, a come avrebbe riso di una cosa simile — lui che rideva sempre delle cose che non si potevano cambiare, dicendo che era inutile prendersela col mondo quando il mondo era così chiaramente più testardo di qualsiasi uomo.

Myślała o Carlo, o tym, jak by się śmiał z czegoś takiego — on, który zawsze śmiał się z rzeczy, których nie można było zmienić, mówiąc, że nie ma sensu gniewać się na świat kiedy świat był tak wyraźnie bardziej uparty niż jakikolwiek człowiek.

Granica przechodząca przez salon · B2

/atːʃenˈnare/

lekko się uśmiechając

«Almeno il caffè sarà buono,» disse Marta, accennando un sorriso amaro.

"Przynajmniej kawa będzie dobra," powiedziała Marta, akcentując gorzki uśmiech.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/o.doˈra.re/

pachnieć czymś

La soffitta odorava di legno stagionato, polvere antica e un silenzio che sembrava durare da decenni.

Poddasze pachniało wysezonowanym drewnem, starym kurzem i ciszą, która zdawała się trwać dekadami.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/dimentikanˈtsa/f · dimenticanze

zapomnienie

Sapeva però che la Vara, quel giorno, non era rimasta ferma per indifferenza o per dimenticanza.

Wiedział jednak, że Vara, tego dnia, nie pozostała nieruchoma z obojętności czy zapomnienia.

Wóz, który nie ruszył · B2

/ˈzvɛndere/

wyprzedawać za bezcen

Era una casa ereditata da entrambi, un legame fisico con il loro passato, e lui l'aveva svenduta per coprire un debito di gioco stupido.

To był dom odziedziczony przez nich oboje, fizyczna więź z ich przeszłością, a on sprzedał go tanio, aby pokryć głupi dług hazardowy.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/ˈrɔvo/m · rovi

krzewy jeżyn

Il suo giardino era incolto, un groviglio di rovi e fiori secchi che rifletteva la solitudine dell'uomo.

Jego ogród był nieuprawiany, plątanina cierni i zasuszonych kwiatów co odzwierciedlało samotność mężczyzny.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/da.vanˈtsa.le/m · davanzali

parapet

Ci fu un silenzio denso, in cui si sentiva solo il rumore di un piccione sul davanzale.

Zapadła gęsta cisza, w której słychać było tylko odgłos gołębia na parapecie.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/ˈmetːimi/

przełącz mnie na głośnik

Inne znaczenia: dodaj mnie

Mamma! Mettimi in vivavoce, voglio sentire anch'io— Marco, no. Adesso devo parlare con la nonna. Sì ma— Ti scrivo dopo, promesso. Fammi parlare con lei.

Mamo! Włącz głośnik, ja też chcę słyszeć— Marco, nie. Teraz muszę porozmawiać z babcią. Tak, ale— Napiszę do ciebie później, obiecuję. Daj mi z nią porozmawiać.

Mia Nonna Sta Vendendo i Mobili di Casa · A2

/ˈlak.ka/f · lacche

lakier

La lacca aveva il colore profondo del miele antico, e le curve dello strumento sembravano quasi respirare alla luce fioca.

Lakier miał głęboki kolor starożytnego miodu, a kształty instrumentu zdawały się niemal oddychać w słabym świetle.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/ˈfjale/f · fiale

fiolki

Si mosse con una rapidità metodica, infilando i guanti impermeabili e stappando le fiale di raccolta.

Poruszała się z metodyczną szybkością, zakładając wodoodporne rękawiczki i odkręcając fiolki do pobierania próbek.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/kodaɾˈdi.a/f · codardie

tchórzostwo

Non era sicura neanche lei se il suo silenzio fosse stato protezione o codardia.

Ona sama też nie była pewna czy jej milczenie było ochroną, czy tchórzostwem.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/ezulˈtare/

radować się

Il pubblico si alzò in piedi, ma non per esultare: per protestare, per urlare, per cercare una spiegazione che non arrivò mai.

Publiczność wstała z miejsc, ale nie po to, by wiwatować: by protestować, krzyczeć, szukać wyjaśnienia, które nigdy nie nadeszło.

L'Autogol che Nessuno Spiegò · B2

/trasˈkrivere/

transkrybować

Stavo trascrivendo la registrazione della lettura testamentaria dei Mantovani.

Transkrybowałam nagranie z odczytania testamentu rodziny Mantovani.

Il Notaio Ha Letto il Testamento Sbagliato · B2

/skonsideˈrato/

lekkomyślny

Le campane suonano in modo frenetico, quasi sconsiderato, scuotendo l'aria tersa della primavera umbra.

Dzwony biją gorączkowo, niemal lekkomyślnie, wstrząsając czystym powietrzem umbryjskiej wiosny.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/roˈtore/m · rotori

wirnik

Un oggetto metallico scuro e bagnato è adagiato sul ponte di legno grezzo, con quattro bracci rigidi e rotori ancora intatti nonostante evidenti segni di corrosione marina.

Mroczny i mokry metalowy obiekt leży na szorstkim drewnianym pokładzie, z czterema sztywnymi ramionami i wciąż nienaruszonymi wirnikami pomimo wyraźnych oznak morskiej korozji.

Il Pescatore Che Trova un Drone Militare · B2

/metodoˈlɔdʒiko/

metodologiczny

beh, tecnicamente i dati grezzi potrebbero supportare anche quella lettura, se li isoli dal contesto metodologico—

cóż, technicznie rzecz biorąc, surowe dane mogłyby popierać także to odczytanie, jeśli wyizolujesz je z kontekstu metodologicznego—

La Mia Ricerca È Citata da un Politico a Caso · B2

/rinˈtɔkko/m · rintocchi

uderzenie dzwonu

Contò i rintocchi nell'oscurità: uno, due, tre… e poi ancora, fino a sette.

Policzyła uderzenia dzwonu w ciemności: jeden, dwa, trzy… a potem znowu, aż do siedmiu.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/rjalˈtsare/

ponownie się podnieść

«La cucina e questo salotto rimangono in territorio italiano,» spiegò l'uomo rialzandosi e pulendosi le ginocchia impolverate.

„Kuchnia i ten pokój dzienny pozostają na włoskim terytorium”, wyjaśnił mężczyzna, wstając i wycierając zakurzone kolana.

Granica przechodząca przez salon · B2

/assurdaˈmente/

absurdalnie

Era enorme, lucida, assurdamente professionale per una cucina domestica.

Była ogromna, lśniąca, absurdalnie profesjonalna jak na domową kuchnię.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/delibeˈrata/

zamierzony

Non era stata forzata; era semplicemente aperta, come se qualcuno fosse andato via di fretta, o forse, con una consapevolezza deliberata.

Nie zostały wyważone; były po prostu otwarte, jakby ktoś wyszedł w pośpiechu, lub może ze świadomą premedytacją.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/iˈkɔniko/

kultowy

Quella sera l'ispettore ordinò il piccione arrosto con salsa di melograno, il piatto iconico per cui Adelina era diventata famosa in tutta la regione.

Tego wieczoru inspektor zamówił pieczonego gołębia z sosem z granatów, kultowe danie, dla którego Adelina stała się sławna w całym regionie.

Babcia, która odmówiła Gwiezdnej Michelina · B2

/autoˈɡɔl/m · autogol

samobójczy gol

L'autogol che nessuno spiegò non fu mai spiegato.

Gol samobójczy, którego nikt nie potrafił wytłumaczyć, nigdy nie został wyjaśniony.

L'Autogol che Nessuno Spiegò · B2

/iŋɡjotˈtire/

połykać

Sotto di lui, il fiume scorreva nero e lento, un serpente d'ombra che inghiottiva ogni suono.

Pod nim rzeka płynęła czarna i powolna, wąż z cienia, który połykał każdy dźwięk.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/retʃenˈsore/m · recensori

recenzenci

non per i recensori di repubblica che questa settimana l'hanno già citata come "uno dei passaggi più toccanti dell'anno"

nie dla recenzentów z Repubblica którzy w tym tygodniu już go zacytowali jako „jeden z najbardziej poruszających fragmentów roku”

La Mia Lettera È Finita nel Romanzo di Qualcuno · B2

/irremoˈvibile/

niezachwiany

Pensò anche a sua madre, che aveva attraversato l'altra grande ridisegnazione dei confini nel 1919 e aveva detto, con quella sua calma irremovibile, che i confini non erano mai dove li mettevano le mappe, ma dove la gente decideva di stare.

Pomyślała też o swojej matce, która przeżyła kolejne wielkie wytyczenie granic w 1919 roku i powiedziała, z tym swoim niewzruszonym spokojem, że granice nigdy nie znajdowały się tam, gdzie wyznaczały je mapy, lecz tam, gdzie ludzie postanawiali pozostać.

Granica przechodząca przez salon · B2

/ɡroˈviʎʎo/m · grovigli

gmatwanina

Il suo giardino era incolto, un groviglio di rovi e fiori secchi che rifletteva la solitudine dell'uomo.

Jego ogród był nieuprawiany, plątanina cierni i zasuszonych kwiatów co odzwierciedlało samotność mężczyzny.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/ˈɔkra/f · ocre

ochra

Inne znaczenia: ochrowy

un grande quadro astratto in azzurro e ocra appeso su una parete in pietra grezza tra due finestre ad arco, luce naturale del pomeriggio

duży obraz abstrakcyjny w jasnym błękicie i ochrze wiszący na surowej kamiennej ścianie między dwoma łukowatymi oknami, naturalne popołudniowe światło

Il Mio Quadro È Nella Villa di Qualcun Altro · B1

/kamˈpetto/m · campetti

małe boisko

Si erano conosciuti da bambini nel campetto di via Turati, avevano condiviso scarpe consumate e sogni troppo grandi per quel quartiere.

Znali się od dzieciństwa, kiedy byli dziećmi na małym boisku przy Via Turati, dzielili zużyte buty i marzenia zbyt wielkie jak na to osiedle.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/ir.re.ɡo.larˈmen.te/

nierówno

La stanza era piccola, fresca nonostante l'estate, con il soffitto di roccia che scendeva irregolarmente verso il fondo.

Pokój był mały, chłodny mimo lata, z kamiennym sufitem opadającym nieregularnie ku tyłowi.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/ˈfjala/f · fiale

fiolka

L'acqua era gelida — più fredda di quanto avesse previsto — e quando immerse la prima fiala, si aspettava quasi che avesse una consistenza diversa.

Woda była lodowata — zimniejsza niż się spodziewała — a kiedy zanurzyła pierwszą fiolkę, prawie spodziewała się, że będzie miała inną konsystencję.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/zbjaˈdito/

wyblakły

Le cose della nonna erano ancora tutte al loro posto: una sedia impagliata, una credenza con le fotografie sbiadite, un rosario appeso al muro.

Rzeczy babci były nadal na swoim miejscu: krzesło ze słomianym siedziskiem, kredens ze wyblakłymi fotografiami, różaniec wiszący na ścianie.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/adaˈdʒare/

delikatnie położony

Un oggetto metallico scuro e bagnato è adagiato sul ponte di legno grezzo, con quattro bracci rigidi e rotori ancora intatti nonostante evidenti segni di corrosione marina.

Mroczny i mokry metalowy obiekt leży na szorstkim drewnianym pokładzie, z czterema sztywnymi ramionami i wciąż nienaruszonymi wirnikami pomimo wyraźnych oznak morskiej korozji.

Il Pescatore Che Trova un Drone Militare · B2

/distrattaˈmente/

nieuważnie

Sua nonna era morta tre settimane prima, lasciandogli in eredità un grotto nel Sasso Barisano: centoventotto metri quadri scavati direttamente nella roccia calcarea, con una vista sul Gravina che, stando agli annunci immobiliari che aveva letto distrattamente, "non aveva prezzo."

Jego babcia zmarła trzy tygodnie wcześniej, zostawiając mu w spadku 'grotto' w Sasso Barisano: sto dwadzieścia osiem metrów kwadratowych wykutych bezpośrednio w skale wapiennej, z widokiem na Gravina, która, według ogłoszeń nieruchomości, które roztrzepanie czytał, był bezcenny.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/pikˈko.ne/m · picconi

kilof

Era l'ultima sentinella di un mondo che stava svanendo sotto i colpi del piccone.

Była ostatnią strażniczką świata który znikał pod uderzeniami kilofa.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/pa.skoˈla.re/

paść się

L'alga responsabile, la Glenodinium sanguineum, era scomparsa insieme alle greggi di pecore che un tempo pascolavano sui versanti circostanti; gli escrementi organici degli animali avevano nutrito per secoli quella fioritura microscopica.

Odpowiedzialne za to glony, Glenodinium sanguineum, zniknęły wraz z stadami owiec które niegdyś pasły się na otaczających zboczach; organiczne odchody zwierząt odżywiały ten mikroskopijny zakwit przez wieki.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/reˈʃʃindere/

rozwiązać umowę

il distributore a cui abbiamo rescisso il contratto dodici mesi fa.

dystrybutor, z którym rozwiązaliśmy umowę dwanaście miesięcy temu.

Il Vino Che Ha Rovinato un Matrimonio · B2

/ˈʃalːe/m · scialli

szal

Sì, rispose Irene, stringendosi lo scialle sulle spalle.

Tak, odpowiedziała Irene, otulając się szczelniej szalem na ramionach.

Granica przechodząca przez salon · B2

/sta.dʒoˈna.to/

sezonowany

La soffitta odorava di legno stagionato, polvere antica e un silenzio che sembrava durare da decenni.

Poddasze pachniało wysezonowanym drewnem, starym kurzem i ciszą, która zdawała się trwać dekadami.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/meloˈɡrano/m · melograni

granat

Quella sera l'ispettore ordinò il piccione arrosto con salsa di melograno, il piatto iconico per cui Adelina era diventata famosa in tutta la regione.

Tego wieczoru inspektor zamówił pieczonego gołębia z sosem z granatów, kultowe danie, dla którego Adelina stała się sławna w całym regionie.

Babcia, która odmówiła Gwiezdnej Michelina · B2

/ˈtɛrso/

czysty

Le campane suonano in modo frenetico, quasi sconsiderato, scuotendo l'aria tersa della primavera umbra.

Dzwony biją gorączkowo, niemal lekkomyślnie, wstrząsając czystym powietrzem umbryjskiej wiosny.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/stanˈti.o/

zatęchły

Qualcuno stava friggendo qualcosa — l'odore arrivava dalla finestra aperta, mescolandosi all'aria stantia dell'appartamento.

Ktoś coś smażył — zapach dochodził przez otwarte okno, mieszając się ze stęchłym powietrzem mieszkania.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/juɡoˈzlavo/

jugosłowiański

«La camera da letto, il bagno e il giardino entrano in territorio jugoslavo.»

«Sypialnia, łazienka i ogród wchodzą na terytorium Jugosławii.»

Granica przechodząca przez salon · B2

/riascolˈtare/

słuchać ponownie

riascolto il messaggio "Lascio tutto. Il concerto non lo faccio. Cercate qualcun altro."

odsłuchuję wiadomość ponownie "Zostawiam wszystko. Nie będę grał na koncercie. Szukajcie kogoś innego."

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/frantuˈmare/

roztrzaskane

I palazzi erano crollati come castelli di sabbia, le chiese si erano frantumate, le strade erano scomparse sotto cumuli di macerie alti quanto case.

Budynki zawaliły się jak zamki z piasku, kościoły rozpadły się na kawałki, ulice zniknęły pod stertami gruzu wysokimi jak domy.

Wóz, który nie ruszył · B2

/riɡoʎˈʎozo/

kwitnący

Rosaria aveva portato qualche fiore secco, raccolto tra le ruine di un giardino che un tempo era stato rigoglioso.

Rosaria przyniosła trochę suszonych kwiatów, zebranych pośród ruin ogrodu który niegdyś był bujny.

Wóz, który nie ruszył · B2

/tripliˈkare/

potroić

Aveva osservato altri ristoranti della zona dopo aver ricevuto il riconoscimento: i prezzi erano triplicati, i clienti di sempre erano stati sostituiti da turisti stranieri.

Obserwowała inne restauracje w okolicy po otrzymaniu wyróżnienia: ceny potroiły się, stali klienci zostali zastąpieni przez zagranicznych turystów.

Babcia, która odmówiła Gwiezdnej Michelina · B2

/tʃiŋkwantaˈdu.e/

pięćdziesiąt dwa

Irene aveva cinquantadue anni ed era vedova da tre.

Irena miała pięćdziesiąt dwa lata i była wdową od trzech.

Granica przechodząca przez salon · B2

/tanˈnino/m · tannini

taniny

tannini sgranati, acidità completamente fuori registro, retrogusto di legno economico.

ziarniste taniny, kwasowość całkowicie poza skalą, posmak taniego drewna.

Il Vino Che Ha Rovinato un Matrimonio · B2

/tremoˈlante/

migoczący

Le sue luci arrugginite, fioche e tremolanti, sembravano più gialle del solito, quasi malate, immerse in una nebbia densa che saliva dal fiume.

Jego zardzewiałe światła, przyćmione i migoczące, wydawały się żółtsze niż zwykle, niemal chorobliwie, zanurzone w gęstej mgle unoszącej się z rzeki.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/insaˈlub.re/

niehigieniczny

Ogni volta si ripeteva che ci si sarebbe abituati, che era solo burocrazia, che le case erano vecchie e insalubri.

Za każdym razem powtarzała sobie, że człowiek się przyzwyczai, że to tylko biurokracja, że domy były stare i niezdrowe.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/novantaˈdu.e/

dziewięćdziesiąt dwa

Novantadue minuti di difese chiuse, di porte inviolate, di falli calcolati al millimetro.

Dziewięćdziesiąt dwie minuty zamkniętych obron, czystych kont, fauli obliczonych co do milimetra.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/askolˈtatemi/

Posłuchajcie mnie

Ok raga, ascoltatemi — sto cercando di pensare con ordine. Se il borsone è ancora sotto il divano e il caricabatterie è alla presa, Luca non stava pianificando di andarsene. Qualcosa è successo tra le 19:18 e le 19:21. Riccardo, hai detto che il cancello di servizio era bloccato — ma ci sono altre uscite? Il teatro ha delle scale antincendio sul lato nord, di solito danno su un cortile interno. Guarda lì. E qualcuno ha già parlato con il direttore del venue?

Okej, ludzie, słuchajcie mnie — próbuję myśleć logicznie. Jeśli torba jest nadal pod kanapą, a ładowarka jest w gniazdku, Luca nie planował odejścia. Coś się stało między 19:18 a 19:21. Riccardo, mówiłeś, że furtka serwisowa była zablokowana — ale są inne wyjścia? Teatr ma drabiny ewakuacyjne po stronie północnej, zazwyczaj wychodzą na wewnętrzny dziedziniec. Sprawdź tam. I czy ktoś już rozmawiał z dyrektorem obiektu?

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/sokˈkjudere/

pozostawiać uchylony

Ma Lucia notò qualcosa che lui non aveva menzionato: la porta laterale della torre, quella che di solito rimaneva chiusa a chiave per motivi di sicurezza, quel mattino era socchiusa.

Ale Lucia zauważyła coś, o czym on nie wspomniał: boczne drzwi wieży, te, które zwykle pozostawały zamknięte na klucz ze względów bezpieczeństwa, tego ranka były uchylone.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/ˈlaritʃe/m · larici

modrzew

Era seduta con la schiena contro un larice secolare, controllando le letture del pH sul portatile, quando il lago cambiò.

Siedziała oparta plecami o stuletnią modrzew sprawdzając odczyty pH na swoim laptopie, kiedy jezioro się zmieniło.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/sal.telˈla.re/

podskakiwać

Luca, dal bordo del campo, saltellava su una gamba sola urlando il nome di Marco.

Luca, na skraju boiska, podskakiwał na jednej nodze wykrzykując imię Marco.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/rileɡaˈtura/f · rilegature

oprawa książki

Un quaderno dell'Ottocento, rilegatura in cuoio, pagine ingiallite.

Notatnik z XIX wieku, skórzana oprawa, pożółkłe strony.

La Ricetta Segreta Venduta All'Asta · B2

/ʃiˈɲɔn/m · chignon

kok

Aveva gli occhi gonfi, i capelli raccolti alla svelta in uno chignon disordinato, e una tazza di tè che non stava fumando più da tempo.

Miała spuchnięte oczy, włosy szybko zebrane w niedbały kok, i filiżankę herbaty, która od jakiegoś czasu przestała parować.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/lutʃerˈna.rjo/m · lucernari

świetlik

Era quasi mezzogiorno quando, camminando verso il lucernario, si accorse che una tavola del pavimento vicino alla finestra cedeva leggermente sotto il suo peso.

Było już prawie południe, kiedy, idąc w stronę świetlika, zauważyła, że deska podłogi przy oknie lekko uginała się pod jej ciężarem.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/zɡraˈnato/

ziarnisty

tannini sgranati, acidità completamente fuori registro, retrogusto di legno economico.

ziarniste taniny, kwasowość całkowicie poza skalą, posmak taniego drewna.

Il Vino Che Ha Rovinato un Matrimonio · B2

/ˈtrutʃolo/m · trucioli

wiór drzewny

Messina stava diventando una città provvisoria, una città che sapeva di trucioli, di calce e di polvere di mattoni.

Mesyna stawała się miastem prowizorycznym, miasto pachnące wiórami i wapnem i pyłem ceglanym.

Wóz, który nie ruszył · B2

/salˈsɛdine/f

słony zapach morza

Si sedettero davanti alla Vara, nel calore dell'agosto messinese, tra il profumo di salsedine e di legno vecchio.

Usiedli przed Varą, w upale mesyńskiego sierpnia, wśród zapachu soli i starego drewna.

Wóz, który nie ruszył · B2

/arːufˈfa.to/

potargany

Marta riporta Luca nel backstage. Ha i capelli arruffati e la suola di una scarpa sporca di terra del cortile, ma ride. Riccardo lo abbraccia così forte che Luca protesta. Dal telefono di Marta, in video chiamata, Giorgia non dice niente per qualche secondo — poi si sente solo "stupido", detto con una tenerezza che fa quasi male da sentire.

Marta odprowadza Lucę na zaplecze. Ma potargane włosy i podeszwę buta ubrudzoną ziemią z podwórka, ale się śmieje. Riccardo przytula go tak mocno, że Luca protestuje. Z telefonu Marty, na wideorozmowie, Giorgia przez kilka sekund nic nie mówi — potem słychać tylko „głupcze”, wypowiedziane z czułością, która aż boli.

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/presˈsare/

wywierać presję

prima di sparire, luca era molto stressato non per il concerto — lui adora esibirsi, questo lo sapete ma c'era una situazione con l'etichetta gli era arrivata un'offerta da solista non so da chi, non mi ha detto il nome ma qualcuno lo stava pressando a firmare qualcosa prima del tour

zanim zniknął, Luca był bardzo zestresowany nie z powodu koncertu — uwielbia występować, przecież to wiesz ale była sytuacja z wytwórnią nadszedł dla niego solowy kontrakt Nie wiem od kogo, nie podał mi imienia ale ktoś naciskał na niego żeby podpisał coś przed trasą

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/spolveˈrare/

odkurzać

Aveva cinquantadue anni, capelli grigi e le mani callose di chi aveva trascorso trent'anni a spolverare cornici dorate, a misurare l'umidità delle sale, a vigilare su dipinti che la maggior parte dei visitatori guardava appena.

Miał pięćdziesiąt dwa lata, siwe włosy i zrogowaciałe dłonie kogoś, kto spędził trzydzieści lat na odkurzaniu złoconych ram, mierzeniu wilgotności pomieszczeń, doglądaniu obrazów których większość odwiedzających ledwo zauważała.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/fodeˈrato/

wyściełany

Con cautela, sollevò l'asse di legno, scoprendo uno spazio nascosto, largo quanto una valigia e foderato di un velluto rosso ormai sbiadito dal tempo.

Ostrożnie podniosła drewnianą deskę, odkrywając ukrytą przestrzeń, szeroki jak walizka i wyłożony czerwonym aksamitem już wyblakłym z upływu czasu.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/marteˈllare/m

młotkowanie

Fuori, si sentiva il martellare costante dei carpentieri che costruivano baracche di legno.

Na zewnątrz słychać było nieustanne rąbanie cieśli, którzy budowali drewniane baraki.

Wóz, który nie ruszył · B2

/federaˈtivo/

federacyjny

Spiegarono con la voce piatta di chi ha già ripetuto la stessa cosa decine di volte in quel giorno: in base al Trattato di Parigi, firmato il 10 febbraio, il confine tra la Repubblica Italiana e la Repubblica Federativa Popolare di Jugoslavia passava esattamente — qui aprirono la cartella e indicarono una mappa fitta di linee rosse — esattamente attraverso la sua proprietà.

Wyjaśnili monotonnym głosem kogoś, kto już powtarzał to samo dziesiątki razy tego dnia: na podstawie Traktatu Paryskiego, podpisanego 10 lutego, granica między Republiką Włoską a Federacyjną Republiką Ludową Jugosławii przebiegała dokładnie — tutaj otworzyli teczkę i wskazali mapę gęstą od czerwonych linii — dokładnie przez jej posiadłość.

Granica przechodząca przez salon · B2

/skalˈfire/

osłabiać

Aveva preso l'ultimo treno da Bari apposta per non avere tempo di pensare, per arrivare, chiudere la faccenda e ripartire prima che il peso di quel luogo potesse scalfirlo.

Wziął ostatni pociąg z Bari celowo żeby nie mieć czasu na myślenie, przyjechać, załatwić sprawę i wyjechać ponownie, zanim ciężar tego miejsca zdąży go zranić.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/striˈdɛnte/

przenikliwy

Inne znaczenia: rażący

Fuori, un bambino urlava in cortile, un suono stridente che sembrava provenire da un altro mondo.

Na zewnątrz jakieś dziecko krzyczało na podwórzu, przenikliwy dźwięk, który zdawał się dochodzić z innego świata.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/frastaʎˈʎato/

poszarpane

Marta arrivò al Lago di Tovel un martedì di fine agosto, mentre l'ultima luce del crepuscolo spariva lentamente dietro le vette frastagliate del Monte Peller.

Marta przybyła nad Jezioro Tovel pewnego wtorku pod koniec sierpnia, podczas gdy ostatnie światło zmierzchu powoli znikało za poszarpanymi szczytami góry Peller.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/spiˈrare/

umrzeć

Tre e diciassette era l'ora esatta in cui sua madre era spirata.

Trzydzieści siedem była dokładną godziną o której zmarła jej matka.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/ˈtaɪm læps/m · time-lapse

nagranie poklatkowe

Lo fotografò da tre angolazioni, avviò un time-lapse e poi rimase immobile, osservando lo spettacolo più a lungo di quanto fosse necessario per la ricerca.

Sfografowała ją pod trzema kątami, uruchomiła nagrywanie poklatkowe, a następnie pozostała nieruchomo, obserwując widowisko dłużej niż było to konieczne do badań.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/stapˈpare/

odkorkować

Si mosse con una rapidità metodica, infilando i guanti impermeabili e stappando le fiale di raccolta.

Poruszała się z metodyczną szybkością, zakładając wodoodporne rękawiczki i odkręcając fiolki do pobierania próbek.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/inˈkɔlto/

zaniedbany

Il suo giardino era incolto, un groviglio di rovi e fiori secchi che rifletteva la solitudine dell'uomo.

Jego ogród był nieuprawiany, plątanina cierni i zasuszonych kwiatów co odzwierciedlało samotność mężczyzny.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/lastriˈkato/m · lastricati

brukowana nawierzchnia

Gli uomini la tengono in piedi con il corpo, con la schiena, con le gambe che tremano sul lastricato medievale.

Mężczyźni utrzymują ją pionowo całym ciałem, plecami, z nogami drżącymi na średniowiecznym bruku.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/ˈfjɔko/

słaby

La lacca aveva il colore profondo del miele antico, e le curve dello strumento sembravano quasi respirare alla luce fioca.

Lakier miał głęboki kolor starożytnego miodu, a kształty instrumentu zdawały się niemal oddychać w słabym świetle.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/skwarˈtʃare/

przerywać ciszę

Inne znaczenia: przebić · rozedrzeć się

Erano sette colpi secchi, metallici, che squarciavano il silenzio della notte, e poi, di nuovo, il nulla.

Było to siedem ostrych, metalicznych uderzeń, które rozdzierały ciszę nocy, a potem znowu nic.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/irrespiˈrabile/

niezdatny do oddychania

Il sole picchiava implacabile sulle lamiere delle baracche, rendendo l'aria densa e irrespirabile, un calore che sembrava voler cancellare ogni traccia di speranza rimasta.

Słońce prażyło bezlitośnie w metalowe blachy baraków, czyniąc powietrze gęstym i nie dającym się oddychać, upał, który zdawał się chcieć wymazać wszelki pozostały ślad nadziei.

Wóz, który nie ruszył · B2

/kavaˈtappi/m · cavatappi

korkociąg

sì, ero tornato — avevo dimenticato il cavatappi di servizio e un paio di altre cose.

tak, wróciłem — zapomniałem korkociągu kelnerskiego i kilku innych rzeczy.

Il Vino Che Ha Rovinato un Matrimonio · B2

/tikːetˈti.o/m · ticchettii

tykanie

Era stato lui a badare alla nonna negli ultimi anni — a portarle la spesa, ad accompagnarla dal medico, ad ascoltare storie che si ripetevano sempre uguali, come il ticchettio di un orologio a pendolo.

To on opiekował się babcią przez ostatnie lata — przynosząc jej zakupy, towarzysząc jej do lekarza, słuchając opowieści, które zawsze powtarzały się w ten sam sposób, jak tykanie babcinego zegara.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/raˈdɛnte/

ukośny

La linea di gesso brillava sul pavimento nella luce radente del pomeriggio.

Kreska z kredy błyszczała na podłodze w słabym popołudniowym świetle.

Granica przechodząca przez salon · B2

/unitʃelluˈlare/

jednokomórkowy

Erano le condizioni ambientali ideali in cui, secondo le sue complesse ricerche, le colonie di alghe unicellulari potevano moltiplicarsi con una rapidità tale da tingere, in poche ore, l'intero specchio d'acqua.

Były to idealne warunki środowiskowe w których, według jej złożonych badań, kolonie jednokomórkowych glonów mogły się rozmnażać z taką szybkością, że barwiły, w ciągu kilku godzin, całą masę wodną.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/nervozaˈmente/

nerwowo

«Sarà stato il meccanismo,» disse la signora Ferretti, stirando nervosamente il bordo del cappotto con le dita.

„To musiał być mechanizm” – powiedziała pani Ferretti, nerwowo gładząc palcami brzeg płaszcza.

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/ˈtanniko/

garbnikowy

Gli passa un bicchiere di vino rosso locale, aspro e tannico come la pietra di Gubbio.

Podaje mu kieliszek miejscowego czerwonego wina, cierpkie i taniczne jak kamień z Gubbio.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/zmarˈrire/

stracić

Un lago che si era tinto di rosso ogni estate per generazioni aveva semplicemente smarrito la sua memoria biologica.

Jezioro, które co lato nabierało czerwonego koloru przez pokolenia po prostu straciło swoją biologiczną pamięć.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/indʒalˈlire/

żółknąć

Nel rione Corvino, solo una finestra aveva ancora le tende — quelle di pizzo giallo, ormai ingiallite dal tempo e dal fumo, che Carmela Fabrizi appendeva ogni primavera da quarantadue anni.

W dzielnicy Corvino, tylko jedno okno wciąż miało zasłony — te z żółtej koronki, już pożółkłe od czasu i dymu, które Carmela Fabrizi wieszała każdej wiosny przez czterdzieści dwa lata.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/materjalidˈdza.re/

nagle się pojawić

Solo il rumore lontano di un'auto che passava in città, e l'altra sponda del ponte che, improvvisamente, si materializzò a soli dieci metri da lui.

Tylko odległy szum przejeżdżającego w mieście samochodu, i drugi brzeg mostu który nagle się zmaterializował zaledwie dziesięć metrów od niego.

Most, przez który nikt nie przechodzi nocą · B2

/tʃelloˈfan/m

celofan

Giulia arrivò con la macchina del caffè ancora nella scatola originale, avvolta nel cellophane dorato che aveva scelto con tanta cura quattro mesi prima.

Giulia przyjechała z ekspresem do kawy wciąż w oryginalnym pudełku, owinięty w złotą folię celofanową który wybrała z taką troską cztery miesiące wcześniej.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/im.piˈla.re/

ułożony w stos

Inne znaczenia: piętrzyć się

L'appartamento aveva quell'aria sospesa, quasi spettrale, tipica delle case dove è appena successo qualcosa di irreparabile: i fiori ormai appassiti sul tavolo, una valigia ancora mezza aperta nell'ingresso, e i regali di nozze impilati in un angolo come accuse silenziose.

Mieszkanie miało tę zawieszoną, niemal upiorną atmosferę, typowe dla domów, w których właśnie wydarzyło się coś nieodwracalnego: kwiaty, teraz zwiędnięte na stole, walizka wciąż otwarta do połowy w przedpokoju, i prezenty ślubne piętrzące się w kącie jak ciche oskarżenia.

Zwrócony prezent ślubny · B2

/impakketˈtare/

spakować

Marta impacchettò l'attrezzatura, sigillò i campioni e si incamminò verso l'auto.

Marta spakowała sprzęt, zapieczętowała próbki i ruszyła w stronę samochodu.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/ljuˈtajo/m · liutai

lutnik

Aldo Bernardi era l'ultimo grande liutaio di Cremona a lavorare ancora secondo le tecniche tradizionali.

Aldo Bernardi był ostatnim wielkim lutnikiem Cremony nadal pracującym według tradycyjnych technik.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/invi.oˈlato/

nietknięty

Novantadue minuti di difese chiuse, di porte inviolate, di falli calcolati al millimetro.

Dziewięćdziesiąt dwie minuty zamkniętych obron, czystych kont, fauli obliczonych co do milimetra.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/set.tan.taˈkwat.tro/

siedemdziesiąt cztery

«E le dico quello che ho già detto ai suoi colleghi: ho settantaquattro anni, sono nata in questo appartamento, e non ho intenzione di morire in un palazzo nuovo al Tiburtino, tra mura che non sanno chi sono.»

„A mówię Panu/Pani to, co już powiedziałem/am Pana/Pani kolegom: Mam siedemdziesiąt cztery lata, urodziłam się w tym mieszkaniu, i nie mam zamiaru umierać w nowym budynku na Tiburtino, między ścianami, które nie wiedzą, kim jestem.”

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/novanˈtesimo/

dziewięćdziesiąty

Io, invece, ero rimasto bloccato in quel sabato di maggio, come se il tempo avesse deciso di fermarsi proprio al novantesimo minuto.

Ja natomiast utknąłem w tamtej majowej sobocie, jakby czas postanowił zatrzymać się dokładnie w dziewięćdziesiątej minucie.

L'Autogol che Nessuno Spiegò · B2

/infeˈstare/

prześladować

Il Vercelli era diventato una ferita aperta, un argomento da evitare nelle cene tra amici, un fantasma che infestava i nostri ricordi.

Vercelli stało się otwartą raną, tematem, którego należało unikać podczas kolacji z przyjaciółmi, duchem, który nawiedzał nasze wspomnienia.

L'Autogol che Nessuno Spiegò · B2

/pulˈviskolo/m · pulviscoli

drobinki kurzu

La luce del mattino filtrava a fatica attraverso una piccola finestra circolare, illuminando il pulviscolo che danzava nell'aria immobile.

Poranne światło z trudem przenikało przez małe okrągłe okno, oświetlając tańczące w nieruchomym powietrzu drobiny kurzu.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/riɡoˈrista/mf · rigoristi

wykonawca rzutu karnego

Il vero rigorista era Luca Amato, ventun anni, il gioiellino della squadra, il ragazzo a cui tutti i tifosi guardavano come si guarda a una promessa ancora da mantenere.

Prawdziwym wykonawcą rzutów karnych był Luca Amato, dwudziestojednoletni, mały klejnot drużyny, chłopiec, na którego wszyscy kibice patrzyli jak patrzy się na obietnicę, która ma jeszcze zostać dotrzymana.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/komˈbine/f · combine

ustawianie meczów

Nei giorni che seguirono, i giornali scrissero di combine, di scommesse illegali, di pressioni oscure.

W kolejnych dniach gazety rozpisywały się o ustawianiu meczów, nielegalnych zakładach bukmacherskich i zakulisowych naciskach.

L'Autogol che Nessuno Spiegò · B2

/ottantaˈdu.e/

osiemdziesiąt dwa

Il violino non aveva emesso una nota da ottantadue anni; era finalmente giunto il momento che qualcuno tornasse ad ascoltarlo.

Skrzypce nie wydały dźwięku od osiemdziesięciu dwóch lat; nadszedł wreszcie czas, aby ktoś powrócił, aby ich posłuchać.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/evidenˈtsjatore/m · evidenziatori

zakreślacz

un evidenziatore giallo sul tavolo di cucina scuro, il cappuccio accanto, quasi esaurito

żółty zakreślacz na ciemnym kuchennym stole, kapturek obok niego, prawie wyschnięty

La Mia Lettera È Finita nel Romanzo di Qualcuno · B2

/djaɡonalˈmente/

po przekątnej

La linea entrava dalla finestra che dava sulla vigna, attraversava diagonalmente il salotto — tagliando in due il tavolo rotondo dove Irene mangiava da sola ogni sera — e usciva dall'altra parte, verso il muro che separava il salotto dalla camera da letto.

Linia wchodziła przez okno wychodzące na winnicę, przebiegała po przekątnej przez salon — przecinając na pół okrągły stół przy którym Irene co wieczór jadła sama — i wychodziła z drugiej strony, w stronę ściany oddzielającej salon od sypialni.

Granica przechodząca przez salon · B2

/dʒesˈsɛt.to/m · gessetti

kreda

Nel settembre del 1947, due uomini bussarono alla porta di Irene Marini con un metro di legno, una cartella di documenti timbrati e un gessetto bianco.

We wrześniu 1947 roku, dwóch mężczyzn zapukało do drzwi Irene Marini z drewnianym metrem, teczką ostemplowanych dokumentów i białą kredą.

Granica przechodząca przez salon · B2

/tʃeraˈlakːa/f · ceralacche

lak do pieczęci

Una cassa di legno scuro con il sigillo di ceralacca ancora intatto, appoggiata su una mensola di pietra della cantina delle riserve.

Ciemna drewniana skrzynia z pieczęcią woskową wciąż nienaruszona, stojąca na kamiennej półce w piwnicy rezerwowej.

Il Vino Che Ha Rovinato un Matrimonio · B2

/tappeˈtːsare/

pokryte

Marco guardò le pareti: erano tappezzate di ricordi, di segni, di vita vissuta.

Marco spojrzał na ściany: były pokryte wspomnieniami, śladami i przeżytym życiem.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/metikoloziˈta/f · meticolosità

skrupulatność

Aveva scelto quel giorno preciso con una meticolosità quasi ossessiva: le previsioni meteo indicavano assenza di vento e un'umidità dell'aria insolitamente alta.

Wybrała ten konkretny dzień z niemal obsesyjną skrupulatnością: prognoza pogody wskazywała na brak wiatru i nietypowo wysoką wilgotność powietrza.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/impolveˈrato/

zakurzony

«La cucina e questo salotto rimangono in territorio italiano,» spiegò l'uomo rialzandosi e pulendosi le ginocchia impolverate.

„Kuchnia i ten pokój dzienny pozostają na włoskim terytorium”, wyjaśnił mężczyzna, wstając i wycierając zakurzone kolana.

Granica przechodząca przez salon · B2

/ˈɡrɔtto/m · grotti

mieszkanie w jaskini

Il grotto della nonna si trovava in fondo a una scalinata di pietra consumata dal tempo.

Grotę babci znajdowało się na dole kamiennych schodów, wytartych przez czas.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/set.tan.taˈmi.la/

siedemdziesiąt tysięcy

Si stimava che oltre settantamila persone fossero morte quella mattina, tra le quattro e le cinque, quando la gente dormiva ancora.

Szacowano, że ponad siedemdziesiąt tysięcy ludzi zginęło tamtego ranka, między czwartą a piątą, kiedy ludzie jeszcze spali.

Wóz, który nie ruszył · B2

/baˈzaltiko/

bazaltowy

Il magazzino aveva resistito al terremoto per un caso fortunato: stava su fondamenta di roccia basaltica, lontano dalle strade che si erano aperte come ferite nel suolo.

Magazyn przetrwał trzęsienie ziemi dzięki szczęśliwemu zbiegowi okoliczności: stał na fundamentach z bazaltowej skały, z dala od ulic, które rozwarły się jak rany w ziemi.

Wóz, który nie ruszył · B2

/siŋkoˈpato/

synkopowany

È un mare di colori che si muove in un ritmo sincopato.

To morze kolorów poruszające się w synkopowanym rytmie.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/ottanˈtɛzimo/

osiemdziesiąty

Ma Luca era uscito all'ottantesimo minuto con una caviglia gonfia come un melone, e adesso stava sul bordo del campo con il ghiaccio sulla gamba e gli occhi lucidi.

Ale Luca zszedł w osiemdziesiątej minucie z kostką spuchniętą jak melon, a teraz stał na krawędzi boiska z lodem na nodze i błyszczącymi (zapłakanymi) oczami.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/zbjaˈdire/

wyblakły

Con cautela, sollevò l'asse di legno, scoprendo uno spazio nascosto, largo quanto una valigia e foderato di un velluto rosso ormai sbiadito dal tempo.

Ostrożnie podniosła drewnianą deskę, odkrywając ukrytą przestrzeń, szeroki jak walizka i wyłożony czerwonym aksamitem już wyblakłym z upływu czasu.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/ˈpaf/

Puf!

Nel cortile mi hanno fregato il telefono — un tipo, mi ha chiesto una sigaretta, si è avvicinato e paf, sparito dal cancello — e ho corso all'ingresso principale ma senza pass non passavo, e intanto voi non rispondete perché ovviamente non conoscete questo numero— Hai chiamato da una cabina del telefono?

Na dziedzińcu zwędzili mi telefon — jakiś facet poprosił mnie o papierosa, podszedł bliżej i bach, zniknął za bramą — a ja pobiegłem do głównego wejścia, ale bez przepustki nie mogłem wejść, a wy w tym czasie nie odbieracie, bo oczywiście nie znacie tego numeru— Dzwoniłeś z budki telefonicznej?

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/attʃakˈkato/

kontuzjowany

Gli erano rimasti solo un terzino acciaccato e un diciassettenne che tremava come una foglia.

Został mu tylko poobijany boczny obrońca i siedemnastolatek, który trząsł się jak liść.

Kara, która zatrzymała miasto · B2

/attʃotːoˈlato/

brukowany

Una mattina, mentre apriva le imposte della sala principale, sentì il rumore di un veicolo militare sulla strada acciottolata.

Pewnego ranka, otwierając okiennice głównego holu, usłyszał dźwięk wojskowego pojazdu na brukowanej drodze.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/riɡurdʒiˈtare/

roić się

I vicoli medievali rigurgitano di gente vestita con le magliette gialle, blu e nere dei tre santi.

Średniowieczne zaułki aż kipią od ludzi ubranych w żółte, niebieskie i czarne koszulki trzech świętych.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/iŋkammiˈnare/

wyruszyć

Marta impacchettò l'attrezzatura, sigillò i campioni e si incamminò verso l'auto.

Marta spakowała sprzęt, zapieczętowała próbki i ruszyła w stronę samochodu.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/ɡorˈɡɔʎʎo/m · gorgoglii

bulgotanie

Aveva messo il caffè sul fuoco, ascoltando il gorgoglio familiare della moka, e aveva aperto la finestra per guardare la piazza.

Postawiła kawę na kuchence, słuchając znajomego bulgotania kawiarki moka, i otworzyła okno, żeby spojrzeć na plac.

Ostatni lokator dzielnicy do rozbiórki · B2

/fridʒːitoˈria/f · friggitorie

smażalnia

Gubbio odora di pietra scaldata dal sole, di cera bruciata e di friggitorie aperte fin dall'alba.

Gubbio pachnie kamieniem rozgrzanym słońcem, spalonym woskiem i sklepami z jedzeniem smażonym na głębokim tłuszczu, otwartymi od świtu.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

/ˈtaimstamp/m · timestamp

znaczniki czasu

...sì. Con i timestamp che ha mandato Davide, suppongo di sì.

...tak. Ze znacznikami czasu, które wysłał Davide, Przypuszczam, że tak.

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/zɡretoˈlare/

kruszyć się

Elena aveva trascorso tutta la mattina a spostare scatole di cartone ingiallito, fotografie senza nomi sul retro e vecchi spartiti che si sgretolavano sotto le sue dita come foglie secche.

Elena spędziła całe poranek przenosząc pożółkłe kartonowe pudła, zdjęcia bez podpisów na odwrocie i stare nuty, które kruszyły się pod jej palcami niczym suche liście.

Skrzypce ukryte na strychu Cremony · B2

/skwaˈdrare/

oceniać

"Sei uguale a lei," disse Rocco, squadrandolo con occhi che sembravano aver visto troppi inverni.

"Jesteś taki sam jak ona," powiedział Rocco, oglądając go oczyma, które zdawały się widzieć zbyt wiele zim.

Ostatni pociąg do Sassi · B2

/sokˈkjuːzo/

uchylony

Marta raggiunge Riccardo nel cortile. Lo zaino di Luca è aperto sul selciato. Il portafoglio è dentro, intatto. Sul quarto lato del cortile c'è un cancello di ferro che dà sulla via laterale — socchiuso, con il fermo arrugginito che ciondola.

Marta dociera do Riccarda na dziedzińcu. Plecak Luki leży otwarty na bruku. Portfel jest w środku, nienaruszony. Na czwartym boku dziedzińca jest żelazna brama prowadząca na boczną ulicę — uchylona, ze zardzewiałym ryglem zwisającym swobodnie.

Il Cantante Scomparso Prima del Concerto · B2

/uzuˈrare/

zużywać się

«Queste cose vecchie si rompono, si usurano con il tempo.»

„Te stare rzeczy się psują, zużywają się z czasem.”

Il Campanile che Suonò da Solo · B2

/diɡraˈdare/

łagodnie opadać

Montò la sua attrezzatura sulla riva orientale, in un punto dove il fondale digradava dolcemente, permettendole di raccogliere campioni senza l'ausilio di una barca.

Rozstawiła swój sprzęt na wschodnim brzegu, w miejscu, gdzie dno łagodnie opadało, umożliwiając jej pobieranie próbek bez pomocy łodzi.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/impatˈtsata/

szaleńczo

Fu quello della bambina di sette anni al tavolo della cucina, che sentiva il cuore battere all'impazzata per la meraviglia.

Był to instynkt siedmioletniej dziewczynki przy kuchennym stole, której serce biło dziko z zachwytu.

Noc, która zmieniła kolor jeziora · B2

/anonimidˈdzaːre/

anonimizować

Mirella, ascolta. Non volevo arrivare a questo punto. Tre settimane fa mi ha contattato Randazzo — il direttore commerciale, sai chi è — mi ha detto che uno degli editori stranieri che stavamo trattando per i diritti aveva sollevato delle preoccupazioni legali. Sui nomi nel capitolo 9. Ha detto che bastava anonimizzare, che era nell'interesse di tutti, che Ferri avrebbe capito... e mi ha detto — Mirella, mi ha detto che era già stato concordato con te. Che tu eri d'accordo.

Mirella, posłuchaj. Nie chciałem do tego doprowadzić. Trzy tygodnie temu skontaktował się ze mną Randazzo — dyrektor handlowy, wiesz kto to — powiedział mi, że jeden z zagranicznych wydawców, z którymi negocjowaliśmy prawa, zgłosił zastrzeżenia prawne. Dotyczące imion w rozdziale 9. Powiedział, że wystarczy anonimizacja, że to w interesie wszystkich, że Ferri zrozumie... i powiedział mi — Mirella, powiedział mi, że zostało to już z tobą uzgodnione. Że się na to zgodziłaś.

Qualcuno Modifica il Mio Manoscritto · B2

/spetːromeˈtriko/

spektrometryczny

Presentare un'analisi spettrometrica comparativa alla casa d'aste entro domenica sera.

Przedstawić porównawczą analizę spektrometryczną do domu aukcyjnego do niedzielnego wieczoru.

La Ricetta Segreta Venduta All'Asta · B2

/skrepoˈlare/

pękać

Aldo sapeva che l'umidità era nemica, che le variazioni di temperatura potevano far screpolare la pittura, che stava correndo un rischio enorme.

Aldo wiedział, że wilgoć była wrogiem, że wahania temperatury mogły spowodować pękanie farby, że podejmował ogromne ryzyko.

Strażnik, który ukrył obrazy pod stodołą · B2

/tʃeraˈjɔlo/m · ceraioli

nosiciele świec

I ceraioli — decine di uomini con le braccia intrecciate sotto la struttura di legno — sollevano il cero di Sant'Ubaldo con un grido collettivo che non è un urlo di guerra né un canto religioso.

Ceraioli — dziesiątki mężczyzn ze splecionymi ramionami pod drewnianą konstrukcją — unoszą świecę Świętego Ubalda zbiorowym okrzykiem który nie jest ani okrzykiem bojowym, ani pieśnią religijną.

Wyścig Świec bez Zwycięzców · B2

Pobierz

Historie z tymi słowami

Powiązane listy