Słownictwo — hiszpański: Polityka i rząd, 83 słów

El gobierno vigilaba los periódicos, las universidades, los teatros y también las canciones.

Rząd kontrolował gazety, uniwersytety, teatry a także piosenki.

Es una mariposa, la flor nacional de Cuba.

To jest motyl, narodowy kwiat Kuby.

Viajó por Colombia y Europa, escribiendo sobre la realidad política y social.

Podróżował po Kolumbii i Europie, pisząc o rzeczywistości politycznej i społecznej.

Entendía la política, las costumbres y las alianzas entre los diferentes pueblos indígenas.

Rozumiała politykę, zwyczaje i sojusze między różnymi ludami tubylczymi.

El rey tiene un mapa.

Król ma mapę.

Esta fiesta es muy importante para las comunidades indígenas de los Andes.

To święto jest bardzo ważne dla rdzennych społeczności Andów.

el quetzal es un símbolo de libertad.

ten quetzal jest jednym symbolem wolności wolności.

Los ciudadanos de Cuyo contribuyeron con lo que podían: mulas, caballos, alimentos y metales para fundir cañones.

Obywatele Cuyo przyczynili się, czym mogli: mułami, końmi, żywnością i metalami do odlewania armat.

Recibía información de las comunidades cercanas y la comunicaba a las autoridades.

Otrzymywała informacje z pobliskich społeczności i przekazywała je władzom.

El líder de los Incas está triste.

Przywódca Inków jest smutny.

Poco después, representantes de los grupos separatistas anunciaron la separación de Colombia.

Wkrótce potem przedstawiciele grup separatystycznych ogłosili odłączenie się od Kolumbii.

—La entrada principal está en nuestro territorio —explicó—.

—Główne wejście znajduje się na naszym terytorium —wyjaśnił—.

Pero la independencia no era una idea limpia ni sencilla.

Ale niepodległość nie była jednoznaczną ani prostą ideą.

El funcionario era un hombre serio.

Urzędnik był poważnym mężczyzną.

Aquel aplauso era pequeño, aunque también era una forma de solidaridad y resistencia.

Tamte brawa były skromne, choć były również formą solidarności i oporu.

Al principio, las protestas eran pequeñas.

Na początku, protesty były niewielkie.

—Explique la acusación —ordenó el presidente.

—Proszę wyjaśnić oskarżenie —nakazał przewodniczący.

Tampoco confiaba plenamente en los hombres que prometían una nueva república mientras negociaban con una potencia extranjera.

Nie ufał też w pełni ludziom, którzy obiecywali nową republikę podczas gdy negocjowali z obcym mocarstwem.

Durante años, Panamá había sido una provincia lejana para el Gobierno de Bogotá.

Przez lata Panama była odległą prowincją dla rządu w Bogocie.

Distintas decisiones exigieron medidas de protección, participación comunitaria y nuevos análisis sobre los impactos ambientales.

Różne decyzje wymagały środków ochrony, udziału społeczności i nowych analiz oddziaływania na środowisko.

Al día siguiente, dos empleados municipales empezaron a medir la sala para decidir qué muebles y qué libros pertenecían a cada localidad.

Następnego dnia dwóch pracowników gminy zaczęło mierzyć salę aby ustalić, które meble i które książki należały do każdej miejscowości.

—Yo diré que un telegrama no detiene una revolución.

—Powiem, że telegram nie może powstrzymać rewolucji.

El problema era que solo uno de los municipios podía solicitarla.

Problem polegał na tym, że tylko jedna z gmin mogła się o nią ubiegać.

Por eso, muchas personas llaman a Carlos III "el mejor alcalde de Madrid" o "el Rey Alcalde".

Dlatego, wiele osób nazywa Karola III „najlepszym burmistrzem Madrytu” lub „Królem Burmistrzem”.

Pensó en los reyes y las reinas que vivieron allí.

Myślała o królach i królowych którzy tam mieszkali.

Mientras las Provincias Unidas del Río de la Plata luchaban por consolidar su independencia, el general José de San Martín, gobernador de Cuyo, tenía una visión mucho más audaz.

Podczas gdy Zjednoczone Prowincje La Platy walczyły o umocnienie swojej niepodległości, generał José de San Martín, gubernator Cuyo, miał znacznie śmielszą wizję.

Se organizó una junta provisional y las campanas comenzaron a sonar.

Utworzono tymczasową radę rządzącą i zaczęły bić dzwony.

Temía que una declaración de patrimonio le impidiera reformar el edificio.

Obawiał się, że oficjalne uznanie budynku za zabytek uniemożliwi mu jego wyremontowanie.

Entendía la política, las costumbres y las alianzas entre los diferentes pueblos indígenas.

Rozumiała politykę, zwyczaje i sojusze między różnymi ludami tubylczymi.

La batalla abrió el camino hacia Santiago y marcó el comienzo del fin del dominio español en Chile.

Bitwa otworzyła drogę do Santiago i zapoczątkowała koniec hiszpańskiego panowania w Chile.

Era 1979 y Argentina estaba bajo una dictadura militar.

Był rok 1979, a Argentyna znajdowała się pod rządami dyktatury wojskowej.

Temía que las nuevas repúblicas, liberadas de España, terminaran divididas por las ambiciones de sus propios dirigentes.

Obawiała się, że nowe republiki, wyzwolone z Hiszpanii, zostały ostatecznie podzielone przez ambicje własnych przywódców.

Tampoco confiaba plenamente en los hombres que prometían una nueva república mientras negociaban con una potencia extranjera.

Nie ufał też w pełni ludziom, którzy obiecywali nową republikę podczas gdy negocjowali z obcym mocarstwem.

De repente, el hombre me miró y dijo: "Señorita, falta el certificado de empadronamiento".

Nagle, mężczyzna spojrzał na mnie i powiedział: „Panienko, brakuje zaświadczenia o zameldowaniu”.

Si la policía encontraba una arpillera política, podía considerarla propaganda contra el gobierno.

Gdyby policja znalazła polityczną makatkę, mogłaby uznać ją za propagandę przeciwko rządowi.

Juntos, crearon una cadena de traducción para que Cortés pudiera comunicarse con el emperador Moctezuma y otros líderes.

Razem stworzyli łańcuch tłumaczeń aby Cortés mógł komunikować się z cesarzem Moctezumą i innymi przywódcami.

El Señor de Sipán era un guerrero y un gobernante.

Władca Sipán był wojownikiem i władcą.

Una vez en Panamá, fueron arrestados por las fuerzas favorables a la separación.

Gdy już znaleźli się w Panamie, zostali aresztowani przez siły opowiadające się za secesją.

Un grupo de vecinos aquí, una manifestación allá.

Grupa sąsiadów tu, demonstracja tam.

El ejército realista, confundido y con sus fuerzas divididas, no pudo reaccionar a tiempo.

Armia rojalistów, zdezorientowana i z podzielonymi siłami, nie była w stanie zareagować na czas.

Jakeline ya trabajaba como defensora de los derechos humanos y formaba parte de Fuerza de Mujeres Wayuu, una organización dirigida por mujeres indígenas.

Jakeline pracowała już jako obrończyni praw człowieka i należała do Fuerza de Mujeres Wayuu, organizacji kierowanej przez rdzenne kobiety.

Dos días antes, los alcaldes de Valdemora y San Lázaro habían firmado un acuerdo para resolver una disputa territorial de más de treinta años.

Dwa dni wcześniej burmistrzowie Valdemory i San Lázaro podpisali porozumienie w celu rozwiązania sporu terytorialnego trwającego ponad trzydzieści lat.

Entonces quedó claro que la represión no afectaría únicamente a la cantante.

Wtedy stało się jasne, że represje nie dotkną tylko piosenkarki.

"El flamenco es la historia de nuestro pueblo, una historia de persecución, de amor y de muerte.

„Flamenco to historia naszego ludu, historia prześladowania, miłości i śmierci.

Cruzando los datos del correo con los registros de inmigración y las listas de pasajeros de vuelos recientes, la policía identificó a un conocido contrabandista de arte internacional llamado Viktor Orlov.

Krzyżując dane e-maila z rejestrami imigracyjnymi i listami pasażerów ostatnich lotów, policja zidentyfikowała znanego międzynarodowego przemytnika dzieł sztuki o nazwisku Wiktor Orłow.

—Si protestamos, dirán que estamos en contra del progreso —comentó un hombre durante una reunión comunitaria.

—Jeśli zaprotestujemy, powiedzą, że jesteśmy przeciwni postępowi —skomentował pewien mężczyzna podczas zebrania społeczności.

El arroyo seguía amenazado y La Guajira continuaba enfrentándose a la sequía, la desigualdad y la presión minera.

Potok nadal był zagrożony, a La Guajira wciąż zmagała się z suszą, nierówności i presji górniczej.

Poco después, cuando las tropas republicanas abandonaron Teruel, el conductor se la entregó a Clara.

Niedługo potem, gdy wojska republikańskie opuściły Teruel, kierowca przekazał ją Clarze.

Era el mes de la famosa "Batalla de las Naranjas", una tradición que recordaba una antigua rebelión.

Był to miesiąc słynnej „Bitwy na Pomarańcze”, tradycja która upamiętniała starożytne powstanie.

Para una cantante cuya obra estaba unida a los paisajes y a las voces de América Latina, el exilio no significaba simplemente cambiar de país.

Dla piosenkarki, której twórczość była związana krajobrazami i głosami Ameryki Łacińskiej, wygnanie nie oznaczało po prostu zmiany kraju.

Era Tomás Arias, un hombre relacionado con la conspiración separatista.

Był to Tomás Arias, człowiek powiązany z separatystycznym spiskiem.

La movilización consiguió que el caso del arroyo Bruno recibiera mayor atención de las autoridades y de la justicia colombiana.

Mobilizacja sprawiła, że sprawa potoku Bruno spotkała się z większą uwagą władz i kolumbijskiego wymiaru sprawiedliwości.

Temía que las nuevas repúblicas, liberadas de España, terminaran divididas por las ambiciones de sus propios dirigentes.

Obawiała się, że nowe republiki, wyzwolone z Hiszpanii, zostały ostatecznie podzielone przez ambicje własnych przywódców.

Esta revuelta tuvo éxito y, desde entonces, el pueblo celebra su libertad con esta curiosa batalla.

Ta rewolta zakończyła się sukcesem i od tamtej pory, miasteczko celebruje swoją wolność tą intrygującą bitwą.

Teresa Blasco, la alcaldesa de Valdemora, llevaba una carpeta azul.

Teresa Blasco, burmistrzyni Valdemory, niosła niebieską teczkę.

Le habló de cómo las monjas del convento de Santa Rosa, en el siglo XVII, crearon este manjar para agasajar a un virrey, esperando que el platillo fuera tan complejo y rico como la fe que profesaban.

Mówiła jej o tym, jak zakonnice z klasztoru Santa Rosa, w XVII wieku, stworzyły ten przysmak, aby ugościć wicekróla, mając nadzieję, że danie będzie tak złożone i bogate jak wyznawana przez nie wiara.

La leyenda contaba que hace muchos siglos, un barón muy cruel gobernaba la región.

Legenda głosiła że wiele wieków temu, bardzo okrutny baron rządził regionem.

Confirmaba que el Gobierno colombiano conocía el movimiento separatista y ordenaba actuar contra sus responsables.

Potwierdzał, że rząd kolumbijski wiedział o ruchu separatystycznym i nakazywał podjęcie działań przeciwko osobom za niego odpowiedzialnym.

Lo convertirán en santo o en tirano.

Uczynią z niego świętego albo tyrana.

Después de la muerte de su padre, fue vendida como esclava a comerciantes mayas.

Po śmierci ojca, została sprzedana w niewolę kupcom Majów.

Era una noche húmeda en Paita, el puerto peruano donde Manuela vivía exiliada.

To była wilgotna noc w Paicie, peruwiańskim porcie, gdzie Manuela żyła na wygnaniu.

Elena, junto a sus amigos de la universidad, ayudaba a organizar las protestas pacíficas y a llevar comida a los que estaban en las barricadas.

Elena, wraz ze swoimi przyjaciółmi z uniwersytetu, pomagała organizować pokojowe protesty i przynosić jedzenie tym, którzy byli na barykadach.

Comprendía que la libertad de América del Sur no estaría asegurada mientras el poder realista permaneciera fuerte en su virreinato más rico, el del Perú.

Rozumiał, że wolność Ameryki Południowej nie będzie zapewniona dopóki władza rojalistów pozostanie silna w ich najbogatszym wicekrólestwie, czyli w Peru.

—Podrías repetir esa frase delante de los síndicos.

„Mógłbyś powtórzyć to zdanie przed urzędnikami trybunału irygacyjnego.”

Primero, necesité una cita en la oficina de extranjería.

Najpierw, potrzebowałam spotkania w urzędzie dla obcokrajowców.

Comprendió que cuando la gente se organiza y lucha por una causa justa, puede lograr hasta lo imposible.

Zrozumiała, że kiedy ludzie się organizują i walczą o słuszną sprawę, mogą osiągnąć nawet niemożliwe.

Había denunciado los efectos de la minería, la violencia y el abandono estatal.

Napiętnowała skutki górnictwa, przemoc i zaniedbanie państwa.

Construido en la década de 1930 por prisioneros de guerra paraguayos, el camino era la única conexión entre La Paz, la capital administrativa de Bolivia, y la región amazónica de los Yungas.

Zbudowana w latach 30. XX wieku przez paragwajskich jeńców wojennych, droga była jedynym połączeniem między La Paz, administracyjną stolicą Boliwii, a amazońskim regionem Yungas.

La leyenda contaba que hace muchos siglos, un barón muy cruel gobernaba la región.

Legenda głosiła że wiele wieków temu, bardzo okrutny baron rządził regionem.

Había visto a hombres jurar fidelidad por la mañana y conspirar por la noche.

Widziała, jak mężczyźni przysięgali wierność rano, a nocą spiskowali.

Un día, los ciudadanos, cansados de la injusticia, se rebelaron.

Pewnego dnia, obywatele, zmęczeni niesprawiedliwością, zbuntowali się.

Si Panamá se independiza, ¿seremos libres o simplemente cambiaremos de dueño?

Jeśli Panama uzyska niepodległość, czy będziemy wolni, czy po prostu zmienimy właścicieli?

De repente, el hombre me miró y dijo: "Señorita, falta el certificado de empadronamiento".

Nagle, mężczyzna spojrzał na mnie i powiedział: „Panienko, brakuje zaświadczenia o zameldowaniu”.

Él tenía mucho poder.

On miał dużo władzy.

Hace mucho tiempo, en el antiguo México, vivía un pueblo muy importante: los aztecas.

Dawno temu, w starożytnym Meksyku, żył bardzo ważny lud: Aztekowie.

La ley del agua fue modificada y el control del recurso volvió a manos públicas.

Ustawa wodna została zmieniona a kontrola nad zasobem wróciła w ręce publiczne.

Si Panamá se independiza, ¿seremos libres o simplemente cambiaremos de dueño?

Jeśli Panama uzyska niepodległość, czy będziemy wolni, czy po prostu zmienimy właścicieli?

Confirmaba que el Gobierno colombiano conocía el movimiento separatista y ordenaba actuar contra sus responsables.

Potwierdzał, że rząd kolumbijski wiedział o ruchu separatystycznym i nakazywał podjęcie działań przeciwko osobom za niego odpowiedzialnym.

La resistencia llegó a los tribunales y a espacios nacionales e internacionales.

Opór dotarł do sądów oraz na fora krajowe i międzynarodowe.

Esa noche, Panamá era independiente.

Tej nocy Panama była niepodległa.