Słownictwo — włoski: Kształty, rozmiary i materiały, 119 słów z obrazkami, nagraniami i fiszkami do druku

C'è una macchina grande.

Jest duży samochód.

Un piccolo angelo di ceramica bianca.

Mały aniołek z białej ceramiki.

Luca e Marco sono alla linea di partenza.

Luca i Marco są na linii startowej.

Lo zaino scivola verso il bordo.

Plecak zsuwa się w stronę krawędzi.

Apre la sua borsa grande, quella vecchia di pelle marrone, e tira fuori un fioretto.

Otwiera swoją dużą torbę, tą starą, brązową, skórzaną, i wyciąga szpadę.

C'è anche una pietra.

Jest też kamień.

Il sentiero era stretto e scivoloso.

Ścieżka była wąska i śliska.

Una bambina entra nel cerchio.

Mała dziewczynka wchodzi do kręgu.

Sul tavolo c'è una macchina di legno e tela.

Na stole znajduje się maszyna z drewna i płótna.

Un angolo si è già staccato.

Jeden róg już się odczepił.

Le luci gialle sembravano normali adesso, innocue lampadine su una struttura di ferro.

Żółte światła wydawały się teraz zwyczajne, nieszkodliwe żarówki na żelaznej konstrukcji.

Dentro c'è del peperoncino secco.

W środku jest trochę suszonego chili.

Rossana cammina nel bosco con il cappello largo e gli scarponi pesanti. La telecamera la segue. Andrea grida "stop!" due volte. Poi dice "bene" sottovoce.

Rossana idzie przez las w szerokim kapeluszu i ciężkich butach. Kamera podąża za nią. Andrea krzyczy „stop!” dwa razy. Potem mówi „dobrze” szeptem.

Una sedia di plastica vuota nel corridoio.

Plastikowe krzesło puste na przedpokoju.

Il viaggio verso il centro fu breve, ma il silenzio tra loro era denso, quasi solido.

Podróż do centrum była krótka, ale cisza między nimi była gęsta, prawie namacalna.

Sul tavolo c'è un piccolo vaso di vetro.

Na stole stoi mały słoik.

strato argilloso rossastro, compatto

czerwonawa warstwa gliny, zbita

Sul tavolo c'è una macchina di legno e tela.

Na stole znajduje się maszyna z drewna i płótna.

Questo è solo un pezzo di metallo e legno.

To tylko kawałek z metalu i drewna.

I vicoli erano stretti, irregolari, un labirinto di scale che sembravano sfidare la gravità, illuminati da pochi lampioni che proiettavano ombre lunghe sulla pietra color ocra.

Zaułki były wąskie, nieregularne, labirynt schodów, które zdawały się kpić z grawitacji, oświetlone kilkoma latarniami, które rzucały długie cienie na kamień w kolorze ochry.

Una piccola latta metallica rotonda, coperchio sollevato, completamente vuota, appoggiata su un ripiano di metallo del laboratorio.

Mała okrągła metalowa puszka, z podniesioną pokrywką, całkowicie pusta, leżąca na metalowej półce laboratorium.

Lavoro con il marmo, signor Aldo!

Pracuję z marmurem, Panie Aldo!

"Nonno," dice Sara, "questo cioccolato non è liscio.

– Dziadku – mówi Sara, – ta czekolada nie jest gładka.

Marco aprì la cartella e posò i documenti sul tavolo con delicatezza, come se stesse maneggiando qualcosa di fragile.

Marco otworzył teczkę i delikatnie położył dokumenty na stole, jakby obchodził się z czymś kruchym.

certo. era verde, con i braccioli consumati

oczywiście. był zielony, z wytartymi podłokietnikami

vista sui vigneti, lenzuola di lino, profumo di lavanda

widok winnic, lniane prześcieradła, zapach lawendy

Gubbio odora di pietra scaldata dal sole, di cera bruciata e di friggitorie aperte fin dall'alba.

Gubbio pachnie kamieniem rozgrzanym słońcem, spalonym woskiem i sklepami z jedzeniem smażonym na głębokim tłuszczu, otwartymi od świtu.

beh, tecnicamente i dati grezzi potrebbero supportare anche quella lettura, se li isoli dal contesto metodologico—

cóż, technicznie rzecz biorąc, surowe dane mogłyby popierać także to odczytanie, jeśli wyizolujesz je z kontekstu metodologicznego—

Una sera, ha trovato un vecchio collare di cuoio vicino alla panchina.

Pewnego wieczoru, znalazła stary skórzany kołnierz obok ławki.

L’eroe aveva capelli verdi e teneva una grande colonna piena di crepe.

Bohater miał zielone włosy i trzymał wielką kolumnę pełną pęknięć.

La Madonna con Bambino tornò al suo posto sulla parete ovest della pinacoteca, nella stessa luce obliqua del mattino che l'aveva sempre illuminata.

Madonna z Dzieciątkiem wróciła na swoje miejsce na zachodnią ścianę galerii obrazów, w tym samym ukośnym porannym świetle, które zawsze ją oświetlało.

Una piccola scatola di latta arrugginita e ammaccata, chiusa, appoggiata su una pietra grigia.

Małe blaszane pudełko zardzewiałe i wgniecione, zamknięte, leżące na szarym kamieniu.

La macchina fotografica di Nadia, appoggiata su un tavolo di legno — piccola, graffiata, molto usata.

Aparat Nadii, stojący na drewnianym stole — mały, porysowany, mocno używany.

Ma a volte, ciò che ti riporta a casa può essere ancora più bello di qualsiasi città d'oro.

Ale czasem to, co sprowadza cię z powrotem do domu może być jeszcze piękniejsze niż jakiekolwiek miasto ze złota.

Con un animale di dimensioni considerevoli.

Ze zwierzęciem znacznych rozmiarów.

La medaglia d'argento è al collo.

Srebrny medal jest na szyi.

La luce del mattino filtrava a fatica attraverso una piccola finestra circolare, illuminando il pulviscolo che danzava nell'aria immobile.

Poranne światło z trudem przenikało przez małe okrągłe okno, oświetlając tańczące w nieruchomym powietrzu drobiny kurzu.

Solo il legno nudo, con una scritta a inchiostro quasi svanito: Moshe, 1938.

Tylko gołe drewno, z napisem niemal wyblakłym atramentem: Moshe, 1938.

Funziona anche con campo ridotto.

Działa nawet przy ograniczonym zasięgu.

marco, questo sembra osso

Marco, to wygląda jak kość

Il muro antico di tufo giallo, esposto e grezzo dopo la rimozione della vernice — pietre scure e chiare a strisce irregolari, con una crepa verticale evidente sulla superficie.

Starożytna ściana z żółtego tufitu, odsłonięta i surowa po usunięciu farby — ciemne i jasne kamienie w nieregularnych pasach, z pionowym pęknięciem widocznym na powierzchni.

Il fienile era vecchio, con il tetto di paglia e il pavimento di terra battuta, e odorava di fieno e di tempo.

Stodoła była stara, ze słomianym dachem i klepiskiem, i pachniała sianem i czasem.

«La piega è importante,» dice Ada.

„Zagięcie jest ważne” — mówi Ada.

Lo spessore della parete corticale.

Grubość ściany korowej.

Con un animale di dimensioni considerevoli.

Ze zwierzęciem znacznych rozmiarów.

La posò sul tavolo con molta attenzione, come se fosse di cristallo, e non rispose subito.

Położył ją na stole z wielką uwagą, jakby była z kryształu, i nie odpowiedział od razu.

Sua madre, Concetta, gli diede una piccola borsa di cotone.

Jego matka, Concetta, dała mu małą torebkę z bawełny.

Un microfono grande. Morbido.

Duży mikrofon. Miękki.

Un piccolo angelo di ceramica bianca.

Mały aniołek z białej ceramiki.

L'acqua era gelida — più fredda di quanto avesse previsto — e quando immerse la prima fiala, si aspettava quasi che avesse una consistenza diversa.

Woda była lodowata — zimniejsza niż się spodziewała — a kiedy zanurzyła pierwszą fiolkę, prawie spodziewała się, że będzie miała inną konsystencję.

di chi ha già ripetuto la stessa cosa decine di volte in quel giorno: in base al Trattato di Parigi, firmato il 10 febbraio, il confine tra la Repubblica Italiana e la Repubblica Federativa Popolare di Jugoslavia passava esattamente — qui aprirono la cartella e indicarono una mappa fitta di linee rosse — esattamente attraverso la sua proprietà.

kogoś, kto już powtarzał to samo dziesiątki razy tego dnia: na podstawie Traktatu Paryskiego, podpisanego 10 lutego, granica między Republiką Włoską a Federacyjną Republiką Ludową Jugosławii przebiegała dokładnie — tutaj otworzyli teczkę i wskazali mapę gęstą od czerwonych linii — dokładnie przez jej posiadłość.

Luca fa un triangolo con la pasta.

Luca robi z ciasta trójkąt.

«Attraverso la casa,» disse il più basso dei due, abbassando gli occhi come se stesse guardando il pavimento di cotto con un interesse che non aveva mai provato per nessun pavimento in vita sua.

„Przez dom” – powiedział niższy z nich, opuszczając wzrok, jakby patrzył na terakotową posadzkę z zainteresowaniem, jakiego nigdy nie odczuwał wobec żadnej podłogi w całym swoim życiu.

Rocco aprì la porta di legno massiccio e accese una luce bassa.

Rocco otworzył solidne drewniane drzwi i zapalił słabe światło.

All'interno giaceva un astuccio di legno nero, fissato con due ganci di ottone ossidato.

W środku leżał czarny drewniany futerał, przymocowany dwoma zapięciami z oksydowanego mosiądzu.

Le scale di pietra salivano in spirale verso l'alto.

Kamienne schody wiły się w górę.

Un grande microfono a giraffa con copertura di pelliccia grigia.

Duży mikrofon na wysięgniku pokryty szarym futrem.

I margini. Ci sono appunti minuscoli scritti di traverso, non sono ricette normali — sono formule.

Marginesy. Są tam maleńkie notatki napisane bokiem, to nie są zwykłe przepisy — to są formuły.

strato argilloso rossastro, compatto

czerwonawa warstwa gliny, zbita

cerca una scatola piccola, di latta, rettangolare

poszukaj małego pudełka, blaszanego, prostokątnego

Si mosse con una rapidità metodica, infilando i guanti impermeabili e stappando le fiale di raccolta.

Poruszała się z metodyczną szybkością, zakładając wodoodporne rękawiczki i odkręcając fiolki do pobierania próbek.

Con cautela, sollevò l'asse di legno, scoprendo uno spazio nascosto, largo quanto una valigia e foderato di un velluto rosso ormai sbiadito dal tempo.

Ostrożnie podniosła drewnianą deskę, odkrywając ukrytą przestrzeń, szeroki jak walizka i wyłożony czerwonym aksamitem już wyblakłym z upływu czasu.

Quella curvatura.

To zakrzywienie.

Sua nonna era morta tre settimane prima, lasciandogli in eredità un grotto nel Sasso Barisano: centoventotto metri quadri scavati direttamente nella roccia calcarea, con una vista sul Gravina che, stando agli annunci immobiliari che aveva letto distrattamente, "non aveva prezzo."

Jego babcia zmarła trzy tygodnie wcześniej, zostawiając mu w spadku 'grotto' w Sasso Barisano: sto dwadzieścia osiem metrów kwadratowych wykutych bezpośrednio w skale wapiennej, z widokiem na Gravina, która, według ogłoszeń nieruchomości, które roztrzepanie czytał, był bezcenny.

Una piccola scatola di latta arrugginita e ammaccata, chiusa, appoggiata su una pietra grigia.

Małe blaszane pudełko zardzewiałe i wgniecione, zamknięte, leżące na szarym kamieniu.

ok allora... sulla cartina c'è questo puntino piccolo dopo Lamezia. non riesco a leggere bene il nome con questa luce, però c'è. e... la cosa buona è che vicino c'è una strada. quindi non siamo in mezzo al nulla totale. ecco.

Ok, więc... na mapie jest taki mały punkcik za Lamezia. Nie mogę dobrze odczytać nazwy przy tym świetle, ale jest. I... dobra wiadomość jest taka, że w pobliżu jest droga. Więc nie jesteśmy w środku totalnego pustkowia. Oto.

Le amiche aprono la loro scatola e ridono: i cioccolatini si sono sciolti, diventando una massa marrone e appiccicosa.

Koleżanki otwierają swoje pudełko i śmieją się: czekoladki się rozpuściły, zamieniając się w brązową i lepką masę.

La piazza non c'era più nel senso in cui l'aveva conosciuta: il bar di Ambrogio aveva la serranda abbassata da tre mesi, la fontanella in travertino era stata disattivata e la chiesa di San Filippo Neri aspettava anch'essa il suo destino, avvolta in un silenzio innaturale.

Plac już nie istniał w takim sensie, w jakim go znała: Bar Ambrogia miał opuszczoną roletę od trzech miesięcy, trawertynowa fontanna została wyłączona a kościół świętego Filipa Neri również czekał na swój los, spowity w nienaturalnej ciszy.

L'alga responsabile, la Glenodinium sanguineum, era scomparsa insieme alle greggi di pecore che un tempo pascolavano sui versanti circostanti; gli escrementi organici degli animali avevano nutrito per secoli quella fioritura microscopica.

Odpowiedzialne za to glony, Glenodinium sanguineum, zniknęły wraz z stadami owiec które niegdyś pasły się na otaczających zboczach; organiczne odchody zwierząt odżywiały ten mikroskopijny zakwit przez wieki.

no. guarda la texture al centro.

nie. spójrz na teksturę pośrodku.

un vecchio ulivo nel cortile di una villa, tronco nodoso e contorto, rami larghi con foglie argentate

stare drzewo oliwne na dziedzińcu willi, sękaty i pokręcony pień, rozłożyste gałęzie ze srebrzystymi liśćmi

Chiara è scesa nella fossa con una corda e le mani protette da guanti di lattice, e ha sollevato uno per uno i formaggi avvolti nel lino.

Chiara zeszła do piwnicy z liną a jej ręce chronione lateksowymi rękawicami, i podnosiła jeden po drugim sery owinięte w len.

Il sentiero era stretto e scivoloso.

Ścieżka była wąska i śliska.

La soffitta odorava di legno stagionato, polvere antica e un silenzio che sembrava durare da decenni.

Poddasze pachniało wysezonowanym drewnem, starym kurzem i ciszą, która zdawała się trwać dekadami.

Sotto la polvere apparve un pezzo di mosaico: piccoli quadratini di pietra nei colori del mare — blu, verde, bianco e rosso.

Pod kurzem wyłonił się kawałek mozaiki: małe kamienne kwadraciki w kolorach morza — niebieskim, zielonym, białym i czerwonym.

le ho davanti agli occhi. nastro cerato intatto.

Mam je na oczach. Taśma woskowa nienaruszona.

Con cautela, sollevò l'asse di legno, scoprendo uno spazio nascosto, largo quanto una valigia e foderato di un velluto rosso ormai sbiadito dal tempo.

Ostrożnie podniosła drewnianą deskę, odkrywając ukrytą przestrzeń, szeroki jak walizka i wyłożony czerwonym aksamitem już wyblakłym z upływu czasu.

Lo pose sul legno levigato.

Położył go na wygładzonym drewnie.

Marta arrivò al Lago di Tovel un martedì di fine agosto, mentre l'ultima luce del crepuscolo spariva lentamente dietro le vette frastagliate del Monte Peller.

Marta przybyła nad Jezioro Tovel pewnego wtorku pod koniec sierpnia, podczas gdy ostatnie światło zmierzchu powoli znikało za poszarpanymi szczytami góry Peller.

strato argilloso rossastro, compatto

czerwonawa warstwa gliny, zbita

è poroso in un modo specifico.

jest porowate w specyficzny sposób.

Giulia arrivò con la macchina del caffè ancora nella scatola originale, avvolta nel cellophane dorato che aveva scelto con tanta cura quattro mesi prima.

Giulia przyjechała z ekspresem do kawy wciąż w oryginalnym pudełku, owinięty w złotą folię celofanową który wybrała z taką troską cztery miesiące wcześniej.

La macchina fotografica di Nadia, appoggiata su un tavolo di legno — piccola, graffiata, molto usata.

Aparat Nadii, stojący na drewnianym stole — mały, porysowany, mocno używany.

È duro e granuloso, molto diverso dal cioccolato del supermercato.

Jest twarda i ziarnista, bardzo inna od czekolady z supermarketu.

Non la Calabria vera, quella era lì, bassa e familiare.

Nie prawdziwa Kalabria, ta była tam, niska i znajoma.

È duro e granuloso, molto diverso dal cioccolato del supermercato.

Jest twarda i ziarnista, bardzo inna od czekolady z supermarketu.

Il fango è profondo e gli uccelli possono avere paura» , risponde Paolo.

Błoto jest głębokie i ptaki mogą się przestraszyć” , odpowiada Paolo.

La lama è sottile e lucida.

Ostrze jest cienkie i lśniące.

Una piccola latta metallica rotonda, coperchio sollevato, completamente vuota, appoggiata su un ripiano di metallo del laboratorio.

Mała okrągła metalowa puszka, z podniesioną pokrywką, całkowicie pusta, leżąca na metalowej półce laboratorium.

La leggenda era semplice, quasi banale nella sua crudeltà: di notte, il ponte si allunga.

Legenda była prosta, niemal banalna w swojej okrucieństwie: w nocy most się wydłuża.

quanto grosse

jak duże

Il Muro di Sormano è corto, ma molto duro.

Ściana Sormano jest krótka, ale bardzo trudna.

Era sottile, quasi delicata, eppure sembrava una ferita aperta nel cuore della sua quotidianità.

Była cienka, niemal delikatna, a jednak wyglądała jak otwarta rana w samym sercu jej codzienności.

Un oggetto metallico scuro e bagnato è adagiato sul ponte di legno grezzo, con quattro bracci rigidi e rotori ancora intatti nonostante evidenti segni di corrosione marina.

Mroczny i mokry metalowy obiekt leży na szorstkim drewnianym pokładzie, z czterema sztywnymi ramionami i wciąż nienaruszonymi wirnikami pomimo wyraźnych oznak morskiej korozji.

E Marco — tieni la cravatta dritta.

I Marco — trzymaj krawat prosto.

Montò la sua attrezzatura sulla riva orientale, in un punto dove il fondale digradava dolcemente, permettendole di raccogliere campioni senza l'ausilio di una barca.

Rozstawiła swój sprzęt na wschodnim brzegu, w miejscu, gdzie dno łagodnie opadało, umożliwiając jej pobieranie próbek bez pomocy łodzi.

Aveva vissuto a Milano per dodici anni, immersa nel ritmo frenetico della metropoli, e il paese le sembrava ora più piccolo di quanto ricordasse: le strade erano più strette, le case di pietra più basse e schiacciate l'una contro l'altra, e il silenzio della valle era diventato improvvisamente pesante, quasi opprimente.

Mieszkała w Mediolanie przez dwanaście lat, zanurzona w gorączkowym rytmie metropolii, a miasteczko wydawało jej się teraz mniejsze niż pamiętała: ulice były węższe, kamienne domy niższe i stłoczone jedne obok drugich, a cisza doliny nagle stała się ciężka, prawie przytłaczająca.

Sara lavora in silenzio per ventidue minuti. Il sole di marzo entra obliquo nella trincea. Sotto i guanti, la superficie di quello che ha trovato è dura, fredda, e leggermente curva — come qualcosa che una volta doveva contenere qualcosa di vivo.

Sara pracuje w ciszy przez dwadzieścia dwie minuty. Marcowe słońce pada ukośnie do okopu. Pod rękawicami powierzchnia znaleziska jest twarda, zimna i lekko zakrzywiona — jak coś, co kiedyś zawierało coś żywego.

La stanza era piccola, fresca nonostante l'estate, con il soffitto di roccia che scendeva irregolarmente verso il fondo.

Pokój był mały, chłodny mimo lata, z kamiennym sufitem opadającym nieregularnie ku tyłowi.

La città davanti a lui tremò, si distorse e in pochi secondi scomparve.

Miasto przed nim zadrżało, wykrzywiło się i po kilku sekundach zniknęło.

Elena trova un ramo lungo.

Elena znajduje długą gałąź.

Nella cucina di Ada, tutti i tortellini hanno questa forma.

W kuchni Ady wszystkie tortellini mają ten kształt.

Quei profili laterali... è militare.

Te boczne profile... to wojskowe.

Ma uno è piatto.

Ale jeden jest płaski.

Invece se n'era andato anche lui, in agosto, con una valigia di cartone e uno sguardo spento che non incrociava quello di nessuno.

Zamiast tego, on też wyjechał, w sierpniu, z kartonową walizką i przygaszonym spojrzeniem które nie napotykało niczyjego spojrzenia.

Prima, una piccola area al centro sembrò scurirsi, come se un'ombra densa fosse scivolata sotto la superficie.

Najpierw mały obszar na środku wydawał się ciemnieć, jakby gęsty cień wszedł pod powierzchnię.

Luca fa un triangolo con la pasta.

Luca robi z ciasta trójkąt.

Lo spirito non entra.

Duch nie wchodzi.

Troppo spesso.

Zbyt grube.

Era enorme, lucida, assurdamente professionale per una cucina domestica.

Była ogromna, lśniąca, absurdalnie profesjonalna jak na domową kuchnię.

Avvolsero ogni dipinto in fogli di carta cerata, poi in tela di sacco, poi ancora in assi di legno ricavate da vecchie casse.

Owinęli każdy obraz w arkusze papieru woskowanego, potem w płótno workowe, następnie ponownie w drewniane deski wykonane ze starych skrzyń.

La punta del fioretto tocca il petto di Lorenzo.

Czubek rapiera dotyka klatki piersiowej Lorenzo.

Il primo era la lettera ricevuta, scritta in una calligrafia piccola e regolare, con l'inchiostro blu.

Pierwszą był list, który otrzymał, napisany drobnym i regularnym pismem, niebieskim atramentem.

Camminò per quaranta minuti sulla neve leggera di ottobre, attraverso i faggi ormai quasi senza foglie.

Szedł przez czterdzieści minut na lekkim październikowym śniegu, przez bukowe drzewa teraz prawie bez liści.

La lacca aveva il colore profondo del miele antico, e le curve dello strumento sembravano quasi respirare alla luce fioca.

Lakier miał głęboki kolor starożytnego miodu, a kształty instrumentu zdawały się niemal oddychać w słabym świetle.

"Segui il grano del legno.

„Podążaj za usłojeniem drewna.

Il ponte diventa un nastro infinito sospeso nel vuoto, un limbo di metallo e nebbia che non ti lascia andare finché non pronunci ad alta voce l'unica verità che stai nascondendo al mondo e, soprattutto, a te stesso.

Most staje się nieskończoną wstęgą zawieszoną w próżni, limbo z metalu i mgły, które nie pozwala ci odejść dopóki nie wypowiesz na głos jedynej prawdy, którą ukrywasz przed światem i, co najważniejsze, przed sobą samym.

La lama è sottile e lucida.

Ostrze jest cienkie i lśniące.

Cornelio è fermo davanti allo specchio dell'ingresso. Completo blu notte, fazzoletto bordeaux al taschino. Il quaderno è sotto il braccio sinistro, tenuto dal pollice della mano destra — il dito storto preme sulla copertina di cuoio come se volesse sentirne la consistenza un'ultima volta. Non ha ancora deciso, anche se in fondo lo sa già.

Cornelio stoi nieruchomo przed lustrem w przedpokoju. Granatowy garnitur, bordowa poszetka w kieszeni. Notatnik leży pod lewym ramieniem, przytrzymywany kciukiem prawej dłoni — krzywy palec naciska na skórzaną okładkę, jakby chciał ostatni raz poczuć jej fakturę. Jeszcze nie zdecydował, chociaż w głębi duszy już wie.